Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο (26/9) ότι απέρριψε την πρόταση του Ιράν για συμφωνία που θα οδηγούσε στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
«Απορρίπτω την πρότασή τους», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο, πριν αναχωρήσει για το Τενεσί. «Απέρριψα την πρότασή τους. Θέλουν να συνάψουν συμφωνία με την οποία θα ανοίξουν αμέσως τα Στενά, επειδή χάνουν κατά κράτος», υποστήριξε.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει συμφωνία επειδή χρειάζεται την επαναλειτουργία της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού.
«Θέλουν να συνάψουν συμφωνία και νομίζω ότι αυτό είναι εντάξει. Και εμένα μου αρέσει να συνάπτω συμφωνίες. Αυτό που θέλουν είναι να ανοίξει αμέσως το Ορμούζ (…) επειδή δεν έχουν έσοδα, επειδή βγάζουν τα χρήματά τους από το Ορμούζ», ανέφερε.
WSJ: Εξετάζει το ενδεχόμενο νέων βομβαρδισμών στο Ιράν
Η Wall Street Journal, η οποία μετέδωσε πρώτη την απόρριψη της ιρανικής πρότασης, ανέφερε ότι ο Τραμπ έχει εκφράσει κατ’ ιδίαν αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τεχεράνη θα ικανοποιούσε τις απαιτήσεις του.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης πει σε συνεργάτες του ότι θεωρεί πιθανή μια νέα επιχείρηση βομβαρδισμών κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ, νωρίτερα, Αμερικανός αξιωματούχος είχε χαρακτηρίσει «θετικές και εποικοδομητικές» τις συζητήσεις που πραγματοποιούνται με το Ιράν μέσω μεσολαβητών.
Τι προέβλεπε η πρόταση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά παρουσίασε την πρωτοβουλία της κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι μεσολαβητές του Κατάρ μετέφεραν στην Ουάσιγκτον πρόταση για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή μέσα σε επτά ημέρες.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το σχέδιο καταρτίστηκε «σε συντονισμό» με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ και ότι, εφόσον γινόταν αποδεκτό από τις ΗΠΑ, θα μπορούσε να εφαρμοστεί «χωρίς πρόβλημα».
«Ο συντονισμός με τον επικεφαλής της Επανάστασης υπήρξε», ανέφερε ο Πεζεσκιάν σε συνέντευξή του στο CBS, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Irna.
Το σχέδιο προβλέπει, σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, την παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Αραγτσί είχε συναντηθεί νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ.
Κατά τον Ιρανό ΥΠΕΞ, οι όροι βασίζονται σε εκείνους που είχαν περιληφθεί σε προηγούμενο μνημόνιο κατανόησης με τις ΗΠΑ: αποδέσμευση δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Την έβδομη ημέρα της κατάπαυσης του πυρός, το Ιράν θα προχωρούσε στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
«Η διαδικασία θα ξεκινήσει από την ίδια την ημέρα που θα το αποδεχθούν», δήλωσε ο Πεζεσκιάν στο CBS.
Το νέο στοιχείο της ιρανικής πρότασης
Σε σχέση με προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες, βασική διαφοροποίηση της νέας πρότασης είναι το σημαντικά συντομότερο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή της.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η ιρανική πρόταση ανέφερε επίσης ότι μια γρήγορη συμφωνία θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Πριν ανακοινώσει επισήμως την απόρριψη της πρότασης, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αντιδράσει μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποκαλώντας τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό «Στενό Τραμπ».