Όταν Αμερικανοί και Ισραηλινοί στρατιωτικοί διοικητές συναντήθηκαν για να καθορίσουν τη στρατηγική του πολέμου κατά του Ιράν, ένα από τα βασικά ζητήματα που τέθηκαν ήταν ο καταμερισμός των επιχειρησιακών ρόλων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέλαβαν στόχους υψηλής στρατιωτικής σημασίας, όπως βάσεις, συστήματα πυραύλων και πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ το Ισραήλ φέρεται να επικεντρώθηκε σε μια πιο αθέατη αλλά κρίσιμη αποστολή: τον εντοπισμό και την εξόντωση της ηγεσίας του Ιράν, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.
Κατά το ίδιο δημοσίευμα, το Ισραήλ υλοποίησε τη συγκεκριμένη στρατηγική με ιδιαίτερη αποτελεσματικότητα. Στην αρχική φάση των επιχειρήσεων, αναφέρεται ότι εξοντώθηκαν κορυφαία στελέχη της ιρανικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και εκατοντάδες αξιωματούχοι. Το πλέον πρόσφατο πλήγμα σημειώθηκε στα τέλη Μαρτίου, όταν το Ισραήλ ανακοίνωσε την εξόντωση του επικεφαλής του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Κεντρικό ρόλο στις επιχειρήσεις αυτές φέρεται να διαδραματίζει μια νέα, απόρρητη πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συνδυάσει δεδομένα από πολλαπλές πηγές, όπως πληροφοριοδότες, κυβερνοδιεισδύσεις και μαζική συλλογή ψηφιακών δεδομένων από κάμερες, δίκτυα επικοινωνιών και οικονομικές συναλλαγές. Μέσω αυτής της τεχνολογίας, καθίσταται δυνατή η παρακολούθηση των κινήσεων των στόχων, η πρόβλεψη συναντήσεων και η εκτέλεση επιθέσεων με αυξημένη ακρίβεια.
Οι επιχειρησιακές μέθοδοι έχουν επίσης εξελιχθεί σημαντικά, ενσωματώνοντας τεχνικές που αναπτύχθηκαν σε προηγούμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Σε αυτές περιλαμβάνονται εκρηκτικοί μηχανισμοί με καθυστερημένη ενεργοποίηση, μη επανδρωμένα αεροσκάφη με δυνατότητα εισόδου σε κλειστούς χώρους και προηγμένα πυραυλικά συστήματα υψηλής ακρίβειας. Η διαρκής αναβάθμιση των πληροφοριών μέσω τεχνητής νοημοσύνης ενισχύει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα αυτών των επιχειρήσεων.
Παρά τα παραπάνω, παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η στρατηγική αυτή μπορεί να επιτύχει τους βασικούς στόχους που έχουν τεθεί, όπως η εξουδετέρωση της πυραυλικής απειλής και η αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος σε βαθμό που να οδηγήσει σε πολιτική ανατροπή. Οι απώλειες στην ηγεσία συχνά αναπληρώνονται από νέα, συχνά πιο σκληροπυρηνικά στελέχη, ενώ η εσωτερική κατάσταση στο Ιράν παραμένει ελεγχόμενη, υπό το βάρος των βομβαρδισμών και του φόβου καταστολής.
Η στρατηγική αυτή στηρίζεται όχι μόνο στην τεχνολογία αλλά και στη μακροχρόνια συλλογή πληροφοριών. Για περισσότερο από έναν χρόνο, οι ισραηλινές υπηρεσίες φέρεται να παρακολουθούσαν στενά τις κινήσεις της λεγόμενης «Ομάδας των Πέντε», δηλαδή του ανώτατου ηγέτη και των στενότερων συνεργατών του. Σε μία από τις πλέον συντονισμένες επιχειρήσεις, στόχοι υψηλής αξίας επλήγησαν ταυτόχρονα, με αποτέλεσμα την εξόντωση πολλών κορυφαίων αξιωματούχων.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν για τους κινδύνους που ενέχει η μετατροπή των στοχευμένων δολοφονιών σε βασικό στρατηγικό εργαλείο. Όπως επισημαίνεται, η συστηματική χρήση τέτοιων πρακτικών ενδέχεται να διευρύνει τα όρια ως προς το ποιοι θεωρούνται νόμιμοι στόχοι, δημιουργώντας μια δυναμική κλιμάκωσης χωρίς σαφή όρια.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν έναν διακριτό ρόλο, αφήνοντας στο Ισραήλ την υλοποίηση των πλέον ευαίσθητων επιχειρήσεων, χωρίς να εμπλέκονται άμεσα σε επιθέσεις κατά της ηγεσίας του Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο καταμερισμός αυτός αντανακλά επιχειρησιακές δυνατότητες και όχι νομικούς περιορισμούς, υπενθυμίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν στο παρελθόν πραγματοποιήσει παρόμοιες επιχειρήσεις, όπως η εξόντωση του Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020.
Η ανάπτυξη της πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης θεωρείται κομβική εξέλιξη για τις ισραηλινές επιχειρήσεις. Όπως σημειώνουν αναλυτές, επιτρέπει την αξιοποίηση τεράστιων όγκων δεδομένων που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν ανεκμετάλλευτοι, ενισχύοντας την ικανότητα εντοπισμού και πρόβλεψης κινήσεων των στόχων.
Η συνεργασία με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχει συμβάλει στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών παρακολούθησης και κυβερνοεπιχειρήσεων, ενώ η πολυετής εμπειρία στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων προσφέρει σημαντικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Παρά την υψηλή ακρίβεια των πληροφοριών, καταγράφονται και περιπτώσεις αστοχιών. Σε μία από αυτές, ισραηλινή επίθεση στόχευσε κτίριο όπου αναμενόταν συνεδρίαση ανώτατου οργάνου του ιρανικού καθεστώτος, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν απώλειες, καθώς η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε εξ αποστάσεως.
Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η επιτυχία των επιχειρήσεων οφείλεται εν μέρει και σε σοβαρά επιχειρησιακά σφάλματα από την πλευρά των στόχων. Όπως επισημαίνουν, η συγκέντρωση κορυφαίων στελεχών στην Τεχεράνη υπό συνθήκες αυξημένης έντασης αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση των επιθέσεων.
Τελικά, παρά τα πλήγματα, το ιρανικό καθεστώς εμφανίζεται να παραμένει λειτουργικό και ανθεκτικό, ακόμη και μετά από συντονισμένες επιθέσεις από δύο από τους ισχυρότερους στρατούς παγκοσμίως, γεγονός που αναδεικνύει τα όρια της συγκεκριμένης στρατηγικής.