Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, την απόσυρση των δασμών που είχε επιβάλει σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες με αφορμή το ζήτημα της Γροιλανδίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται πλέον να επανεκτιμήσουν συνολικά τη στάση τους απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο επίκεντρο βρίσκεται και το πλαίσιο μιας «μελλοντικής συμφωνίας» που φαίνεται να συζητήθηκε με τον Μαρκ Ρούτε.
Στις Βρυξέλλες επικράτησε χθες κλίμα συγκρατημένης ανακούφισης, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, από το βήμα του Νταβός, δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν προτίθεται να επιδιώξει την προσάρτηση της Γροιλανδίας με στρατιωτικά μέσα και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων. Αν και οι δηλώσεις του ενίσχυσαν την αβεβαιότητα γύρω από τα ανταλλάγματα που ενδέχεται να ζητήσει η Ουάσινγκτον, Ευρωπαίοι διπλωμάτες αξιολόγησαν θετικά το γεγονός ότι απέκλεισε ρητά τη χρήση βίας, κάτι που μέχρι πρότινος δεν ήταν δεδομένο.
Παράλληλα, αρκετοί από τους ηγέτες των «27» έσπευσαν να στείλουν προειδοποιητικά μηνύματα προς τον Αμερικανό πρόεδρο ενόψει της ομιλίας του στο Νταβός, τόσο για το θέμα της Γροιλανδίας όσο και για τους νέους δασμούς και την πρωτοβουλία για τη σύσταση «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Η πρόταση αυτή του Τραμπ θεωρείται αμφιλεγόμενη, καθώς φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός μηχανισμός έναντι του ΟΗΕ.
Τα ζητήματα αυτά κυριαρχούν και στην ατζέντα της σημερινής έκτακτης Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες. Η κρισιμότητά της φαίνεται πως αποτέλεσε και τον λόγο για τον οποίο η πρόεδρος της Κομισιόν επέλεξε να επιστρέψει από το Στρασβούργο στις Βρυξέλλες, αποφεύγοντας το ταξίδι πίσω στο Νταβός και μια πιθανή συνάντηση με τον Τραμπ.
Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλε σαφές μήνυμα: η Ευρώπη επιλέγει τον διάλογο και τις λύσεις, ωστόσο δηλώνει έτοιμη να κινηθεί ενωμένα και αποφασιστικά εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Παρότι υπήρχαν πληροφορίες ότι θα μπορούσε να συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο, εκπρόσωπός της διευκρίνισε πως δεν υπήρξε σχετικό αίτημα και ότι η επιστροφή της στις Βρυξέλλες ήταν συνειδητή στρατηγική επιλογή.
Η απουσία της από το Νταβός σημαίνει, ωστόσο, ότι δεν θα συμμετάσχει στην τελετή υπογραφής για τη συγκρότηση του «Συμβουλίου Ειρήνης», παρά την πρόσκληση που είχε λάβει. Το αν η Κομισιόν θα έχει τελικά ρόλο στο εγχείρημα παραμένει ασαφές, τη στιγμή που Γαλλία και Ολλανδία έχουν ήδη απορρίψει τη συμμετοχή τους.
Το θέμα προκαλεί έντονο προβληματισμό στους Ευρωπαίους ηγέτες, καθώς η άρνηση συμμετοχής μπορεί να έχει κόστος. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της Γαλλίας, η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη με δασμούς 200% σε κρασιά και σαμπάνιες, μετά τη στάση του Εμανουέλ Μακρόν.
Σε κάθε περίπτωση, το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων αναμένεται να αποτελέσει βασικό αντικείμενο της σημερινής συζήτησης των «27». Η Κομισιόν έχει ήδη προαναγγείλει την παρουσίαση νέας στρατηγικής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στην Αρκτική. Όπως ανέφερε χθες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει αυξημένες επενδύσεις στη Γροιλανδία, αλλά και ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην ευρύτερη περιοχή.