Σχεδόν πέντε δεκαετίες μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979, το όνομα του Ρεζά Παχλαβί επανέρχεται με ένταση στο πολιτικό σκηνικό του Ιράν. Ο γιος του τελευταίου Σάχη, που ανατράπηκε μαζί με τη μοναρχία και οδηγήθηκε στην εξορία, επιχειρεί να αξιοποιήσει το κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως πιθανό εκφραστή της αντικαθεστωτικής οργής.
Ο Ρεζά Παχλαβί ήταν μόλις 16 ετών όταν κατέρρευσε το καθεστώς του πατέρα του, Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, ύστερα από τέσσερις δεκαετίες εξουσίας. Ως πρωτότοκος γιος, θεωρούνταν ο φυσικός διάδοχος του αυτοκρατορικού θρόνου ενός κράτους με τεράστιο γεωπολιτικό και ενεργειακό βάρος. Η επανάσταση, ωστόσο, ανέκοψε βίαια αυτή την πορεία, στερώντας του κάθε κληρονομικό δικαίωμα.
Σήμερα, στα 65 του χρόνια, ο εξόριστος πρώην πρίγκιπας δηλώνει ότι η αναμονή φτάνει στο τέλος της. Μέσα από δημόσιο μήνυμά του στο Χ, εμφανίζεται έτοιμος να επιστρέψει στο Ιράν, καλώντας τους πολίτες να εντείνουν τις κινητοποιήσεις και να παραλύσουν τη λειτουργία του κράτους μέσω μαζικών διαδηλώσεων και γενικής απεργίας.
Στο διάγγελμά του, εξυμνεί τη μαζική παρουσία των διαδηλωτών στους δρόμους και τη χαρακτηρίζει διεθνώς θαυμαστή, παρουσιάζοντάς τη ως ξεκάθαρη απάντηση στις απειλές της ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Υποστηρίζει ότι η συνέχιση και η καλύτερη οργάνωση των κινητοποιήσεων, σε συνδυασμό με το «μπλοκάρισμα» της οικονομικής δραστηριότητας, μπορεί να γονατίσει τον κρατικό μηχανισμό και τις δυνάμεις καταστολής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στους εργαζόμενους σε καίριους τομείς – μεταφορές, ενέργεια, πετρέλαιο και φυσικό αέριο – καλώντας τους να δρομολογήσουν γενική απεργία. Παράλληλα, προτρέπει τους πολίτες να καταλάβουν τους δημόσιους χώρους και τα κέντρα των πόλεων, κινούμενοι συντονισμένα από διαφορετικές κατευθύνσεις, με στόχο όχι απλώς τη διαμαρτυρία, αλλά τη διατήρηση του ελέγχου τους.
Ο Παχλαβί απευθύνει μήνυμα και σε τμήματα των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, ζητώντας τους να υπονομεύσουν εκ των έσω τη λειτουργία του κατασταλτικού μηχανισμού. Ο ίδιος δηλώνει ότι προετοιμάζει την επιστροφή του στην πατρίδα, ώστε να βρίσκεται στο πλευρό του λαού τη στιγμή που –όπως πιστεύει– θα έρθει η νίκη μιας «εθνικής επανάστασης».
Οι εκκλήσεις του βρήκαν απήχηση σε μέρος των διαδηλώσεων, όπου ακούστηκαν συνθήματα υπέρ της μοναρχίας και υπέρ της επιστροφής Παχλαβί, κάτι που συνιστά πρωτοφανή πρόκληση για το ισλαμικό καθεστώς, δεδομένου ότι η υποστήριξη της ανατραπείσας δυναστείας παραμένει κοινωνικό ταμπού και ποινικό αδίκημα.
Αναλυτές, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη προβολή του Παχλαβί δεν συνεπάγεται απαραίτητα επιθυμία αποκατάστασης της μοναρχίας, αλλά αντανακλά κυρίως την απόγνωση μιας κοινωνίας που ασφυκτιά υπό ένα αυταρχικό θεοκρατικό σύστημα. Παρά την ενισχυμένη παρουσία του στη διεθνή σκηνή και την επιρροή του στην εξωτερική αντιπολίτευση, παραμένει μια προσωπικότητα που διχάζει, χωρίς σαφές πολιτικό σχέδιο για την επόμενη μέρα.
Η μακροχρόνια καταστολή της εσωτερικής αντιπολίτευσης από το καθεστώς Χαμενεΐ, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, τις διεθνείς κυρώσεις και τον περιορισμό των ελευθεριών, έχει ενισχύσει τη δυναμική της διασποράς και έχει επαναφέρει πρόσωπα όπως ο Παχλαβί στο προσκήνιο. Όπως σημειώνουν ειδικοί, πολλοί Ιρανοί δεν στρέφονται προς αυτόν επειδή τον θεωρούν λύση, αλλά επειδή αισθάνονται ότι οι εναλλακτικές επιλογές έχουν εξαντληθεί.