Σε πεδίο σφοδρής πολιτικής και νομικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται η υπόθεση των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ που αποδέσμευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ουγγαρία τον Δεκέμβριο του 2023.
Η Γενική Εισαγγελέας του Δικαστηρίου της ΕΕ, Ταμάρα Τσάπετα, εξέδωσε μια εισήγηση-καταπέλτη, υποστηρίζοντας ότι η Κομισιόν εφάρμοσε «εσφαλμένα» τους δικούς της κανόνες περί κράτους δικαίου και πρέπει να ακυρώσει την εκταμίευση. Η εξέλιξη αυτή δικαιώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο κατηγορεί την Επιτροπή για πολιτικό καιροσκοπισμό, υποστηρίζοντας ότι τα κονδύλια «ξεπάγωσαν» ως αντάλλαγμα για τη συνεργασία του Βίκτορ Όρμπαν στο ζήτημα της βοήθειας προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, η Επιτροπή απέτυχε να αξιολογήσει ορθά την ανεξαρτησία του Ανώτατου και του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ουγγαρίας, ενώ επέδειξε έλλειψη διαφάνειας απέναντι στους Ευρωπαίους πολίτες. Επιπλέον, η εισαγγελέας επεσήμανε ότι δεν λήφθηκε υπόψη ο αμφιλεγόμενος ουγγρικός «Νόμος για την Προστασία της Κυριαρχίας», ο οποίος κρίθηκε από το Δικαστήριο ότι παραβιάζει θεμελιώδεις ελευθερίες της ΕΕ. Από την πλευρά του, ο Βίκτορ Όρμπαν χαρακτήρισε «παράλογο» το ενδεχόμενο επιστροφής των χρημάτων, ενώ το επιτελείο του έκανε λόγο για ενεργοποίηση του «νομικού μηχανισμού» της ευρωπαϊκής ελίτ επειδή η Βουδαπέστη παρεκκλίνει από την επίσημη γραμμή.
Η χρονική συγκυρία της παρέμβασης κρίνεται εξαιρετικά ευαίσθητη, καθώς ο Όρμπαν υποχωρεί στις δημοσκοπήσεις εν όψει των κρίσιμων εκλογών του Απριλίου. Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχίες ότι η νομική πίεση τόσο κοντά στην κάλπη θα μπορούσε να εργαλειοποιηθεί προεκλογικά από την ουγγρική κυβέρνηση. Εάν το Δικαστήριο υιοθετήσει την εισήγηση και η Ουγγαρία αρνηθεί να επιστρέψει τα ποσά, η ΕΕ έχει τη δυνατότητα να τα παρακρατήσει από μελλοντικές εκταμιεύσεις. Η τελική απόφαση αναμένεται τους επόμενους μήνες και πρόκειται να θέσει ένα ιστορικό προηγούμενο για το πώς η Ευρώπη θα ελέγχει πλέον τη συμμόρφωση των κρατών-μελών με τις αξίες του κράτους δικαίου.