Μία αποκαλυπτική υπόθεση πιθανού εσωτερικού εμπορίου (insider trading) και παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων φέρνουν στο φως οι Financial Times, εμπλέκοντας τέσσερα πρώην ανώτατα στελέχη της Gazprombank Luxembourg.
Οι Dmitry Derkatch, Sergey Nekrasov, Sergey Belousov και Pavel Bolshakov φέρονται να εκμεταλλεύτηκαν τις στρεβλώσεις που προκάλεσαν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις στη ρωσική αγορά ομολόγων, αποκομίζοντας προσωπικά κέρδη που υπολογίζονται σε άνω των 9 εκατομμυρίων ευρώ μέσα από τουλάχιστον 50 συναλλαγές.
Το «παράθυρο» ευκαιρίας άνοιξε το καλοκαίρι του 2022, όταν διάταγμα του Βλαντίμιρ Πούτιν επέτρεψε την αντικατάσταση των «εγκλωβισμένων» στην Ευρώπη ρωσικών ευρωομολόγων με νέους εγχώριους τίτλους σε ρούβλια.
Καθώς οι ευρωπαϊκοί τίτλοι της Gazprom διαπραγματεύονταν στο μισό της ονομαστικής τους αξίας λόγω αδυναμίας διακανονισμού, οι τέσσερις τραπεζίτες αγόραζαν φθηνά στην Ευρώπη και αμέσως μετά αντάλλασσαν τα ομόλογα στη Ρωσία στην πλήρη τους αξία, εξασφαλίζοντας τεράστια περιθώρια κέρδους.
Αυτό που εγείρει σοβαρά ερωτήματα είναι ο ακριβής χρόνος των αγορών. Τα στελέχη τοποθετούνταν συστηματικά σε συγκεκριμένους τίτλους λίγο πριν η Gazprom ανακοινώσει επίσημα την ένταξή τους στο πρόγραμμα αντικατάστασης, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή προνομιακή πληροφόρηση από τη Μόσχα.
Για τη χρηματοδότηση αυτών των αγορών, οι τέσσερις άνδρες διακίνησαν πάνω από 17 εκατομμύρια ευρώ, χρησιμοποιώντας ακόμη και προσωπικά δάνεια από την ίδια την Gazprombank, ενώ άνοιξαν προσωπικούς λογαριασμούς κατά παράβαση των εσωτερικών κανόνων της τράπεζας.
Η υπόθεση αγγίζει και το νομικό σκέλος των ευρωπαϊκών κυρώσεων, καθώς οι ανταλλαγές εμπλέκουν το ρωσικό κεντρικό αποθετήριο (NSD) που τελεί υπό περιορισμούς, εγείροντας υπόνοιες για παράνομη παράκαμψη του πλαισίου της ΕΕ.
Αν και ο εποπτικός έλεγχος στο Λουξεμβούργο διαπίστωσε παραβιάσεις εσωτερικών διαδικασιών χωρίς ωστόσο να επιβάλει πρόστιμα, και οι εμπλεκόμενοι αρνούνται κάθε παρανομία, η υπόθεση αναδεικνύει τα σοβαρά κενά εποπτείας και τα παράδοξα χρηματοοικονομικά παιχνίδια που γεννήθηκαν στη σκιά του πολέμου.