Για τους φιλότεχνους κατοίκους της Μόσχας, η επιλογή υπήρξε διαχρονικά ξεκάθαρη: όποιος αγαπά τη ρωσική ζωγραφική επισκέπτεται την Πινακοθήκη Τρετιακόφ, ενώ όσοι στρέφονται προς τη δυτικοευρωπαϊκή τέχνη κατευθύνονται στο Μουσείο Καλών Τεχνών Πούσκιν. Και τα δύο ιδρύματα αποτελούν σημεία αναφοράς για γενιές Μοσχοβιτών που μεγάλωσαν περνώντας εκεί τα παγωμένα σαββατοκύριακα του χειμώνα.
Στα μέσα Ιανουαρίου, ωστόσο, μια εξέλιξη προκάλεσε αίσθηση στους καλλιτεχνικούς κύκλους της ρωσικής πρωτεύουσας. Η 48χρονη Εκατερίνα Πρόνιτσεβα διορίστηκε νέα διευθύντρια του Μουσείου Πούσκιν, ενώ την ίδια ημέρα η μικρότερη αδελφή της, Έλενα, υπέβαλε την παραίτησή της από τη θέση της διευθύντριας στην Πινακοθήκη Τρετιακόφ. Ακόμη και για τα ρωσικά δεδομένα, το γεγονός ότι δύο αδελφές, κόρες ανώτατου αξιωματικού της FSB, είχαν υπό τον έλεγχό τους τα δύο σημαντικότερα μουσεία της Μόσχας θεωρήθηκε εξαιρετικό.
Πατέρας τους είναι ο Βλαντίμιρ Πρόνιτσεφ, ιστορικό στέλεχος της ρωσικής υπηρεσίας ασφαλείας. Βετεράνος των ειδικών δυνάμεων της KGB με θητεία στο Αφγανιστάν, ανέβηκε ραγδαία στην ιεραρχία τη δεκαετία του 1990, ενώ το 1998, επί Βλαντίμιρ Πούτιν, ανέλαβε αναπληρωτής διευθυντής της FSB με αρμοδιότητα την αντιτρομοκρατία. Υπό την εποπτεία του πραγματοποιήθηκαν οι αμφιλεγόμενες επιχειρήσεις στο θέατρο Ντουμπρόβκα το 2002 και στο σχολείο του Μπεσλάν το 2004, που κατέληξαν σε εκατοντάδες θύματα.
Παρά τις τραγικές εκβάσεις, ο Πρόνιτσεφ τιμήθηκε με τον βαθμό του στρατηγού του στρατού — έναν από τους υψηλότερους στη Ρωσία — και αποσύρθηκε το 2013 ως μία από τις πλέον προβεβλημένες μορφές της FSB. Η ισχυρή του θέση θεωρείται ότι άνοιξε τον δρόμο για τη σταδιοδρομία των θυγατέρων του στον χώρο του πολιτισμού, όπου οι ανώτατες θέσεις ελέγχονται στενά από το κράτος και το υπουργείο Πολιτισμού.
Η Εκατερίνα Πρόνιτσεβα έχει μακρά πορεία στη δημόσια διοίκηση και στον πολιτισμό: από αναπληρώτρια επικεφαλής του Τμήματος Πολιτισμού της Μόσχας έως υψηλόβαθμα πόστα σε μεγάλα κρατικά πολιτιστικά συγκροτήματα. Ωστόσο, η ανάληψη της διεύθυνσης του Μουσείου Πούσκιν σηματοδοτεί ένα ποιοτικό άλμα, καθώς πρόκειται για το πλέον «δυτικότροπο» πολιτιστικό ίδρυμα της Ρωσίας, με τεράστια συμβολική και διεθνή βαρύτητα.
Το Πούσκιν δεν συνδέεται μόνο με την ευρωπαϊκή καλλιτεχνική κληρονομιά, αλλά και με ανοιχτές διεθνείς πληγές, όπως η υπόθεση του «Χρυσού του Σλήμαν», αρχαιολογικών θησαυρών που μεταφέρθηκαν στη Σοβιετική Ένωση ως λάφυρα πολέμου και εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διεκδικήσεων από τη Γερμανία και την Τουρκία. Το ζήτημα επανήλθε πρόσφατα στο προσκήνιο, πυροδοτώντας έντονες αντιδράσεις στη ρωσική κοινή γνώμη και ενοχλώντας το Κρεμλίνο.
Σε αυτό το κλίμα, η επιλογή της κόρης ενός προβεβλημένου στρατηγού της FSB για την ηγεσία του μουσείου εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα: σε καιρό πολέμου και αυξημένου ελέγχου, ακόμη και ο πολιτισμός περνά στα χέρια προσώπων απολύτως έμπιστων στο καθεστώς.