Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς η παρατεταμένη ξηρασία και ο ακραίος καύσωνας έχουν προκαλέσει ιστορική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη, με άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια.
Τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα των υδάτων έχουν φέρει μονάδες ηλεκτροπαραγωγής στα όρια της διακοπής λειτουργίας, αναγκάζοντας κυβερνήσεις να ζητήσουν από νοικοκυριά και επιχειρήσεις να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν επιβληθεί περιορισμοί στη βιομηχανική δραστηριότητα και στις μεταφορές.
Στο όριο πυρηνικές και υδροηλεκτρικές μονάδες
Στην Ουγγαρία, η πρωτοφανής πτώση της στάθμης του Δούναβη έφερε το πυρηνικό εργοστάσιο του Πακς, το μοναδικό της χώρας, αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο πλήρους διακοπής λειτουργίας για πρώτη φορά στα 44 χρόνια λειτουργίας του.
Στη Σερβία, η χαμηλή στάθμη του ποταμού έχει περιορίσει σημαντικά τη λειτουργία του βασικού υδροηλεκτρικού σταθμού της χώρας, ο οποίος λειτουργεί μόλις στο 20% της συνολικής δυναμικότητάς του.
Στη Ρουμανία, οι Αρχές προχώρησαν σε έκτακτες παρεμβάσεις, χρησιμοποιώντας ακόμη και εκρηκτικά, προκειμένου να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα.
Η κατάσταση στον Δούναβη αποτελεί μόνο μία πτυχή της ευρύτερης κρίσης που προκαλεί η ξηρασία στους μεγάλους ευρωπαϊκούς ποταμούς.
Σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ο Ρήνος
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα και στον Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς υδάτινους διαδρόμους της Ευρώπης.
Ο ποταμός, ο οποίος πηγάζει από τις Ελβετικές Άλπεις και εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα, έχει υποχωρήσει σε επίπεδα-ρεκόρ σε αρκετά σημεία της Γερμανίας και της Ολλανδίας, καθώς το παρατεταμένο κύμα ζέστης συνεχίζεται.
Την περασμένη εβδομάδα, οι μετρήσεις στην Κολωνία και στο Λόμπιθ, στο σημείο όπου ο Ρήνος περνά από τη Γερμανία στην Ολλανδία, κατέγραψαν τις χαμηλότερες τιμές από την έναρξη των σχετικών καταγραφών.
Η υποχώρηση της στάθμης έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία για τις οικονομικές επιπτώσεις, καθώς ο Ρήνος αποτελεί βασική αρτηρία μεταφοράς πρώτων υλών, καυσίμων και βιομηχανικών προϊόντων.
Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα απειλούν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς και να προκαλέσουν σοβαρές δυσλειτουργίες στις ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Μόλις 25 εκατοστά το βάθος πλεύσης στο Κάουμπ
Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση στο Κάουμπ, κοντά στο Κόμπλεντς της Γερμανίας, όπου βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία μέτρησης της στάθμης του Ρήνου.
Την Παρασκευή, το βάθος πλεύσης υποχώρησε μόλις στα 25 εκατοστά.
Ο σταθμός του Κάουμπ αποτελεί βασικό δείκτη για τη δυνατότητα μεταφοράς εμπορευμάτων μέσω του ποταμού, καθώς καθορίζει το επιτρεπόμενο φορτίο των πλοίων. Όσο χαμηλότερη είναι η στάθμη των υδάτων, τόσο μικρότερο πρέπει να είναι το βάρος των φορτίων.
Ο Μάρτιν Βόλτερς, εκπρόσωπος της Αρχής Υδάτινων Οδών και Ναυσιπλοΐας του Ρήνου, δήλωσε στο γερμανικό δίκτυο WDR ότι δεν αναμένεται προς το παρόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας, ωστόσο απαιτούνται μέτρα προσαρμογής.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κατανομή των φορτίων σε περισσότερα πλοία, ώστε να μειώνεται το βάρος κάθε σκάφους και να καθίσταται ασφαλής η μετακίνησή του.
Οι περιορισμοί αυτοί, ωστόσο, συνεπάγονται αυξημένο κόστος μεταφοράς και πιθανές καθυστερήσεις στην τροφοδοσία.
«Έρχεται κάποια στιγμή που τα φορτία είναι τόσο μικρά, ώστε η μεταφορά τους δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέρουσα, ή οι ιδιοκτήτες των πλοίων φοβούνται ότι μπορεί να προκληθούν ζημιές στα σκάφη τους», δήλωσε στο Reuters έμπορος εμρευμάτων.
Μειωμένη η κίνηση προς το Ρότερνταμ
Μειωμένη είναι και η μεταφορά εμρευμάτων από και προς το Ρότερνταμ, το μεγαλύτερο λιμάνι της Ευρώπης, μέσω του Ρήνου.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο του λιμανιού, ο όγκος των φορτίων μειώνεται σταδιακά κάθε εβδομάδα από τις αρχές Ιουλίου και βρίσκεται περίπου 10% χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Τα σοβαρότερα προβλήματα αντιμετωπίζουν τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν χημικά και πετρελαϊκά προϊόντα, καθώς και ορισμένα μεγάλα εμπορικά πλοία.
Λόγω του μεγαλύτερου βυθίσματός τους, τα συγκεκριμένα πλοία χρειάζονται μεγαλύτερο βάθος νερού για να μπορούν να κινηθούν με ασφάλεια.
Από την παραγωγή ενέργειας και τη γεωργία μέχρι τη βιομηχανία, τις μεταφορές και το διεθνές εμπόριο, η παρατεταμένη ξηρασία προκαλεί ένα ντόμινο επιπτώσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η δραματική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη και του Ρήνου μετατρέπει τους μεγάλους ποταμούς της ηπείρου σε έναν από τους πλέον κρίσιμους δείκτες των οικονομικών και ενεργειακών συνεπειών της παρατεταμένης ανομβρίας και των ακραίων θερμοκρασιών.