Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να προωθήσει την επανένωση των αντίπαλων στρατιωτικών δυνάμεων της Λιβύης, δρομολογώντας για πρώτη φορά κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, σε μια προσπάθεια περιορισμού της ρωσικής επιρροής και ενίσχυσης της πρόσβασης στους ενεργειακούς και ορυκτούς πόρους της χώρας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αμερικανός αντιστράτηγος Τζον Μπρέναν επισκέφθηκε την Τρίτη τη Λιβύη, όπου έγινε δεκτός από στρατιωτικές δυνάμεις που ανήκουν σε δύο αντίπαλες παρατάξεις. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο Αμερικανός αξιωματικός συνέβαλε στην επίτευξη συμφωνίας για τη διεξαγωγή των πρώτων κοινών στρατιωτικών ασκήσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, εκτιμάται ότι θα αποτελέσει σημαντικό βήμα για τον περιορισμό της ρωσικής παρουσίας στη χώρα και την ενίσχυση της επιρροής δυτικών δυνάμεων σε μία από τις πλέον πλούσιες σε ενέργεια και ορυκτά χώρες της περιοχής.
«Το μέγεθος των επενδυτικών δυνατοτήτων αποτελεί κίνητρο για επανένωση», δήλωσε ο Τζον Μπρέναν, ο οποίος υπηρετεί ως αναπληρωτής διοικητής της Διοίκησης Αφρικής των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι η σταθεροποίηση της Λιβύης θα μπορούσε να επιτρέψει την αξιοποίηση πόρων σε τομείς όπως η υψηλή τεχνολογία και η άμυνα.
Η Λιβύη παραμένει βυθισμένη στην αστάθεια από το 2011, μετά την ανατροπή και τον θάνατο του πρώην ηγέτη Μουαμάρ Γκαντάφι. Έκτοτε, δύο βασικές στρατιωτικές και πολιτικές παρατάξεις βρίσκονται σε αντιπαράθεση: η μία στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση με έδρα την Τρίπολη, ενώ η άλλη συνδέεται με τις δυνάμεις του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος επιχειρεί να εδραιώσει την κυριαρχία του από την ανατολική Λιβύη, με επίκεντρο τη Βεγγάζη.
Η Ρωσία έχει ενισχύσει την παρουσία της στη χώρα, στηρίζοντας τον Χαφτάρ, μεταξύ άλλων μέσω μισθοφόρων της ομάδας Wagner, ενώ έχει αξιοποιήσει λιβυκά εδάφη ως κόμβο ανεφοδιασμού για δραστηριότητες στην υποσαχάρια Αφρική.
Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει ότι οι δύο λιβυκοί στρατοί θα μπορούσαν να λάβουν εξαιρέσεις από το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεργαστούν και θα προχωρήσουν στη συγκρότηση κοινής στρατιωτικής διοίκησης.
Παράλληλα, ενδείξεις προσέγγισης έχουν ήδη καταγραφεί στο πεδίο. Μεσαία στελέχη των δύο πλευρών έχουν τοποθετηθεί σε κοινό κέντρο επιχειρήσεων κοντά στη Σύρτη, ενισχύοντας τη δυνατότητα αντιμετώπισης ένοπλων εξτρεμιστικών ομάδων. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, οι λιβυκές δυνάμεις εξάρθρωσαν τέσσερις πυρήνες του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι δραστηριοποιούνταν σε προπαγάνδα και διακίνηση ανθρώπων προς την Ευρώπη.
Στο ίδιο πλαίσιο, συγκροτήθηκε νέα κοινή επιτροπή έξι διοικητών, η οποία θα επιβλέπει τη λειτουργία κοινής δύναμης, ενισχύοντας τη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των αντίπαλων πλευρών.
Οι κοινές ασκήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη συμμετοχή περίπου 50 Λίβυων μαχητών σε σενάριο επιχείρησης διάσωσης ομήρων, με την υποστήριξη αμερικανικών ειδικών δυνάμεων. Στη διαδικασία συνέδραμαν επίσης διεθνείς εταίροι, με τη συμμετοχή γερμανικών, τουρκικών και άλλων δυνάμεων, ενώ παρόντες ήταν εκπρόσωποι από ευρωπαϊκές και περιφερειακές χώρες.
Η προοπτική ενίσχυσης της συνεργασίας ενδέχεται να επιτρέψει στη Λιβύη να αποκτήσει πρόσβαση σε περισσότερη εκπαίδευση και εξοπλισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, περιορίζοντας σταδιακά την εξάρτησή της από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Παράλληλα, μια ενδεχόμενη ενοποίηση των δυνάμεων θα μπορούσε να οδηγήσει και σε αναδιάταξη των γεωπολιτικών ισορροπιών, καθώς δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Λιβύη θα μπορούσε να περιορίσει τη χρήση του εδάφους της ως διαμετακομιστικού κόμβου για ρωσικές επιχειρήσεις στην Αφρική.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις οικονομικές προοπτικές. Η Λιβύη διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική, ενώ η παραγωγή έχει ήδη αυξηθεί, φτάνοντας τα 1,43 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.
Το ενδιαφέρον διεθνών ενεργειακών ομίλων επανέρχεται, με μεγάλες εταιρείες να εξετάζουν ή να υλοποιούν επενδύσεις, ενώ η σταθεροποίηση της χώρας θα μπορούσε να διευκολύνει και την αξιοποίηση σημαντικών αποθεμάτων σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, όπως ουράνιο, λίθιο και κοβάλτιο, που θεωρούνται κομβικά για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.
Πηγή: The Wall Street Journal