Νταβός – Γροιλανδία – ΝΑΤΟ: Όταν η συναλλαγή συγκρούεται με τη στρατηγική

 
τραμπ κοσμος

Ενημερώθηκε: 25/01/26 - 10:44

Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός στις 21 Ιανουαρίου 2026, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι επιδιώκει «άμεσες διαπραγματεύσεις» για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τη Δανία, υποστηρίζοντας πως μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια του νησιού. Την ίδια ημέρα, αφού είχε απειλήσει επτά συμμάχους του ΝΑΤΟ με επιβολή δασμών, ανακοίνωσε ότι επετεύχθη ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» έπειτα από συνομιλίες με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε.

Ωστόσο, καμία πλευρά δεν έδωσε λεπτομέρειες για το υποτιθέμενο πλαίσιο, ενώ διπλωματικές πηγές ξεκαθάρισαν ότι δεν υπάρχει συμφωνία για αμερικανική κυριαρχία ή έλεγχο της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ έκανε λόγο για ρυθμίσεις που αφορούν ορυκτό πλούτο και ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία, χαρακτηρίζοντάς τες «μακροπρόθεσμη συμφωνία που θα ισχύει για πάντα», χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία.

Η ταχύτατη μετάβαση από την πρόταση σε έναν ασαφή ισχυρισμό περί συμφωνίας, μέσω οικονομικών πιέσεων προς συμμάχους, ανέδειξε το χάσμα ανάμεσα στη λογική της συναλλαγής και τη δομική διπλωματία. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει τις συμμαχίες και τα στρατηγικά εδάφη ως οικονομικές ανταλλαγές, σε αντίθεση με τη ρεαλιστική σχολή διεθνών σχέσεων, η οποία αντιλαμβάνεται την ισχύ ως διαρκή επένδυση επιρροής και όχι ως άμεσο οικονομικό όφελος.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤΟ δεν θεωρείται «ζημιογόνα συμφωνία», αλλά βασική διπλωματική υποδομή μέσω της οποίας οι ΗΠΑ μετατρέπουν τη στρατιωτική τους υπεροχή σε πολιτική επιρροή. Η αμερικανική χρηματοδότηση της Συμμαχίας δεν συνιστά εκμετάλλευση από τους εταίρους, αλλά το κόστος διατήρησης της ηγετικής θέσης στην ευρωατλαντική ασφάλεια.

Η πρόταση για τη Γροιλανδία αποκάλυψε, σύμφωνα με αναλυτές, στρατηγική ασυνέπεια. Η απόκτηση του νησιού δεν θα μείωνε τα αμερικανικά βάρη, αλλά θα τα αύξανε, απαιτώντας τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές και άμυνα στην Αρκτική. Παράλληλα, η απειλή δασμών προς συμμάχους προκάλεσε αντιδράσεις, με ευρωπαϊκές χώρες να πραγματοποιούν στρατιωτικές ασκήσεις στη Γροιλανδία, στέλνοντας μήνυμα ανησυχίας για τις αμερικανικές προθέσεις.

Το επεισόδιο ανέδειξε και τα θεσμικά όρια του ΝΑΤΟ, καθώς η Συμμαχία δεν έχει καμία αρμοδιότητα να διαπραγματεύεται ζητήματα κυριαρχίας ή εδαφικών μεταβιβάσεων. Όπως ξεκαθαρίστηκε και από Γροιλανδούς αξιωματούχους, τέτοια ζητήματα αφορούν αποκλειστικά τη Δανία και την αυτοδιοίκηση της Γροιλανδίας.

Σύμφωνα με τη ρεαλιστική ανάλυση, οι ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει επί δεκαετίες ένα σύστημα συμμαχιών που παράγει «εξαρτήσεις» και δεσμεύσεις. Η απόσυρση ή η εργαλειοποίηση αυτών των δεσμεύσεων δεν μειώνει απλώς το κόστος, αλλά οδηγεί σε απώλεια επιρροής και σε αναδιαμόρφωση της διεθνούς ισορροπίας. Η υπόθεση της Γροιλανδίας καταδεικνύει, τελικά, τη σύγκρουση ανάμεσα σε μια λογική άμεσου ανταλλάγματος και στη δομική πραγματικότητα της ισχύος, όπου η επιρροή απαιτεί συνεχή επένδυση και στρατηγική συνέπεια.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ