Στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος βρίσκεται η Μεσσηνία με αφορμή τα γυρίσματα της νέας κινηματογραφικής ταινίας «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν. Η υπερπαραγωγή προβάλλει διεθνώς τοπία σπάνιας ομορφιάς, όπως ο κόλπος της Βοϊδοκοιλιάς, το Παλαιόκαστρο και το φρούριο του Ναβαρίνου.
Ωστόσο, εκτενές ρεπορτάζ του Guardian αναδεικνύει τις ανησυχίες κατοίκων και επιστημόνων για το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος υπερτουρισμού σε μια περιοχή που ήδη πιέζεται περιβαλλοντικά.
Κλιματική αλλαγή, λειψυδρία και η ευαίσθητη Γιάλοβα
Σύμφωνα με τα στοιχεία του βρετανικού μέσου, η μέση θερμοκρασία στη Μεσσηνία έχει αυξηθεί κατά 1,5°C τα τελευταία 30 χρόνια. Ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, επισημαίνει ότι τα θερμά καλοκαίρια και οι άνυδροι χειμώνες εμποδίζουν την αναπλήρωση των υπόγειων υδάτων, προκαλώντας χρόνια λειψυδρία κατά τους θερινούς μήνες αιχμής.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι για το οικοσύστημα της λιμνοθάλασσας της Γιάλοβας. Η προστατευόμενη περιοχή Natura 2000, που φιλοξενεί σχεδόν 100 σπάνια ή απειλούμενα είδη, επιβαρύνεται από την αυξημένη κατανάλωση νερού για άρδευση και τουριστική χρήση. Η μείωση του γλυκού νερού αυξάνει την αλατότητα σε κρίσιμα επίπεδα, ενώ οι γεωργικές απορροές και τα λύματα περιορίζουν το διαθέσιμο οξυγόνο για την υδρόβια ζωή.
Το δίλημμα για το τουριστικό μοντέλο
Η περιοχή έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε διεθνή προορισμό υψηλών προδιαγραφών, με τη δημιουργία μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, γηπέδων γκολφ και υποδομών, ενώ οι αφίξεις στο αεροδρόμιο της Καλαμάτας έχουν υπερτριπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.
Ωστόσο, ακαδημαϊκοί όπως ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Γιάννης Σπιλάνης, και εκπρόσωποι φορέων της Πύλου προειδοποιούν ότι το μοντέλο αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε επικίνδυνη «τουριστική μονοκαλλιέργεια» που εξαντλεί τους φυσικούς πόρους.
Στον αντίποδα, ο Guardian καταγράφει εναλλακτικές πρωτοβουλίες στην ενδοχώρα, όπως την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων σιδηροδρομικών σταθμών στο χωριό Δεσύλλας, την αναβίωση της παραδοσιακής αγγειοπλαστικής και της υφαντικής στα Βουνάρια και το Βασιλίτσι, καθώς και τη δράση βιολογικών συνεταιρισμών ελαιοπαραγωγής.
Τα παραδείγματα του Ντουμπρόβνικ και της Ταϊλάνδης
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει τις περιπτώσεις του Ντουμπρόβνικ μετά το Game of Thrones και του κόλπου Μάγια στην Ταϊλάνδη μετά την ταινία Η Παραλία, όπου η απότομη κινηματογραφική προβολή προκάλεσε ανεξέλεγκτη αύξηση επισκεπτών.
Για τη Μεσσηνία, η βασική πρόκληση που διαμορφώνεται μετά τους τίτλους τέλους είναι η υιοθέτηση ενός τουριστικού μοντέλου βιώσιμης κλίμακας, το οποίο θα προστατεύει την ταυτότητα και το φυσικό περιβάλλον του τόπου.