Η πρόσφατη επίθεση του Φρίντριχ Μερτς κατά της αρχής της ομοφωνίας στην ΕΕ δεν είναι μια απλή πρόταση για «περισσότερη αποτελεσματικότητα». Ας μη γελιόμαστε. Πρόκειται για μια ωμή απόπειρα να τελειώσουμε με την εθνική κυριαρχία των μικρότερων κρατών, μεταφέροντας τα κλειδιά της εξουσίας σε ένα κλειστό διευθυντήριο με το Βερολίνο στο τιμόνι. Mη ξεχνάμε άλλωστε είναι κάτι το οποίο το έχουμε ξαναζήσει στο παρελθον.
Το βέτο δεν είναι «γραφειοκρατία», είναι άμυνα Για χώρες όπως η Ελλάδα, η ομοφωνία δεν είναι μια τυπική λεπτομέρεια που καθυστερεί τα πράγματα στις Βρυξέλλες. Είναι το τελευταίο οχυρό. Είναι ο μηχανισμός που εγγυάται ότι η φωνή της Αθήνας ή της Λευκωσίας δεν θα εξαφανιστεί κάτω από το βάρος των γερμανικών ή γαλλικών συμφερόντων σε κρίσιμα ζητήματα: από την εξωτερική πολιτική και την άμυνα μέχρι τη φορολογία. Αν ο Μερτς πετύχει την κατάργηση του βέτο εκεί που «πονάει» –στην ασφάλεια και τη διπλωματία– τότε η Ελλάδα παύει να είναι ισότιμος εταίρος και μετατρέπεται σε απλό κομπάρσο που καλείται να επικυρώνει προειλημμένες αποφάσεις.
Ευρώπη δύο ταχυτήτων: Οι «εκλεκτοί» και οι υπόλοιποι Πίσω από τις ωραίες λέξεις για μια «ευέλικτη Ευρώπη», ο Μερτς προωθεί ουσιαστικά μια θεσμοθετημένη ανισότητα. Το μοντέλο των «πολλών ταχυτήτων» και οι άτυποι συνασπισμοί τύπου «Ε3» (Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) στα "κλειστά δωμάτια" δείχνουν το μέλλον: ένας σκληρός πυρήνας θα αποφασίζει στο παρασκήνιο και οι υπόλοιποι 27 θα ακολουθούν απλώς για να μη μείνουν στο περιθώριο.
Η υποκρισία της «αποτελεσματικότητας»Ο Μερτς υποστηρίζει ότι φταίει η ομοφωνία για τη στασιμότητα της ΕΕ. Αλήθεια; Μήπως έφταιγε το βέτο κάποιου μικρού κράτους για την ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία ή για την αποτυχία στο μεταναστευτικό; Όχι. Οι μεγάλες κρίσεις προήλθαν από τις εμμονές και τις λανθασμένες στρατηγικές των «μεγάλων». Στην Ουκρανία, για παράδειγμα, προτιμήθηκαν οι τεχνικές ακροβασίες για να κρυφτεί το πρόβλημα κάτω από το χαλί, αντί για μια ειλικρινή πολιτική συμφωνία.
Η εθνική κυριαρχία ως μόνη λύση Ας το πούμε καθαρά: μια βιώσιμη Ευρώπη μπορεί να υπάρξει μόνο αν βασίζεται στον σεβασμό της ισοτιμίας. Η απαίτηση να αποφασίζει η πλειοψηφία για τα εθνικά μας σύνορα ή την άμυνά μας δεν είναι πρόοδος, είναι εκβιασμός. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τον ευρωσκεπτικισμό, η λύση δεν είναι να αφαιρέσουμε τη δύναμη από τα εθνικά κοινοβούλια για να τη δώσουμε σε κλειστά γραφεία στις Βρυξέλλες.
Αντί για συγκέντρωση εξουσίας, η Ευρώπη χρειάζεται:
- Επιστροφή αρμοδιοτήτων στα κράτη εκεί που η ΕΕ απέτυχε παταγωδώς (π.χ. αγροτική πολιτική).
- Πραγματική διακυβερνητική συνεργασία και όχι υπερεθνικούς αυταρχισμούς.
- Κόκκινες γραμμές στην ομοφωνία για θέματα εθνικής ασφάλειας.
Η ατζέντα Μερτς είναι μια προειδοποίηση. Όποιος πιστεύει στην αυτοδιάθεση των λαών, οφείλει να υπερασπιστεί την ομοφωνία. Είναι η μοναδική γραμμή άμυνας απέναντι σε μια Ένωση που αντί να κάνει αυτοκριτική, επιλέγει να φιμώσει όποιον διαφωνεί.