Η ίδρυση της «Αρχής των Στενών του Περσικού Κόλπου» (PGSA) από την Τεχεράνη στις 5 Μαΐου 2026, με στόχο τον έλεγχο της διελεύσεως και την επιβολή τελών στη ναυσιπλοΐα, έχει μετατρέψει το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής θύελλας.
Σε αυτό το ρευστό περιβάλλον, το Ομάν καλείται να παίξει έναν καθοριστικό αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνο ρόλο, όντας ο «γεωγραφικός κλειδοκράτορας» της περιοχής και ο παραδοσιακός διαμεσολαβητής μεταξύ Ιράν και Δύσης.
Η διπλωματία της ισορροπίας σε οριακό σημείο
Το Ομάν επιχειρεί να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποφεύγοντας την απευθείας σύγκρουση. Η γεωγραφική του θέση, ειδικά μέσω του θύλακα Μουσάνταμ, το καθιστά αναπόφευκτο συνομιλητή για το Ιράν, τις χώρες του Κόλπου (GCC), αλλά και τις διεθνείς δυνάμεις που εξαρτώνται από την ενεργειακή ροή του Στενού.
Ωστόσο, η παραδοσιακή του στρατηγική –να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με την Τεχεράνη χωρίς να απομακρύνεται από τη Δύση– δέχεται πλέον ισχυρές πιέσεις.
Οι αμερικανικές αντιδράσεις και η «απειλή» Τραμπ
Η Ουάσιγκτον βλέπει με καχυποψία κάθε προσπάθεια του Μουσκάτ που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τον αμερικανικό έλεγχο στα ναυτιλιακά περάσματα ή να ενισχύσει την ιρανική επιρροή.
Η πρόσφατη ακραία ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, που απείλησε ευθέως το Ομάν, αντικατοπτρίζει τη δυσαρέσκεια των ΗΠΑ για την άρνηση του Σουλτανάτου να ενταχθεί πλήρως στην αμερικανο-ισραηλινή ατζέντα (Συμφωνίες του Αβραάμ) και την επιμονή του σε μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική που δίνει προτεραιότητα στις περιφερειακές λύσεις.
Η κατάσταση περιπλέκεται από τις ανησυχίες των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία βλέπουν την ενίσχυση του ρόλου του Ομάν και του Ιράν στο Στενό ως άμεση απειλή για τα δικά τους στρατηγικά και εμπορικά συμφέροντα.
Παράλληλα, το Ομάν καλείται να διαχειριστεί την ιρανική επιδίωξη για μετατροπή μιας προσωρινής στρατιωτικής μόχλευσης σε μόνιμο ρυθμιστικό ρόλο, μια προοπτική που προκαλεί τριγμούς στο Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου.
Το μέλλον του Ορμούζ ως «πεδίο δοκιμής»
Το Μουσκάτ, μέσω των αναλυτών του, επιμένει ότι η δέσμευσή του δεν αφορά την παραχώρηση κυριαρχίας στο Ιράν, αλλά μια λειτουργική διευθέτηση για τη διασφάλιση του εμπορίου. Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται πλέον από το αν το Ιράν θα επιλέξει τη συνεργασία ή τη μονομερή επιβολή, και αν η Ουάσιγκτον και το Ριάντ θα αποδεχθούν τον ρόλο του Ομάν ως «ρυθμιστή» ή αν θα τον εκλάβουν ως «προγεφύρωμα» των ιρανικών συμφερόντων.
Η στρατηγική του Ομάν παραμένει συνεπής: ο διάλογος δεν είναι ευθυγράμμιση, και η ισορροπία δεν είναι ασάφεια
. Το Ορμούζ, ωστόσο, δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα ναυτιλίας· είναι η απόδειξη για το αν η ασφάλεια του Κόλπου θα διαμορφωθεί από τις ίδιες τις περιφερειακές δυνάμεις ή αν θα επιβληθεί από έξωθεν δυνάμεις.