Η ολοκληρωμένη ψηφιακή ανασύσταση του ερειπωμένου κτηρίου και της λειτουργίας του Σηματοτηλέγραφου των Κυθήρων παρουσιάστηκε επισήμως προ ημερών στο κοινό από το εξαιρετικά δραστήριο Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Ιστορίας (ΕΛΙΝΙΣ), στο χώρο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης του «ΙδρύματοςΑικατερίνη Λασκαρίδη» στον Πειραιά.
Το έργο επιχορηγήθηκε κατά ένα μέρος από το Υπουργείο Πολιτισμού (Πρόγραμμα «Δημιουργική Ελλάδα 2025/Ψηφιακός Πολιτισμός) και υλοποιήθηκε με την επιστημονική καθοδήγηση του Ομοτίμου Καθηγητού του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου και Ακαδημαϊκού κ. Μανόλη Κορρέ.
Το τελικό αποτέλεσμα προήλθε από την άοκνη δουλειά των κ.κ. Γιώργου Μαστρογεωργίου (3d modeling), Γιώργου Μακαρονίδη (εικονική περιήγηση) και Γιώργου Μαραγκουδάκη (εναέρια βιντεοσκόπηση, φωτογράφιση).
(εικονική περιήγηση)
Τι είναι ο Σηματοτηλέγραφος των Κυθήρων;
Συμφώνως με τα όσα ελέχθησαν κατά την παρουσίαση του έργου, τον Αύγουστο του 2017 ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ Μανόλης Κορρές συνάντησε για πρώτη φορά τα χαλάσματα ενός κτιρίου κοντά στον φάρο Μουδάρι στο Βόρειο άκρο των Κυθήρων. Με τα εντελώς πρόχειρα μέσα που Διέθετε, καθώς ήταν σε διακοπές, ετοίμασε αναλυτικά σχέδια αναπαραστάσεως τόσο των αρχιτεκτονικών όσο και των μηχανολογικών ευρημάτων.
Μετά από μελέτη μηνών διαπίστωσε ότι το κτίριο ήταν ένας από τους λίγους σηματοτηλέγραφους που λειτούργησαν στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Επρόκειτο για κτήριο από το οποίο μεταβιβάζονταν προς τα διερχόμενα πλοία, με τη βοήθεια κινούμενων μεγάλων μηχανικών βραχιόνων, πληροφορίες και εντολές είτε ναυτιλιακής ενημερώσεως είτε εμπορικής φύσεως (πχ επόμενος λιμένας φορτώσεως ή αλλαγή ναύλου κλπ).
Στις αρχές του 20ου αιώνα, με την ανακάλυψη της ασύρματης τηλεγραφίας, εξέλειπε αιφνίδια η ανάγκη ύπαρξης τέτοιων υπηρεσιών, το κτίριο εγκαταλείφθηκε στην τύχη του και σταδιακώς ξεχάστηκε ακόμα και από τους κατοίκους του νησιού ο σκοπός της αρχικής υπάρξεώς του στο νησί και λειτουργίας του.
Τον Αύγουστο του 2018, ο Καθηγητής Κορρές πραγματοποιεί μία ακόμη επίσκεψη στο νησί των Κυθήρων, που είχε ως αποτέλεσμα την λεπτομερέστερη μελέτη και αποτύπωση του οπτικού μηχανισμού του σηματοτηλέγραφου, δηλαδή των μεταλλικών βραχιόνων με τους οποίους μεταδίδονταν τα μηνύματα προς τα πλοία.
Τα επικαιροποιημένα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν τον Οκτώβριο του 2021 στην Ακαδημία Αθηνών και εκδόθηκαν σε ειδικό τεύχος πρακτικών.
Στη συνέχεια ξεινά και η εμπλοκή στην όλη υπόθεση του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας.
Στα τέλη του 2023, το ΕΛΙΝΙΣ αποφάσισε να υποστηρίξει ενεργά την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης σχετικά με τον Σηματοτηλέγραφο των Κυθήρων.
Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν, τον Φεβρουάριο του 2024, διοργάνωσε σχετική δημόσια παρουσίαση από τον Μανόλη Κορρέ με συμμετοχή και του Δημάρχου Κυθήρων στο χώρο του Ιδρύματος «Αικατερίνης Λασκαρίδη».
Μετά από τη συνάντηση αυτή το ΕΛΙΝΙΣ «ανέλαβε την πρωτοβουλία να υποστηρίξει ως κύριος χορηγός και συντονιστής την πλήρη ψηφιακή αναπαράσταση του κτηρίου και της λειτουργίας του Σηματοτηλέγραφου, με απότερο στόχο να συμβάλει και στην πλήρη, κάποτε, ανακατασκευή του πραγματικού κτηρίου και τη δημιουργία ενός μουσείου για αυτή τη χαμένη τεχνολογία. Στην προσπάθεια αυτή στάθηκε αρωγός το Υπουργείο Πολιτισμού επιχορηγώντας μέρος του έργου μέσω του προγράμματος “Δημιουργική Ελλάδα 2025 / Ψηφιακός Πολιτισμός”», όπως σημειώνεται χαρακτηριστικώς.
Το προαναφερθέν έργο αυτό έχει συμπεριληφθεί στην ιστοσελίδαwww.navalhistory.gr/shmatothlegrafos, η οποία ουσιαστικά αποτελεί ένα ολοκληρωμένο «Ψηφιακό Μουσείο» όπου ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να περιηγηθεί εικονικά σε ένα αντιπροσωπευτικό αρχιτεκτονικό δείγμα της Βιομηχανικής Επαναστάσεως στην Ελλάδα.