Η στρατιωτική επιχείρηση «Επική Οργή», η οποία κορυφώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου με την εξόντωση του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αποτελεί μια από τις πλέον αποφασιστικές κινήσεις στην ιστορία των αμερικανοϊσραηλινών σχέσεων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του ο Economist, η στρατιωτική υπεροχή που επιδεικνύουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο πεδίο της μάχης δεν συνοδεύεται από μια αντίστοιχη πολιτική στρατηγική, δημιουργώντας ένα κενό εξουσίας που απειλεί να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Στρατιωτική επικράτηση έναντι πολιτικής ασάφειας
Στο επίπεδο των επιχειρήσεων, το αποτέλεσμα είναι συντριπτικό. Οι συμμαχικές δυνάμεις έχουν κυριολεκτικά αποδεκατίσει το ιρανικό ναυτικό, καθηλώσει την αεροπορία και εξουδετερώσει κρίσιμες υποδομές πυραυλικών συστημάτων. Με την απόλυτη κυριαρχία στον εναέριο χώρο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιχειρούν χωρίς περιορισμούς, ενώ τα προηγμένα συστήματα αεράμυνας προσφέρουν ένα δίχτυ προστασίας απέναντι στα αντίποινα της Τεχεράνης. Παρά την εξόντωση του Χαμενεΐ, όμως, το καθεστώς δεν κατέρρευσε.
Η άμεση μεταβίβαση της εξουσίας σε ένα τριμελές σχήμα αποδεικνύει την επιβιωσιμότητα της δομής του, αναδεικνύοντας την απουσία ενός σαφούς πολιτικού στόχου από την πλευρά της κυβέρνησης Τραμπ.
Οι παγκόσμιες συνέπειες και οι κίνδυνοι της επόμενης ημέρας
Ο πόλεμος έχει ήδη «διπλό πρόσωπο»: ενώ το στρατιωτικό σκέλος κρίνεται υπέρ των ΗΠΑ, το πολιτικό σκέλος είναι ένας αγώνας επιβίωσης για το Ιράν, το οποίο επεκτείνει τη σύγκρουση σε ολόκληρη την περιοχή.
Ενεργειακή απειλή: Οι προσπάθειες κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ έχουν εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου Brent και του φυσικού αερίου, προκαλώντας σοκ στις διεθνείς αγορές.
Εσωτερική αποσύνθεση: Η πιθανή ενθάρρυνση εθνοτικών μειονοτήτων (Κούρδοι, Αζέροι, Βαλούχοι) από τη Δύση ενέχει τον κίνδυνο εμφύλιας ανάφλεξης και εδαφικής διάσπασης του Ιράν, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Το δίλημμα για την Ουάσιγκτον είναι πλέον οριακό: η επιδίωξη της πλήρους ανατροπής του καθεστώτος κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν μακροχρόνιο, πολυμέτωπο πόλεμο. Το τραγικό παράδοξο της κατάστασης έγκειται στο γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς ήταν ήδη σε παρακμή πριν από την έναρξη των επιδρομών.
Η τρέχουσα κλιμάκωση ενδέχεται τελικά να προκαλέσει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα: αντί για μια δημοκρατική μετάβαση, να οδηγήσει σε ένα νέο, ακόμη πιο σκληροπυρηνικό και απρόβλεπτο καθεστώς, αφήνοντας την περιοχή σε μόνιμη κατάσταση αστάθειας.