Ελπίδες για την έξοδο της Λιβύης από το πολιτικό αδιέξοδο γεννά η τελική συμφωνία που υπέγραψαν στην Τρίπολη τα μέλη της επιτροπής «4+4», υπό την αιγίδα της Αποστολής της Υποστήριξης του ΟΗΕ στη Λιβύη (UNSMIL).
Η συμφωνία επαναφέρει στο επίκεντρο τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, ορίζοντας ανώτατο χρονικό ορίζοντα δύο ετών για τη διεξαγωγή τους υπό την εποπτεία μιας ενιαίας εκτελεστικής εξουσίας και ενοποιημένων εθνικών θεσμών.
Μιλώντας στο Sky News Arabia, ο επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Βεγγάζης, Γιουσέφ Αλ-Φάρσι, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια νέα ευκαιρία για την ανάκτηση της εκλογικής δυναμικής, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η επιτυχία της εξαρτάται από την ουσιαστική αντιμετώπιση του στρατιωτικού και θεσμικού κατακερματισμού.
Συναίνεση μετά από αλλεπάλληλα αδιέξοδα
Η συμφωνία προέκυψε από τις διαβουλεύσεις της επιτροπής «4+4», στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι της Γενικής Διοίκησης και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU), έπειτα από τις άκαρπες προσπάθειες του Κοινοβουλίου, του Υπάτου Συμβουλίου της Επικρατείας και της επιτροπής «6+6».
Η πρωτοβουλία χαίρει ήδη διεθνούς υποστήριξης από 10 χώρες, ενώ καθοριστικό ρόλο στην ώθηση των πλευρών διαδραμάτισε η αμερικανική διπλωματία υπό τον ειδικό σύμβουλο του Αμερικανού Προέδρου, Μασάντ Μπουλός, με σαφείς προειδοποιήσεις για κυρώσεις κατά όσων παρακωλύουν τη διαδικασία.
Προϋπόθεση η σχηματισμός ενιαίας κυβέρνησης
Σύμφωνα με τον Αλ-Φάρσι, η διεξαγωγή εκλογών είναι αδιανόητη χωρίς τη συγκρότηση μιας ενιαίας μεταβατικής κυβέρνησης και ενός ισχυρού Προεδρικού Συμβουλίου, που θα αντικαταστήσουν το σημερινό καθεστώς των δύο παράλληλων κυβερνήσεων σε Ανατολή και Δύση. Παράλληλα, απαιτείται η αναδιοργάνωση της Ανώτατης Εκλογικής Επιτροπής.
Σχετικά με τα συνταγματικά ακανθώδη ζητήματα:
Υποψηφιότητα στρατιωτικών: Επιτρέπεται πλέον η συμμετοχή στρατιωτικών στις προεδρικές εκλογές (ως ψηφοφόρων και υποψηφίων), αλλά όχι στις βουλευτικές, αφήνοντας την τελική κρίση στον Λιβυκό λαό.
Εκλογικό σύστημα: Οι βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν με μεμονωμένους υποψηφίους και όχι μέσω κομματικών λιστών.
Το εμπόδιο του Συμβουλίου της Επικρατείας και η αμυντική πρόκληση
Ενώ το Κοινοβούλιο εμφανίζεται θετικό, το Ύπατο Συμβούλιο της Επικρατείας διατηρεί επιφυλάξεις. Στα δύο σώματα έχει δοθεί διορία ενός μηνός για την επικύρωση της συμφωνίας· σε διαφορετική περίπτωση, το ζήτημα ενδέχεται να παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ο Αλ-Φάρσι απέδωσε μέρος των αντιδράσεων στα συμφέροντα ένοπλων πολιτοφυλακών που φοβούνται την πολιτική τους περιθωριοποίηση.
Τέλος, η ενοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας θεωρείται θεμελιώδης όρος, ώστε οι εκλογές να διεξαχθούν σε συνθήκες σταθερότητας και χωρίς την απειλή της ένοπλης βίας.
Η συμφωνία έτυχε θετικής υποδοχής από παράγοντες της ανατολικής Λιβύης, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής ηγεσίας, αποτελώντας ίσως την τελευταία ευκαιρία της χώρας να τερματίσει τη χρόνια κρίση.