Μια εξαιρετικά ανησυχητική πραγματικότητα αποτυπώνει η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ναρκωτικών (EUDA), προειδοποιώντας για την εμφάνιση νέων, υπερβολικά ισχυρών συνθετικών οπιοειδών που κατακλύζουν την αγορά των πλαστών φαρμάκων στην Ευρώπη.
Ουσίες όπως οι νιταζένες και οι ορφίνες, με δράση ανάλογη της φαιντανύλης και 50 φορές ισχυρότερη από το όπιο, εξαπλώνονται ραγδαία, κυρίως στις χώρες της Βαλτικής. Οι κατασχέσεις πλαστών χαπιών με νιταζένες εκτοξεύθηκαν από μόλις 380 το 2022 σε πάνω από 50.000 δισκία το 2024. Η επικεφαλής της EUDA, Λορέιν Νόλαν, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι ελάχιστα γραμμάρια αυτών των ουσιών αρκούν για χιλιάδες θανατηφόρες δόσεις, με αποτέλεσμα οι χρήστες να πεθαίνουν από υπερβολική δόση χωρίς καν να γνωρίζουν τι καταναλώνουν.
Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε ένα τραγικό ρεκόρ, καθώς οι θάνατοι από υπερβολική δόση στην Ευρώπη άγγιξαν τους 7.600 το 2024, σημειώνοντας συνεχή άνοδο τα τελευταία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, οι αρχές καταγράφουν ιστορικό υψηλό στην παραγωγή νέων ψυχοδραστικών ουσιών, καθώς το 2025 εντοπιζόταν κατά μέσο όρο μία καινούργια ουσία κάθε εβδομάδα, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ελεγχόμενων ουσιών στις 1.050. Ενώ η παραδοσιακή ηρωίνη παρουσιάζει κάμψη λόγω της γήρανσης των χρηστών της, η αγορά μεταλλάσσεται με τρομακτική ταχύτητα.
Παράλληλα, η κάνναβη παραμένει στην κορυφή της κατανάλωσης, με 25 εκατομμύρια ενήλικες χρήστες, ωστόσο η εμφάνιση νέων συνθετικών μορφών της σε ηλεκτρονικά τσιγάρα και βρώσιμα προϊόντα στέλνει ολοένα και περισσότερους νέους σε προγράμματα απεξάρτησης.
Ταυτόχρονα, τεράστιες ποσότητες κάνναβης εισάγονται πλέον από τη Βόρεια Αμερική, με τις αρχές να κατάσχουν 21 τόνους καναδικής προέλευσης στα μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια το 2025. Σοβαρή ανησυχία προκαλεί επίσης η ραγδαία άνοδος των συνθετικών καθινόνων, που χρησιμοποιούνται ως φτηνή εναλλακτική της κοκαΐνης, καθώς και η εξάπλωση της κεταμίνης στους χώρους διασκέδασης της νεολαίας.
Αν και οι κατασχέσεις κοκαΐνης μειώθηκαν στους 330 τόνους το 2024, η χρήση της παραμένει σταθερά υψηλή με 4,3 εκατομμύρια καταναλωτές, ενώ το crack αποτελεί πλέον ένα ορατό και διογκούμενο πρόβλημα στις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, πλήττοντας κυρίως τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Όπως επεσήμανε ο Ευρωπαίος Επίτροπος, Μάγκνους Μπρούνερ, τα εγκληματικά δίκτυα έχουν εξελιχθεί τεχνολογικά, χρησιμοποιώντας drones, κρυπτογραφημένες επικοινωνίες και μικρότερα λιμάνια για να αποφεύγουν τους ελέγχους, ενώ συνδέουν τη διακίνηση ναρκωτικών με τη διαφθορά και το ξέπλυμα χρήματος, καθιστώντας επιτακτική μια κοινή και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση.