Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι φέρεται να προτίθεται να ανακοινώσει στις 24 Φεβρουαρίου σχέδιο για τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών, καθώς και για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times που επικαλείται Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους με ενεργό ρόλο στις σχετικές διεργασίες. Η επιλογή της ημερομηνίας έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με την επέτειο της ρωσικής εισβολής και την είσοδο του πολέμου στο πέμπτο έτος του.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις προς το Κίεβο ώστε τόσο οι εκλογές όσο και το δημοψήφισμα —το οποίο θα αφορά ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία— να διεξαχθούν έως τις 15 Μαΐου, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά ενδέχεται να τεθούν υπό αμφισβήτηση οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, Αμερικανοί και Ουκρανοί διαπραγματευτές έχουν εξετάσει τον στόχο επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Μόσχας και Κιέβου εντός Μαρτίου, αν και το χρονοδιάγραμμα χαρακτηρίζεται αβέβαιο λόγω των έντονων διαφωνιών στο κρίσιμο ζήτημα των εδαφών. Πέντε ανώνυμες πηγές ανέφεραν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα τεθεί σε δημοψήφισμα, το οποίο θα μπορούσε να διεξαχθεί ταυτόχρονα με τις εθνικές εκλογές.
Την αμερικανική ομάδα διαπραγμάτευσης φέρονται να ηγούνται ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο σύμβουλος του προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, υποστήριξαν σε επαφές τους στο Άμπου Ντάμπι και το Μαϊάμι ότι μια ταχεία προσφυγή στις κάλπες θα ήταν πολιτικά σκόπιμη. Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται επίσης να επισημαίνουν ότι, όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου τον Νοέμβριο, ο Λευκός Οίκος θα διαθέτει περιορισμένο πολιτικό κεφάλαιο για την ουκρανική υπόθεση.
Ο δεύτερος γύρος συνομιλιών με αμερικανική μεσολάβηση ολοκληρώθηκε στις 5 Φεβρουαρίου στο Άμπου Ντάμπι με ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων πολέμου και δέσμευση για συνέχιση των επαφών. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η επόμενη τριμερής συνάντηση ενδέχεται να πραγματοποιηθεί σύντομα στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπογραμμίζοντας ότι η Ουκρανία δεν θα αποδεχθεί συμφωνίες που θα συναφθούν ερήμην της, ιδίως ως προς το εδαφικό.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν τον τερματισμό του πολέμου «μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, τον Ιούνιο». Στο τραπέζι των ιδεών έχει τεθεί και η δημιουργία «ελεύθερης οικονομικής ζώνης» σε διαφιλονικούμενα εδάφη της ανατολικής Ουκρανίας, πρόταση για την οποία ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι απαιτούνται σαφείς και αξιόπιστοι κανόνες.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο διεξαγωγής εκλογών εν μέσω πολέμου εγείρει σοβαρά πρακτικά και νομικά ζητήματα. Οι ουκρανικές εκλογικές αρχές εκτιμούν ότι θα απαιτούνταν περίπου έξι μήνες για την οργάνωση εκλογικής διαδικασίας υπό τις παρούσες συνθήκες. Επιπλέον, η νομοθεσία απαγορεύει τη διεξαγωγή ψηφοφοριών όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος, γεγονός που θα απαιτούσε τροποποιήσεις. Το Κίεβο επισημαίνει επίσης την ανάγκη πλήρους κατάπαυσης του πυρός καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, επικαλούμενο προηγούμενες παραβιάσεις εκεχειριών από τη ρωσική πλευρά.
Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων χαρακτηρίζουν το χρονοδιάγραμμα που φέρεται να προτείνουν οι ΗΠΑ ως ιδιαίτερα φιλόδοξο. «Οι Αμερικανοί βιάζονται», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από αυτές, τονίζοντας ότι, ακόμη και με επιτάχυνση των διαδικασιών, θα απαιτηθεί σημαντικός χρόνος για την οργάνωση αξιόπιστης ψηφοφορίας.
Η ουκρανική θέση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, παραμένει σαφής: καμία τελική συμφωνία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς προηγούμενη διασφάλιση ισχυρών και συγκεκριμένων εγγυήσεων ασφαλείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους διεθνείς εταίρους της χώρας.