Παρά την πρόσφατη υπογραφή «Συμφώνου Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης», η ρωσική στάση απέναντι στην κλιμακούμενη επίθεση κατά του Ιράν αποκαλύπτει μια οδυνηρή για το Κρεμλίνο πραγματικότητα: τη στρατηγική του αδυναμία. Ενώ η Ρωσία καταδίκασε λεκτικά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, απέφυγε οποιαδήποτε ουσιαστική εμπλοκή για την προστασία του Ιράν.
Η συμπεριφορά αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου, καθώς η Μόσχα παρέμεινε αδρανής κατά την απώλεια του Ναγκόρνο-Καραμπάχ από την Αρμενία, την πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, αλλά και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα.
Μια «συμβατική» σχέση υπό δοκιμασία
Η σχέση Ρωσίας-Ιράν, που κάποτε βασιζόταν στην πώληση παλαιών σοβιετικών όπλων, μεταμορφώθηκε μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Το Ιράν έγινε ο βασικός προμηθευτής όπλων της Μόσχας (κυρίως μέσω των drones Shahed), ενώ η Ρωσία παρείχε κρίσιμη τεχνογνωσία για το πυραυλικό και διαστημικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ωστόσο, η τρέχουσα σύγκρουση αποδεικνύει τα όρια αυτής της συνεργασίας: η Ρωσία, καθηλωμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας, δεν διαθέτει ούτε το διαθέσιμο στρατιωτικό υλικό (όπως τα S-400), ούτε το πολιτικό κεφάλαιο για να ανακόψει τις αμερικανο-ισραηλινές επιχειρήσεις.
Η στρατηγική της «τυχερής ανάκαμψης»
Παρά την αδυναμία της να προστατεύσει τους συμμάχους της, η Ρωσία αποκομίζει απροσδόκητα οφέλη από την αστάθεια στη Μέση Ανατολή:
Άνοδος των τιμών ενέργειας: Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ οδηγεί σε εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενισχύοντας τα ρωσικά κρατικά έσοδα και βοηθώντας το Κρεμλίνο να καλύψει τα ελλείμματα του πολέμου.
Αποπροσανατολισμός της Ουάσινγκτον: Οι αμερικανικοί πόροι (αντιαεροπορικά συστήματα Patriot, πυρομαχικά) που διοχετεύονται στο Ισραήλ και τον Κόλπο αφαιρούνται από την υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ενεργειακή εξάρτηση της Κίνας: Η αστάθεια στον Κόλπο μπορεί να ωθήσει το Πεκίνο σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές ροές μέσω χερσαίων αγωγών, ένα πάγιο αίτημα του Πούτιν εδώ και μια δεκαετία.
Η ρωσική εξωτερική πολιτική φαίνεται να έχει εγκαταλείψει τον ρόλο του «παγκόσμιου εγγυητή» για τους συμμάχους της. Αντίθετα, η Μόσχα επιδίδεται σε μια «πολιτική των τακτικών κερδών», προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσει το χάος που προκαλεί ο αμερικανικός παρεμβατισμός, ακόμα και αν αυτό σημαίνει ότι αφήνει τους εταίρους της εκτεθειμένους.