Νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μέσα στην εβδομάδα αναμένει ο Ντόναλντ Τραμπ, μόλις μία ημέρα μετά την απόρριψη από τον ίδιο της ιρανικής πρότασης για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο Axios την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι περιμένει από τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών να επανέλθουν στο τραπέζι, την ώρα που το Κατάρ εντείνει τις μεσολαβητικές προσπάθειες.
«Αναμένω να έχουμε νέες συνομιλίες με το Ιράν αυτή την εβδομάδα. Θέλουν να καταλήξουν σε συμφωνία, αλλά δεν πρόκειται για τη συμφωνία που θέλω να κάνω. Είναι κάτι στο οποίο ίσως να είχαμε συμφωνήσει πριν από έναν χρόνο. Το παράκαναν και το πλήρωσαν», δήλωσε ο Τραμπ.
Δύο πηγές από την περιοχή επιβεβαίωσαν στο Axios ότι αναμένεται νέος γύρος έμμεσων συνομιλιών, ο οποίος θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και τη Δευτέρα. Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο κατά πόσο μπορούν να γεφυρωθούν οι σημαντικές διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ορμούζ και πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο
Οι δύο πλευρές προσέρχονται στις διαπραγματεύσεις με διαφορετικές προτεραιότητες. Το Ιράν επιδιώκει οι συνομιλίες να επικεντρωθούν στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ ζητά από την Τεχεράνη παραχωρήσεις σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ερωτηθείς εάν εξετάζει το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Είναι πάντα στο μυαλό μου».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο αμερικανικός στρατός συμβάλλει στη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Σαββατοκύριακο πέρασε από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα η μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου, ξεπερνώντας τα 20 εκατομμύρια βαρέλια.
Αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε ότι το βράδυ της Παρασκευής εξήχθησαν μέσω του Ορμούζ 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Οι έμμεσες συνομιλίες στη Νέα Υόρκη
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχαν την περασμένη Τρίτη νέο γύρο έμμεσων συνομιλιών με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Σύμφωνα με το Axios, αξιωματούχοι του Κατάρ συμμετείχαν στη διαδικασία μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Αραγτσί παρουσίασε μέσω των μεσολαβητών τους όρους της Τεχεράνης για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Η ιρανική πρόταση προέβλεπε την επαναλειτουργία του Ορμούζ και την επανέναρξη των πυρηνικών διαπραγματεύσεων μέσα σε μία εβδομάδα, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, θα καταργήσουν τις κυρώσεις στις ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου και θα αποκατασταθεί η κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.
Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση το Σάββατο.
Το Κατάρ αναζητεί συμβιβασμό
Παρά την απόρριψη της ιρανικής πρότασης, η διπλωματική προσπάθεια συνεχίζεται. Αμερικανός αξιωματούχος και δύο περιφερειακές πηγές δήλωσαν στο Axios ότι οι μεσολαβητές του Κατάρ εξακολουθούν να μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, επιχειρώντας να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό και από τις δύο πλευρές.
Την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός του Κατάρ συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον πρόεδρο του Ιράν και συζήτησε μαζί του τις προοπτικές επίτευξης συμφωνίας με την κυβέρνηση Τραμπ. Αργότερα, ανώτεροι αξιωματούχοι του Κατάρ συναντήθηκαν με τον Στιβ Γουίτκοφ και τον ενημέρωσαν για τις επαφές.
Πηγή με γνώση των έμμεσων διαπραγματεύσεων ανέφερε ότι η Ντόχα συζήτησε την αρχική ιρανική πρόταση και με τις δύο πλευρές και παρουσίασε δική της συμβιβαστική εκδοχή.
Καθ' όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου πραγματοποιήθηκαν διαδοχικές, ξεχωριστές επαφές των Καταριανών με Ιρανούς και Αμερικανούς διαπραγματευτές, με αντικείμενο πιθανές αλλαγές στο κείμενο της πρότασης.
Οι μεσολαβητές αναμένεται να έχουν νέες χωριστές συναντήσεις με τον Αμπάς Αραγτσί και τον Στιβ Γουίτκοφ, ενδεχομένως ακόμη και τη Δευτέρα.
Αραγτσί: «Είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε»
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε την Κυριακή στο NBC ότι, παρά τη δημόσια απόρριψη της πρότασης από τον Τραμπ, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιδιώκει διπλωματική λύση.
«Μας ενδιαφέρουν μόνο τα εθνικά μας συμφέροντα. Είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε», ανέφερε ο Αραγτσί, προσθέτοντας ότι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ δεν επηρεάζουν τους υπολογισμούς της ιρανικής κυβέρνησης.
«Παρότι ακούσαμε τον πρόεδρο Τραμπ να λέει ότι απορρίπτει αυτή τη συμφωνία, εξακολουθούμε να περιμένουμε επίσημη απάντηση μέσω των μεσολαβητών», πρόσθεσε.
Οι επόμενες επαφές αναμένεται να δείξουν εάν η συνεχιζόμενη διαμεσολάβηση του Κατάρ μπορεί να περιορίσει την απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών και να οδηγήσει σε νέο πλαίσιο διαπραγμάτευσης.