Η πρόσφατη εξόντωση του ηγέτη του καρτέλ «Χαλίσκο Νέα Γενιά», Νεμέσιο Οσεγουέρα Σερβάντες (γνωστού ως «Ελ Μέντσο»), έχει πυροδοτήσει ένα πρωτοφανές κύμα βίας και αντιποίνων, αναδιαμορφώνοντας τον χάρτη του οργανωμένου εγκλήματος στο Μεξικό.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ασκεί ασφυκτικές πιέσεις στις μεξικανικές αρχές, έχοντας ήδη χαρακτηρίσει τα μεγάλα εγκληματικά δίκτυα της χώρας ως «ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις».
Η κυριαρχία του Χαλίσκο και η αυτοκρατορία της φαιντανύλης
Φωτ.: WSJ
Το καρτέλ του Χαλίσκο, υπό την 15ετή ηγεμονία του Ελ Μέντσο, μετατράπηκε στο μεγαλύτερο δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών παγκοσμίως. Η στρατηγική του βασίστηκε στον έλεγχο κρίσιμων λιμανιών στον Ειρηνικό και τον Κόλπο, εξασφαλίζοντας τις πρώτες ύλες για τη μαζική παραγωγή συνθετικών ναρκωτικών, όπως η φαιντανύλη, που πλέον κυριαρχεί στην αμερικανική αγορά. Μετά τον θάνατο του αρχηγού τους, οι υπαρχηγοί του αναμένεται να εμπλακούν σε έναν εσωτερικό πόλεμο για τον έλεγχο των κερδοφόρων διαδρομών.
Το παραδοσιακό μέτωπο της Σιναλόα και οι παλιοί γνώριμοι
Φωτ.: WSJ
Παρά τη σύλληψη των ιδρυτών του (Ελ Τσάπο και Ελ Μάγιο), το καρτέλ της Σιναλόα παραμένει ένας πανίσχυρος παίκτης. Λειτουργώντας μέσω ενός αποκεντρωμένου δικτύου, συνεχίζει να πλημμυρίζει τις ΗΠΑ με κοκαΐνη και φαιντανύλη, ενώ βρίσκεται σε διαρκή σύγκρουση με το Χαλίσκο για τον έλεγχο του βόρειου Μεξικού, που παραδοσιακά αποτελούσε το «προπύργιο» της Σιναλόα.
Με βαθύ πορτοκαλί χρώμα οι περιοχές όπου το καρτέλ Γκόλφο έχει ισχυρή παρουσία και επιρροή – Φωτ.: WSJ
Με πορτοκαλί χρώμα οι περιοχές όπου το καρτέλ Beltrán Leyva έχει ισχυρή παρουσία – Φωτ.: WSJ
Η αναγέννηση των «ξεγραμμένων» και η τουριστική απειλή
Εντύπωση προκαλεί η αθόρυβη ανασυγκρότηση του καρτέλ Beltrán Leyva, το οποίο, παρά το γεγονός ότι είχε σχεδόν διαλυθεί την προηγούμενη δεκαετία, επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Παράλληλα, το καρτέλ του Κόλπου συνεχίζει τη δράση του ως ομοσπονδία φατριών, ελέγχοντας από το εμπόριο όπλων μέχρι τη διακίνηση μεταναστών προς το Τέξας.
Στο «στόχαστρο» και οι τουριστικοί παράδεισοι
Η δράση των καρτέλ δεν περιορίζεται πλέον σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά επεκτείνεται σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπως το Κανκούν, το Τουλούμ και το Κάμπο Σαν Λούκας. Η παρουσία πολλαπλών εγκληματικών οργανώσεων σε αυτές τις περιοχές αυξάνει τον κίνδυνο τυφλών χτυπημάτων, θέτοντας σε κίνδυνο τη βαριά βιομηχανία του τουρισμού της χώρας.