Αντιμέτωπη με το φάσμα μιας νέας ενεργειακής στενότητας βρίσκεται η Ευρώπη ενόψει του ερχόμενου χειμώνα. Η καθυστέρηση στην αναπλήρωση των αποθεμάτων οφείλεται σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ παραγόντων: τη μειωμένη ροή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Μέση Ανατολή, την αυξημένη κατανάλωση κατά τους θερινούς μήνες και την υποτονική παραγωγή από πυρηνικές και αιολικές πηγές.
Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο CNBC, εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ιδιαίτερα βαρύς και διατηρηθούν οι πιέσεις στην προσφορά, η τιμή του φυσικού αερίου ενδέχεται να ξεπεράσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα — επίπεδο που δεν έχει καταγραφεί από την ενεργειακή κρίση του 2022.
Η πορεία των τιμών: Τα συμβόλαια αναφοράς TTF στην Ολλανδία ξεπέρασαν πρόσφατα τα 68 ευρώ/MWh, αγγίζοντας υψηλό από τις αρχές του 2023, υπογραμμίζοντας την ευαλωτότητα της αγοράς.
Οι εκτιμήσεις των οίκων: Ο αναλυτής της Morningstar, Τάνκριντ Φούλοπ, τοποθετεί τις τιμές μεταξύ 90 και 120 ευρώ/MWh σε σενάριο έντονου ψύχους. Παράλληλα, η Goldman Sachs προειδοποιεί για πολυετείς αναταράξεις, βλέποντας πιθανή εκτίναξη των τιμών πάνω από τα 100 ευρώ το 2027, εφόσον δεν αποκατασταθούν άμεσα οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο.
Στο 63% η πληρότητα των αποθηκών – Η αλυσίδα των προβλημάτων
Τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος: οι ευρωπαϊκές αποθήκες είναι γεμάτες μόλις κατά 63%, ποσοστό σχεδόν 18 μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Η έλλειψη αυτού του «μαξιλαριού ασφαλείας» περιορίζει την ικανότητα καθημερινής άντλησης αερίου για την κάλυψη αιχμών ζήτησης, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο μισό του χειμώνα.
Οι βασικοί παράγοντες που επιδείνωσαν την κατάσταση είναι:
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ: Οι ναυσιπλοϊκές διαταραχές στη θαλάσσια οδό έχουν φρενάρει τις εξαγωγές LNG από κομβικούς παραγωγούς, όπως το Κατάρ.
Το θερμό καλοκαίρι: Οι υψηλές θερμοκρασίες εκτίναξαν τη χρήση κλιματιστικών, αυξάνοντας την απαίτηση για ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο.
Υποτονική παραγωγή από ΑΠΕ και πυρηνικά: Η ζέστη ανάγκασε πυρηνικούς σταθμούς να μειώσουν την ισχύ τους, ενώ οι ασθενείς άνεμοι περιόρισαν την απόδοση των αιολικών πάρκων.
Αν και οι συνομιλίες για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ αποκλιμάκωσαν πρόσκαιρα τις τιμές, οι αναλυτές της Energy Aspects τονίζουν ότι η Ευρώπη παραμένει έκθετη. Στο χειρότερο σενάριο, αν οι ροές δεν αποκατασταθούν πλήρως, η αγορά θα βρεθεί αντιμέτωπη με φουσκωμένους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και με το ενδεχόμενο επιβολής δελτίου στην κατανάλωση αερίου από τη βιομηχανία.