Η Τεχεράνη θέτει σε εφαρμογή ένα σχέδιο που, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στο καθεστώς, είχε εκπονηθεί από τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και κορυφαίους στρατιωτικούς διοικητές, με στόχο τη διεύρυνση της σύγκρουσης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την αύξηση της πίεσης προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Όπως αποκαλύπτουν οι Financial Times, η στρατηγική περιλαμβάνει πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, διαταραχές στις αερομεταφορές και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, ώστε να ενισχυθεί το οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος για τους αντιπάλους και να επιταχυνθεί ενδεχόμενη αποκλιμάκωση.
Παρά τον θάνατο του Χαμενεΐ και άλλων ανώτατων αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Άμυνας και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, το σχέδιο φέρεται να υλοποιείται κανονικά. Μέλος του μεταβατικού τριμελούς συμβουλίου ηγεσίας, ο αγιατολάχ Αλιρεζά Αραφί, δήλωσε ότι «ο πόλεμος συνεχίζεται βάσει του σχεδιασμού του».
Στο επίκεντρο η ενέργεια και τα Στενά του Ορμούζ
Με το άνοιγμα των αγορών τη Δευτέρα, το Ιράν κλιμάκωσε τις κινήσεις του, εξαπολύοντας επιθέσεις με drones εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Περσικό Κόλπο. Στόχοι ήταν μονάδα φυσικού αερίου στο Κατάρ και μεγάλο διυλιστήριο στη Σαουδική Αραβία. Το Κατάρ, ένας από τους βασικούς προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου διεθνώς, προχώρησε σε αναστολή εξαγωγών, προκαλώντας άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Την ίδια στιγμή, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς ενέργειας– επιβραδύνθηκε σημαντικά, εντείνοντας τις ανησυχίες για σοβαρή διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς.
Επιθέσεις σε στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές
Ιρανικά drones και πύραυλοι έπληξαν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ξενοδοχεία, αεροδρόμια και λιμάνια σε χώρες του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Ιράκ, το Ομάν και το Μπαχρέιν. Παράλληλα, αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή δέχθηκαν επανειλημμένα επιθέσεις, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για πλήγμα και σε βρετανική εγκατάσταση στην Κύπρο.
Πηγές του ιρανικού καθεστώτος αναφέρουν ότι έχει υιοθετηθεί μοντέλο «αποκεντρωμένης» διοίκησης, επιτρέποντας σε μονάδες να επιχειρούν αυτόνομα βάσει προκαθορισμένων εντολών, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης σε περίπτωση στοχευμένων επιθέσεων κατά της ηγεσίας.
Κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Η ένταση έχει ήδη διαχυθεί πέρα από τα ιρανικά σύνορα. Η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις προς το βόρειο Ισραήλ, ενώ ιρακινές πολιτοφυλακές έθεσαν στο στόχαστρο αμερικανικές εγκαταστάσεις. Η δυναμική αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, πλήττοντας κράτη του Κόλπου που μέχρι πρότινος επιδίωκαν ισορροπία και αποκλιμάκωση, η Τεχεράνη ρισκάρει περαιτέρω απομόνωση και ενδεχομένως τη συσπείρωση των γειτονικών χωρών στο πλευρό της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ.
Η σύγκρουση αποκτά πλέον δική της δυναμική, χωρίς σαφή ορίζοντα αποκλιμάκωσης. Καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται, οι αγορές και η παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα παραμένουν εκτεθειμένες σε μια στρατηγική που επιδιώκει να μετατρέψει την κρίση σε γενικευμένη περιφερειακή αναμέτρηση.