Σοβαρές προειδοποιήσεις για την ταχύτητα εξάπλωσης της επιδημίας Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό απευθύνει η οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για σημαντικά κενά στους μηχανισμούς υγειονομικής αντίδρασης.
Έναν μήνα μετά την επίσημη κήρυξη της κρίσης, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η νόσος προηγείται των προσπαθειών αντιμετώπισής της επί του πεδίου.
Η συντονίστρια ιατρικών εκτάκτων καταστάσεων της οργάνωσης στη χώρα, Κέιτ Γουάιτ, υπογράμμισε ότι το πραγματικό μέγεθος της διασποράς παραμένει άγνωστο, καθώς δεν έχουν χαρτογραφηθεί με ακρίβεια όλες οι ζώνες στις οποίες κυκλοφορεί ο ιός, ζητώντας παράλληλα μια διεθνή κινητοποίηση που θα ανταποκρίνεται στο ύψος των περιστάσεων.
Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητική καθώς η τρέχουσα έξαρση, η οποία αποτελεί τη 17η επιδημία Έμπολα στην ιστορία της χώρας των 100 εκατομμυρίων κατοίκων, οφείλεται στο στέλεχος Bundibugyo.
Για το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή διαθέσιμο εμβόλιο ούτε εγκεκριμένη θεραπευτική αγωγή, γεγονός που δυσχεραίνει το έργο των γιατρών. Παρά την πρόσφατη κινητοποίηση, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα καταγγέλλουν ότι οι προσπάθειες υπονομεύονται από σοβαρές ελλείψεις στη διάγνωση, την επιτήρηση και την εμπλοκή των τοπικών κοινοτήτων.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι στην πληγείσα επαρχία του Βόρειου Κίβου λειτουργεί μόλις ένα εργαστήριο ανάλυσης δειγμάτων αίματος, με αποτέλεσμα να απαιτούνται αρκετές ημέρες για την έκδοση των αποτελεσμάτων.
Αμφισβήτηση των επίσημων στοιχείων και η προϊστορία της δυτικής Αφρικής
Με βάση τα επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος στηρίζεται στις αναφορές των τοπικών αρχών, τα κρούσματα ανέρχονται μέχρι στιγμής στα 782, ενώ οι θάνατοι έχουν φτάσει τους 181. Ωστόσο, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εκτιμούν ότι τα νούμερα αυτά αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου και δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα.
Αν και στην ανατολική πλευρά της χώρας έχουν φτάσει εκατοντάδες εξειδικευμένα φορητά τεστ, πολλές περιοχές που μαστίζονται από συνθήκες γενικευμένης ανασφάλειας στερούνται πρόσβασης σε αυτά, γεγονός που καθιστά αδύνατο τον έγκαιρο εντοπισμό και την απομόνωση των ασθενών.
Από την πλευρά του, ο ΠΟΥ, ο οποίος είχε σημάνει διεθνή υγειονομικό συναγερμό αμέσως μετά το ξέσπασμα της επιδημίας τον Μάιο, επιχειρεί να εμφανίσει μια εικόνα σταδιακής σταθεροποίησης.
Αξιωματούχοι του οργανισμού δήλωσαν ότι, παρά τη συνεχιζόμενη διασπορά, η διαδικασία ιχνηλάτησης των επαφών παρουσιάζει βελτίωση, αγγίζοντας πλέον το 70% σε σχέση με το χαμηλό 45% που καταγραφόταν στις αρχές του μήνα.
Η έντονη κριτική των Γιατρών Χωρίς Σύνορα προς τα αντανακλαστικά των διεθνών οργανισμών ξυπνά μνήμες από τη φονική επιδημία της περιόδου 2013-2016 στη δυτική Αφρική.
Εκείνη η κρίση, που θεωρείται η χειρότερη στην ιστορία της νόσου, είχε στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 11.300 ανθρώπους, με τα κρούσματα να ξεπερνούν τις 29.000, πλήττοντας κυρίως τη Γουινέα, τη Λιβερία και τη Σιέρα Λεόνε, με την οργάνωση να καταλογίζει τότε στον ΠΟΥ ολέθριες καθυστερήσεις στην έναρξη της διεθνούς βοήθειας.