Σημαντικά κενά στην επιτήρηση των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων καταγράφει νέα έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), με την κατάσταση στις εγκαταστάσεις της Ισφαχάν να παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη.
Σύμφωνα με την έκθεση, την οποία επικαλείται το Al Arabiya English, η ΔΟΑΕ δεν έχει πραγματοποιήσει επιτόπια επαλήθευση σε ιρανική πυρηνική εγκατάσταση από τον περασμένο Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα της Υπηρεσίας να παρακολουθεί και να αξιολογεί την πορεία του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Παράλληλα, η ΔΟΑΕ αναφέρει ότι δεν είναι σε θέση να παρακολουθήσει τις δραστηριότητες των φυγοκεντρητών στο Ιράν, ενώ δηλώνει ότι δεν διαθέτει σαφή εικόνα για την τρέχουσα κατάσταση στην εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου της Ισφαχάν.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ ο γενικός διευθυντής της ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, έχει επισημάνει ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να μην συνεργάζεται πλήρως με τους επιθεωρητές της Υπηρεσίας. Ως αποτέλεσμα, παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου, για τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση, το Ιράν δεν έχει παράσχει πληροφορίες στη ΔΟΑΕ. Η συγκεκριμένη ποσότητα θα μπορούσε, εφόσον υποστεί περαιτέρω εμπλουτισμό, να αποτελέσει πρώτη ύλη για την παραγωγή αρκετών πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με ειδικούς.
Πριν από τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025, η ΔΟΑΕ εκτιμούσε ότι η Τεχεράνη διέθετε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%.
Το επίπεδο αυτό βρίσκεται πολύ πάνω από το όριο του 3,67% που προέβλεπε η πυρηνική συμφωνία του 2015 και πλησιάζει το περίπου 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Ωστόσο, από τον Ιούνιο του 2025 η ακριβής τύχη του συγκεκριμένου αποθέματος παραμένει άγνωστη.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι είχε αναφέρει τον περασμένο Ιούνιο ότι, με βάση τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, το απόθεμα πιθανότατα εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στις εγκαταστάσεις της Ισφαχάν.
Η στρατηγική σημασία της Ισφαχάν
Η Ισφαχάν αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Στην περιοχή βρίσκεται μεγάλο συγκρότημα επεξεργασίας και μετατροπής ουρανίου, καθώς και εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την παραγωγή πυρηνικού καυσίμου.
Παράλληλα, στο συγκρότημα υπάρχουν υποδομές που συνδέονται με την κατασκευή εξαρτημάτων φυγοκεντρητών και την επεξεργασία ουρανίου, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της περιοχής για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η στρατηγική αξία της Ισφαχάν αυξήθηκε περαιτέρω μετά την ανακοίνωση του Ιράν το 2025 για τη δημιουργία νέας εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου σε υπόγειο συγκρότημα σηράγγων.
Τμήματα των εγκαταστάσεων υπέστησαν ζημιές κατά τις επιθέσεις του περασμένου έτους, ωστόσο η απουσία επιτόπιων επιθεωρήσεων αφήνει σημαντικά ερωτήματα αναπάντητα σχετικά με την πραγματική κατάσταση των υποδομών και την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.