Το ενδεχόμενο τριμερούς συνάντησης των ηγετών ΗΠΑ, Κίνας και Ρωσίας στο περιθώριο της συνόδου της APEC στη Σενζέν τον επόμενο μήνα αναδεικνύεται ως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα διπλωματικά σενάρια των ημερών, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι θα υλοποιηθεί.
Το ενδεχόμενο είχε πρωτοεκφραστεί πριν από σχεδόν δύο μήνες από τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ, στη Μπισκέκ, στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάη.
Την Πέμπτη (22/10), μετά τη συνάντηση του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο Ουσάκοφ δήλωσε ότι η Κίνα έχει αρχίσει προετοιμασίες και ότι, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες, η συνάντηση θα ενταχθεί στην ατζέντα της APEC.
Το βασικό εμπόδιο είναι οι διαφορετικές προτεραιότητες. Ο Πούτιν, που έθεσε την πρόταση στις 19 Οκτωβρίου, θέλει η συνάντηση να επικεντρωθεί στον τερματισμό του τετραετούς πολέμου στην Ουκρανία. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ανοιχτός στο ενδεχόμενο, αλλά υποστήριξε ότι το αντικείμενο θα πρέπει να είναι τα πυρηνικά όπλα και ο πυρηνικός αφοπλισμός.
Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, έχει απορρίψει επανειλημμένα τις αμερικανικές προτάσεις για τριμερείς συνομιλίες ελέγχου των εξοπλισμών, θέτοντας ως προϋπόθεση να μειώσουν πρώτα δραστικά τα οπλοστάσιά τους η Ουάσινγκτον και η Μόσχα.
Ο Τραμπ φέρεται επίσης να παρουσιάζει την ιδέα ως δική του και να τη συνδέει με το νοεμβριανό ταξίδι του στην Κίνα. Ειδικοί στην Κίνα και στο εξωτερικό εκτιμούν ότι, χωρίς σαφώς συμφωνημένη ατζέντα, η συνάντηση παραμένει μάλλον απίθανη. Ο καθηγητής Γουάνγκ Γουέν του Πανεπιστημίου Ρενμίν χαρακτήρισε την ατζέντα «κρίσιμο μοχλό» για το αν θα πραγματοποιηθεί.
Το Πεκίνο τηρεί, όπως συνήθως, σιγή ιχθύος. Στις 20 Οκτωβρίου, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ δήλωσε ότι «δεν έχει πληροφορίες να παρέχει», επαναλαμβάνοντας ότι η Κίνα θα διαδραματίσει «ενεργό ρόλο» στην προώθηση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία.
Η στάση αυτή δεν προκαλεί έκπληξη: η απόφαση για τη συμμετοχή του Σι στη σύνοδο των BRICS στο Νέο Δελχί παρέμεινε μυστική έως τρεις ημέρες πριν από την έναρξή της.
Εντύπωση, ωστόσο, προκαλεί ότι, παρά τη ρητορική περί «αδελφικής φιλίας» και «φιλίας χωρίς όρια» με τη Μόσχα, το Πεκίνο φαίνεται να έδωσε προτεραιότητα στην τοποθέτηση του Τραμπ και όχι στην πρόσκληση του Πούτιν. Η δέσμευση για ενεργό ρόλο διατυπώθηκε στις 21 Οκτωβρίου, μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
Για την Κίνα, το όφελος θα ήταν μεγάλο διπλωματικό κύρος και ενίσχυση της διεθνούς της θέσης, κάτι που θα βοηθούσε την εικόνα του Σι στο εσωτερικό ενόψει του 21ου συνεδρίου του Κόμματος. Ακόμη και μια αποτυχημένη συνάντηση θα είχε περιορισμένο κόστος για το Πεκίνο, παρότι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί διεθνώς «υγρό πυρομαχικό».
Ο Τεμούρ Ουμάροφ, ειδικός στις σχέσεις Ρωσίας–Κίνας με έδρα το Βερολίνο, εκτιμά ότι το Πεκίνο δεν έχει μεγάλο διακύβευμα και θα συμμετείχε ως «συμβολικός εταίρος» και όχι ως ενεργός μεσολαβητής.
Υπάρχουν όμως και κίνδυνοι. Το Πεκίνο θέλει να διατηρήσει ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη προς τον Πούτιν και στις σχέσεις του με την Ευρώπη, και μια τέτοια συνάντηση θα μπορούσε να το εμπλέξει πιο άμεσα στον πόλεμο και να προκαλέσει αντιδράσεις.
Η Wall Street Journal προειδοποιεί ότι, αν ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία συζητήσουν το ουκρανικό χωρίς την Ουκρανία και την ΕΕ, θα ενισχυθούν οι ανησυχίες ότι και η Ταϊβάν θα μπορούσε κάποτε να αποτελέσει διαπραγματευτικό χαρτί σε παρόμοιες συνομιλίες.
Συνολικά, το Πεκίνο ζυγίζει προσεκτικά τα υπέρ και τα κατά, έχοντας συνείδηση ότι τα οφέλη για τη Ρωσία και τον Πούτιν υπερβαίνουν κατά πολύ τα δικά του. Επιπλέον, μια τριμερής συνάντηση θα έκλεβε την παράσταση από τη σύνοδο της APEC, υπονομεύοντας το σχέδιο της Κίνας να προβάλει την επιρροή της στην Ασία–Ειρηνικό.