Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποστήριξε ότι η δημόσια παρέμβασή του υπέρ του Μπενιαμίν Νετανιάχου συνέβαλε καθοριστικά στη βελτίωση της εκλογικής του επίδοσης στο Ισραήλ. Μιλώντας στο Axios, δήλωσε ότι αρχικά λάμβανε ιδιαίτερα αρνητικές εκτιμήσεις για τις προοπτικές του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο οποίος τελικά διατηρεί το προβάδισμα χωρίς να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων ή νέων εκλογών.
Με καταμετρημένο περίπου το 85% των ψηφοδελτίων, ο συνασπισμός του Νετανιάχου οδεύει προς την εξασφάλιση 53 εδρών στην Κνεσέτ, έναντι 48 για το αντιπολιτευόμενο μπλοκ του Γκάντι Άιζενκοτ. Κανένας από τους δύο δεν συγκεντρώνει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την απόκτηση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Παρότι ο Νετανιάχου εμφανίζεται ενισχυμένος σε σχέση με τα αρχικά exit polls, που έδιναν προβάδισμα στην αντιπολίτευση, ο συνασπισμός του αναμένεται να χάσει 11 έδρες σε σύγκριση με την προηγούμενη κοινοβουλευτική του δύναμη.
Τραμπ: «Άκουσα ότι η υποστήριξή μου έκανε μεγάλη διαφορά»
Σε σύντομη συνέντευξή του στο Axios την Τετάρτη, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι πρώτες πληροφορίες που λάμβανε για τις εκλογικές προοπτικές του Νετανιάχου ήταν εξαιρετικά δυσμενείς.
«Αλλά τώρα είναι σε πολύ καλή κατάσταση», δήλωσε, προσθέτοντας: «Άκουσα ότι η υποστήριξή μου έκανε μεγάλη διαφορά για τον Μπίμπι».
Ο Τραμπ είχε ταχθεί δημόσια υπέρ της παραμονής του Νετανιάχου στην εξουσία, παρεμβαίνοντας στην προεκλογική περίοδο του Ισραήλ.
Ερωτηθείς εάν προτίθεται να συμμετάσχει στις προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Νετανιάχου, απάντησε ότι δεν έχει ακόμη εξετάσει το ενδεχόμενο.
«Θα το εξετάσω», σημείωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης.
Τα αραβικά κόμματα και η δύσκολη κοινοβουλευτική εξίσωση
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων συσχετισμών αποκτούν τα αραβικά κόμματα, τα οποία, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, οδεύουν προς την κατάκτηση 19 εδρών, επίδοση που θα αποτελούσε ιστορικό ρεκόρ.
Θεωρητικά, ο Άιζενκοτ θα μπορούσε να επιδιώξει τον σχηματισμό κυβέρνησης με τη στήριξή τους. Ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο αντιμετωπίζει σοβαρά πολιτικά εμπόδια και θεωρείται δύσκολο να υλοποιηθεί.
Την ίδια στιγμή, εκκρεμεί η καταμέτρηση περίπου 500.000 ψήφων από στρατιώτες, διπλωμάτες, κρατουμένους και πολίτες που ψήφισαν εκτός της εκλογικής τους περιφέρειας.
Οι ψήφοι αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν επιμέρους μεταβολές στην κατανομή των εδρών, χωρίς πάντως να αναμένεται, σύμφωνα με τις υπάρχουσες εκτιμήσεις, να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα.
Χέρτζογκ: Έκκληση για συνεννόηση ώστε να αποφευχθούν νέες εκλογές
Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, αναμένεται να ξεκινήσει την ερχόμενη εβδομάδα διαβουλεύσεις με τα πολιτικά κόμματα, προτού αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Ο ίδιος κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να επιδείξουν διάθεση συνεργασίας, προκειμένου να αποφευχθεί νέα προσφυγή στις κάλπες.
«Πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, ειδικά μετά τη χθεσινή ημέρα, για να αποφύγουμε έναν νέο γύρο εκλογών. Επομένως, περιμένω από όλους όσοι έρθουν εδώ να προσέλθουν με ανοιχτό μυαλό», δήλωσε.
Ένα από τα ενδεχόμενα που θα μπορούσαν να εξεταστούν είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ Νετανιάχου και Άιζενκοτ.
Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει ήδη καταστήσει σαφή την προτίμησή του για μια «ισχυρή δεξιά κυβέρνηση», περιορίζοντας τις προοπτικές ενός τέτοιου συμβιβασμού.
Τα τρία σενάρια για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Το πρώτο σενάριο προβλέπει προσπάθεια του Νετανιάχου να προσελκύσει κόμματα ή βουλευτές από την αντιπολίτευση, ώστε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία. Ωστόσο, οι ηγέτες των αντιπολιτευόμενων κομμάτων έχουν δεσμευτεί προεκλογικά ότι δεν θα συνεργαστούν μαζί του.
Μια δεύτερη επιλογή είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας υπό τον Άιζενκοτ, με κοινοβουλευτική υποστήριξη από τα αραβικά κόμματα. Μια τέτοια κυβέρνηση, πάντως, θα αντιμετώπιζε σημαντικές δυσκολίες διατήρησης της συνοχής της και τον κίνδυνο πρόωρης κατάρρευσης.
Το τρίτο σενάριο είναι η αποτυχία των διαπραγματεύσεων και η προκήρυξη νέων εκλογών, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο μεταξύ υπηρεσιακός πρωθυπουργός.
Η τελευταία αυτή εξέλιξη θα του επέτρεπε να διατηρήσει ουσιαστικές κυβερνητικές αρμοδιότητες, ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια.
Η παραμονή Νετανιάχου και το ενδεχόμενο νέου πολέμου με το Ιράν
Η προοπτική παράτασης της υπηρεσιακής πρωθυπουργίας του Νετανιάχου αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης με το Ιράν.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θα μπορούσε να διατηρήσει σημαντικά περιθώρια κινήσεων για τη διαχείριση ζητημάτων ασφαλείας, ακόμη και για την έναρξη νέου γύρου στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά της Τεχεράνης.
Για την αντιπολίτευση, η παραμονή του στην εξουσία μέχρι μια νέα εκλογική αναμέτρηση ενέχει επίσης πολιτικούς κινδύνους, καθώς θα του παρείχε χρόνο για ανασύνταξη του δεξιού συνασπισμού και αντιμετώπιση των εσωτερικών του αντιθέσεων.
Η αντιπολίτευση διεκδικεί τον έλεγχο της Κνεσέτ
Παρά την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, η αντιπολίτευση ενδέχεται να αποκτήσει σημαντική επιρροή στη νέα Κνεσέτ, μετά την ορκωμοσία της την ερχόμενη εβδομάδα.
Εφόσον εξασφαλίσει τις αναγκαίες κοινοβουλευτικές συμμαχίες, θα μπορούσε να διεκδικήσει την προεδρία του κοινοβουλίου, να επηρεάσει τη νομοθετική ατζέντα και να προωθήσει πρωτοβουλίες που συγκεντρώνουν ευρύτερη υποστήριξη.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η σύσταση εθνικής διερευνητικής επιτροπής για τις αποτυχίες του ισραηλινού μηχανισμού ασφαλείας πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Η τελική κατανομή των εδρών και οι διαβουλεύσεις που θα ακολουθήσουν θα καθορίσουν εάν το Ισραήλ θα αποκτήσει νέα κυβέρνηση ή θα οδηγηθεί σε έναν ακόμη εκλογικό κύκλο, με τον Νετανιάχου να διατηρεί στο μεταξύ την πρωθυπουργία.