Συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν στο Πακιστάν με βαθιά χάσματα και κρίσιμα διακυβεύματα για τη Μέση Ανατολή

 
ηπα και ιραν

Ενημερώθηκε: 09/04/26 - 16:04

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ετοιμάζονται να καθίσουν στο τραπέζι των ειρηνευτικών συνομιλιών στο Πακιστάν, το οποίο αναλαμβάνει ρόλο διαμεσολαβητή, ωστόσο οι διαφωνίες σε κομβικά ζητήματα παραμένουν έντονες. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τις προτάσεις της Τεχεράνης ως πιθανή «βάση» διαλόγου, χωρίς όμως να διαφαίνεται ουσιαστική σύγκλιση.

Οι δύο πλευρές επιμένουν σε αντικρουόμενες θέσεις αναφορικά με τους όρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας, με την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ και τη σύγκρουση του Ισραήλ στον Λίβανο να βρίσκονται στο επίκεντρο. Η έκβαση των διαπραγματεύσεων εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής για δεκαετίες.

Η ιρανική αντιπροσωπεία αναμένεται στο Ισλαμαμπάντ με πρόταση 10 σημείων, η οποία παρουσιάζει περιορισμένη σύγκλιση με το προηγούμενο σχέδιο 15 σημείων της Ουάσιγκτον. Μεταξύ των βασικών διαφορών, η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου — θέση που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά. Παράλληλα, το ιρανικό σχέδιο δεν περιλαμβάνει αναφορές στο βαλλιστικό πρόγραμμα, το οποίο ΗΠΑ και Ισραήλ θεωρούν κρίσιμο προς περιορισμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες από το Πακιστάν, το Ιράν ενδέχεται να εξασφαλίσει παραχωρήσεις σε ζητήματα όπως η άρση κυρώσεων και η οικονομική αποκατάσταση, όχι όμως και στο ζήτημα του πυρηνικού εμπλουτισμού.

Στην ατζέντα των συνομιλιών δεσπόζει πλέον το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Η Τεχεράνη φέρεται να έχει διακόψει τη διέλευση πλοίων από την έναρξη των συγκρούσεων, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παράλληλα, έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει με στρατιωτική κλιμάκωση εάν δεν υπάρξει κατάπαυση του πυρός και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας, ενώ η Τεχεράνη συνδέει οποιαδήποτε συμφωνία με τον τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Τα δύο σχέδια παραμένουν σε μεγάλη απόσταση: η ιρανική πρόταση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, άρση κυρώσεων, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων και τερματισμό συγκρούσεων στην περιοχή, ενώ η αμερικανική δίνει έμφαση στη διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου και στον περιορισμό των πυραυλικών δυνατοτήτων.

Παρά τις δηλώσεις περί επιτυχίας από την πλευρά των ΗΠΑ, οι αρχικοί στρατηγικοί στόχοι δεν φαίνεται να έχουν επιτευχθεί. Το Ιράν εμφανίζεται απρόθυμο για ουσιαστικές υποχωρήσεις, διατηρώντας το Στενό του Ορμούζ ως βασικό διαπραγματευτικό μοχλό.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ συνεχίζει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, θεωρώντας το Ιράν υπαρξιακή απειλή. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, ενώ η ιρανική πλευρά, υπό τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεκσιάν, θέτει ως προϋπόθεση για συμφωνία την παύση των εχθροπραξιών και στον Λίβανο.

Παρά τις επιμέρους συγκλίσεις, η διαφωνία για το αν η κατάπαυση του πυρός θα επεκταθεί και στο λιβανικό μέτωπο παραμένει ένα από τα βασικά εμπόδια για την επίτευξη συνολικής συμφωνίας.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ