Μια ιστορική τομή για την ευρωπαϊκή μνήμη σημειώθηκε στις Βρυξέλλες, καθώς η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία (575 ψήφους υπέρ, 33 κατά και 43 αποχές) το ψήφισμα της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM).
Το κείμενο, με εισηγήτρια την Ελληνίδα ευρωβουλευτή Ελεονώρα Μελέτη, αποτυπώνει για πρώτη φορά σε επίσημο ευρωπαϊκό έγγραφο τις δραματικές επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής του 1974 στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου, εντάσσοντας τη σεξουαλική βία που υπέστησαν στην επίσημη ιστορική μνήμη της Ευρώπης.
Το ψήφισμα καταδικάζει απερίφραστα την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή, χαρακτηρίζοντάς τις κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου που τορπιλίζει την ειρήνη και τις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Παράλληλα, αναγνωρίζει τη σεξουαλική βία ως όπλο πολέμου και υπογραμμίζει τις διαχρονικές κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές πληγές που άφησε στις Κύπριες, όπως ο εκτοπισμός, η διάλυση των οικογενειών και το κοινωνικό στίγμα. Βάσει του διεθνούς δικαίου και των Συμβάσεων της Γενεύης, το κείμενο καθιστά σαφές ότι η Άγκυρα φέρει την απόλυτη ευθύνη και οφείλει να μεριμνήσει για την πλήρη αποκατάσταση των θυμάτων.
Η σπάσιμο της σιωπής και οι θεσμικές διεκδικήσεις
Η απόφαση αυτή αποτελεί επιστέγασμα μιας διερευνητικής αποστολής που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο, όπου επιζώσες κάθε ηλικίας έσπασαν τη σιωπή τους μετά από μισό αιώνα. Σύμφωνα με την κ. Μελέτη, τα θύματα σεξουαλικής βίας εκείνης της περιόδου υπολογίζονται μεταξύ 700 και 1.500 ατόμων, όμως μόλις 80 από αυτά λαμβάνουν σήμερα κρατική υποστήριξη.
«Δώσαμε υπόσχεση πως το συλλογικό τραύμα των Κυπρίων δεν θα παραμείνει βουβό και αόρατο», δήλωσε η εισηγήτρια, ενώ ο Κύπριος ευρωβουλευτής Λουκάς Φουρλάς έκανε λόγο για μια μεγάλη νίκη των ίδιων των γυναικών που δημιουργεί διεθνές δεδικασμένο. Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής Γιώργος Γεωργίου τόνισε ότι ο κοινός πόνος πρέπει να λειτουργήσει ως γέφυρα δικοινοτικής συνεργασίας.
Μεταξύ άλλων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά:
Την επείγουσα επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Την υποχρεωτική και ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών σε κάθε μελλοντική ειρηνευτική διαδικασία.
Τη δημιουργία ειδικών μνημείων στη Λευκωσία και τη θέσπιση ευρωπαϊκών μηχανισμών ολιστικής αποζημίωσης και ψυχοκοινωνικής στήριξης των θυμάτων.
Την έρευνα των αρχείων του ΟΗΕ από τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, για την πλήρη τεκμηρίωση των εγκλημάτων.
Αντιδράσεις και διαφωνίες
Όπως αναμενόταν, η τουρκοκυπριακή πλευρά αντέδρασε έντονα, με το «υπουργείο Εξωτερικών» του ψευδοκράτους να χαρακτηρίζει το ψήφισμα μεροληπτικό και πολιτικά υποκινούμενο, επαναλαμβάνοντας τα περί «νόμιμης επέμβασης» της Τουρκίας.
Στο εσωτερικό της Ευρωβουλής, οι ελάχιστες αρνητικές ψήφοι προήλθαν κυρίως από την ακροδεξιά, με τη Γερμανίδα ευρωβουλευτή Ίρμχιλντ Μποσντορφ να χαρακτηρίζει τη διαδικασία ακατανόητη, ενώ η Ελληνίδα ευρωβουλευτής Αφροδίτη Λατινοπούλου επέκρινε το Σώμα για την αντιφατική του στάση, δεδομένου ότι η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ παραμένει ενεργή.