Η κρίση στις διπλωματικές σχέσεις του Ισραήλ με την Τουρκία προκαλεί πλέον ισχυρούς τριγμούς και στην αγορά, με τις ισραηλινές εταιρείες να περιορίζουν ή να σταματούν οριστικά τη δραστηριότητά τους στη γειτονική χώρα.
Αφορμή για αυτή τη μαζική υποχώρηση στάθηκε το πλήρες εμπορικό εμπάργκο που επέβαλε η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Μάιο του 2024, ως αντίδραση στον πόλεμο στη Γάζα.
Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η γνωστή εταιρεία ειδών υγιεινής Hamat, η οποία έβαλε «λουκέτο» στη θυγατρική της στη Σμύρνη, καθώς διαπίστωσε ότι ήταν πλέον αδύνατο να προωθήσει τα προϊόντα της.
Κατάρρευση των αριθμών στο διμερές εμπόριο
Σύμφωνα με οικονομικά στοιχεία της εφημερίδας Globes, το εμπόριο μεταξύ των δύο κρατών έχει δεχθεί συντριπτικό πλήγμα:
Οι ισραηλινές εισαγωγές από την Τουρκία μειώθηκαν στο μισό, πέφτοντας από τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 στα 924 εκατομμύρια το 2025.
Οι ισραηλινές εξαγωγές προς την Τουρκία عملاً μηδενίστηκαν, αφού κατρακύλησαν από τα 598,6 εκατομμύρια δολάρια στο ισχνό ποσό των 10,9 εκατομμυρίων.
Η Γκάλια Λίντενστραους, ερευνήτρια του ισραηλινού ινστιτούτου INSS, επιβεβαιώνει ότι η κατάσταση για το επιχειρείν έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη.
Ποιες εταιρείες αντέχουν και ποιες έφυγαν
Παρά το εχθρικό κλίμα, ορισμένοι επιχειρηματικοί κολοσσοί του Ισραήλ επιλέγουν να παραμείνουν στην Τουρκία, παράγοντας προϊόντα που διοχετεύονται αποκλειστικά στην εγχώρια τουρκική αγορά.
Ανάμεσά τους είναι η Teva Pharmaceuticals (φάρμακα) με έδρα την Κωνσταντινούπολη, η Netafim (συστήματα άρδευσης) και η ICL, που διατηρεί εργοστάσιο στην Μπαντίρμα. Στον αντίποδα, η εταιρεία εμφιάλωσης της Coca-Cola έχει αποχωρήσει πλήρως εδώ και δύο χρόνια.
Το μέλλον κρίνεται στην κάλπη και στην πολιτική
Αν και πίσω από τις κλειστές πόρτες γίνονται κάποιες προσπάθειες για να βρεθεί κοινό έδαφος, οι επιχειρηματίες ξεκαθαρίζουν ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει αν δεν υπάρξει πολιτική στροφή από την Άγκυρα.
Οι αναλυτές πάντως σημειώνουν ότι οι δύο χώρες είναι γεωγραφικά κοντά και οι οικονομίες τους αλληλοσυμπληρώνονται, πράγμα που σημαίνει ότι οι οικονομικοί δεσμοί —αν και σοβαρά λαβωμένοι— δεν έχουν κοπεί εντελώς.