Με το βλέμμα στραμμένο στην Ουάσινγκτον και το δάχτυλο του Ντόναλντ Τραμπ στο… Twitter, οι Βρυξέλλες παραδέχονται ότι μια νέα κρίση στις διατλαντικές σχέσεις μπορεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή.
Όπως ομολογεί Ευρωπαίος διπλωμάτης, «απέχουμε μόλις ένα tweet από την επόμενη κρίση ΗΠΑ – Ευρώπης», αποτυπώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας για τις επόμενες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου. Από τη Γροιλανδία έως την Ουκρανία και από το εμπόριο έως την ασφάλεια, η Ευρώπη παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
Προς το παρόν, στη Γηραιά Ήπειρο επικρατεί συγκρατημένη ανακούφιση, καθώς ο Τραμπ έκανε ένα βήμα πίσω τόσο από τις απειλές για τη Γροιλανδία όσο και από την επιβολή δασμών στους Ευρωπαίους συμμάχους. Η ΕΕ είχε φτάσει ένα βήμα πριν ενεργοποιήσει το «εμπορικό μπαζούκα» κατά των ΗΠΑ, γνωρίζοντας ωστόσο ότι η παρούσα αποκλιμάκωση μπορεί να αποδειχθεί εύθραυστη και προσωρινή.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι 27 ηγέτες της ΕΕ συνεδρίασαν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, επιδιώκοντας να εκπέμψουν μήνυμα ενότητας και να χαράξουν κοινή γραμμή απέναντι στην απρόβλεπτη στάση του Αμερικανού προέδρου. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή ενότητα αποτελεί τη μόνη αποτελεσματική απάντηση, τονίζοντας ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα δεν προσφέρονται για διαπραγμάτευση, ιδίως σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, υπογραμμίζοντας ότι οι «κόκκινες γραμμές» είναι αδιαπραγμάτευτες, ενώ ο διάλογος παραμένει το μοναδικό πλαίσιο επίλυσης των διαφορών με τις ΗΠΑ. Παρά τη μερική αποκλιμάκωση, παραμένει ασαφές τι ακριβώς οδήγησε στην υπαναχώρηση Τραμπ, με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να αφήνει αιχμές ότι η ευρωπαϊκή ετοιμότητα για εμπορικά αντίμετρα έπαιξε καθοριστικό ρόλο.
Μηνύματα αποφασιστικότητας έστειλαν και οι θεσμικοί εκπρόσωποι της ΕΕ. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα διαμήνυσε ότι η Ένωση διαθέτει τα εργαλεία για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της απέναντι σε κάθε μορφή εξαναγκασμού, ενώ η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα τόνισε την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας και ισχύος.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μια «νέα εποχή» στις διατλαντικές σχέσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι ισορροπίες απαιτούν νηφαλιότητα και καθαρούς κανόνες, καθώς κάθε ένταση ζημιώνει και τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Αντίστοιχα, Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Μίκαελ Μάρτιν, η Κάγια Κάλλας, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Ντόναλντ Τουσκ ανέδειξαν την ενότητα ως τη μόνη ασπίδα απέναντι στην απρόβλεπτη αμερικανική πολιτική.
Παρά την πρόσφατη υπαναχώρηση Τραμπ από τις απειλές για Γροιλανδία και δασμούς, το περιεχόμενο της λεγόμενης «συμφωνίας-πλαισίου» παραμένει θολό. Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι η επόμενη κρίση μπορεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή. Και έτσι, η Ευρώπη συνεχίζει να κρατά την αναπνοή της, γνωρίζοντας ότι στη σχέση της με τον Ντόναλντ Τραμπ τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο.