Με φόντο τις καταστροφικές πυρκαγιές στη Δυτική Αττική, που αποτέφρωσαν περισσότερα από 126.000 στρέμματα και κόστισαν ανθρώπινες ζωές κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων κατάσβεσης, η Ελλάδα επενδύει σε τεχνολογίες διαστήματος για την ενίσχυση της πυροπροστασίας.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η χώρα δοκιμάζει το νέο σύστημα θερμικών δορυφόρων Hellenic Fire System, το οποίο φιλοδοξεί να ενισχύσει τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών και την παρακολούθηση της εξέλιξής τους σε πραγματικό χρόνο.
Το σύστημα αποτελείται από τέσσερις μικρούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, εξοπλισμένους με θερμικούς αισθητήρες. Οι πρώτες εικόνες μεταδόθηκαν στη Γη τον Ιούνιο, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή του λειτουργία προγραμματίζεται για τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπαίδευση των στελεχών της Πυροσβεστικής, ώστε να αξιοποιούν αποτελεσματικά τα δεδομένα που θα παρέχει η νέα τεχνολογία.
Αν και δεν έχει ακόμη ενταχθεί πλήρως στην επιχειρησιακή διαδικασία, το Hellenic Fire System έχει ήδη προσφέρει πολύτιμα στοιχεία στις ελληνικές αρχές για τις μεγάλες πυρκαγιές που έπληξαν τις τελευταίες εβδομάδες την Αττική και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Ο υπεύθυνος του προγράμματος Παρατήρησης της Γης στο Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, Δημήτρης Μπλιζιώτης, τόνισε ότι η τεχνολογική λύση έχει πλέον αναπτυχθεί, με το επόμενο και δυσκολότερο βήμα να είναι η πλήρης ενσωμάτωσή της στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία της Πυροσβεστικής. Όπως εξήγησε, απαιτείται εξειδικευμένη εκπαίδευση, καθώς οι υπηρεσίες καλούνται να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα και δυνατότητες.
Το σύστημα αναπτύχθηκε από τη γερμανική εταιρεία OroraTech σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος. Οι δορυφόροι πραγματοποιούν συνεχείς διελεύσεις πάνω από τις ίδιες περιοχές, εντοπίζοντας όχι μόνο ενεργές πυρκαγιές αλλά και πολύ μικρές θερμικές εστίες που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μεγάλα πύρινα μέτωπα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της OroraTech στην Ελλάδα, Ιωάννη Λαντούρη, οι θερμικοί αισθητήρες μπορούν να ανιχνεύσουν πηγές θερμότητας διαστάσεων μόλις τεσσάρων επί τεσσάρων μέτρων. Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιείται απευθείας πάνω στους δορυφόρους, γεγονός που επιτρέπει την άμεση αποστολή μόνο των κρίσιμων πληροφοριών στη Γη.
Στη συνέχεια, ειδικό λογισμικό αξιολογεί αν πρόκειται για πραγματική πυρκαγιά ή για ψευδή συναγερμό, ενώ συνεκτιμά το ανάγλυφο της περιοχής και την ένταση της φωτιάς, προκειμένου να προβλέψει την πιθανή εξάπλωσή της.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά δορυφορικά συστήματα, που συχνά απαιτούν μεγαλύτερες εστίες για να τις εντοπίσουν και πραγματοποιούν αραιότερες διελεύσεις, το Hellenic Fire System προσφέρει σημαντικά συχνότερη επιτήρηση. Οι τέσσερις δορυφόροι λειτουργούν συντονισμένα, επιτρέποντας σχεδόν αδιάλειπτη παρακολούθηση των περιοχών υψηλού κινδύνου, χωρίς να μειώνεται η ακρίβεια στον εντοπισμό ακόμη και πολύ μικρών εστιών.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας στο London School of Economics, Τόμας Σμιθ, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα υπήρχε συμβιβασμός μεταξύ της συχνότητας παρακολούθησης και της δυνατότητας εντοπισμού μικρών πυρκαγιών. Το νέο ελληνικό σύστημα επιχειρεί να άρει αυτόν τον περιορισμό, δίνοντας στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα να επιλέγουν πότε και πού θα επικεντρώνεται η δορυφορική επιτήρηση.
Ιδιαίτερο πλεονέκτημα των νέων δορυφόρων αποτελεί η δυνατότητα των εξελιγμένων θερμικών αισθητήρων να εντοπίζουν πηγές θερμότητας ακόμη και μέσα από πυκνό καπνό, προσφέροντας στους πυροσβέστες πιο αξιόπιστη εικόνα των ενεργών μετώπων όταν η ορατότητα είναι περιορισμένη.
Όπως υπογραμμίζει ο Ιωάννης Λαντούρης, η νέα τεχνολογία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, καθώς μπορεί να εντοπίσει τα πρώτα σημάδια μιας φωτιάς πριν ακόμη υπάρξει αναφορά από πολίτες, επιτρέποντας ταχύτερη αξιολόγηση της κατάστασης και πιο άμεση κινητοποίηση των δυνάμεων πυρόσβεσης.