Νέο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας από τον κίνδυνο πλειστηριασμού τίθεται σε εφαρμογή λίγες ημέρες μετά τις εξαγγελίες της ΔΕΘ. Η νέα ρύθμιση, που ενεργοποιείται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, δίνει τη δυνατότητα σε οφειλέτες που αντιμετωπίζουν κίνδυνο να χάσουν την κύρια κατοικία τους να τη διατηρήσουν, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν και άλλα ακίνητα τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποπληρωμή των χρεών τους.
Με βάση το νέο μοντέλο, ο οφειλέτης μπορεί να διατηρήσει το σπίτι στο οποίο διαμένει, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα που διαθέτει ενδέχεται να εκποιηθούν, προκειμένου να καλυφθούν οι απαιτήσεις των πιστωτών. Παράλληλα, η νέα διαδικασία προβλέπει ευνοϊκότερο υπολογισμό των δόσεων.
Πώς λειτουργεί η νέα προστασία
Όσοι υποβάλλουν αίτηση ρύθμισης μέσω της πλατφόρμας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και επιλέξουν να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους, θα έχουν διαφορετικό τρόπο υπολογισμού του «κουρέματος» και των μηνιαίων δόσεων.
Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό θα λαμβάνονται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη και όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του. Πρόκειται για αλλαγή που εφαρμόζεται για πρώτη φορά και μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες μηνιαίες υποχρεώσεις.
Η διατήρηση της πρώτης κατοικίας συνδέεται, ωστόσο, με την αξιοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας. Εφόσον υπάρχουν άλλα ακίνητα, αυτά μπορούν να οδηγηθούν σε ρευστοποίηση μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, ώστε να χρησιμοποιηθούν για την εξόφληση των οφειλών.
Έτσι, το νέο πλαίσιο δημιουργεί μια μορφή «δεύτερης ευκαιρίας» για όσους διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία πέρα από την κατοικία τους, καθώς μπορούν να αποφύγουν την απώλεια του σπιτιού τους, αναλαμβάνοντας παράλληλα την υποχρέωση να αξιοποιήσουν την υπόλοιπη περιουσία τους για την αποπληρωμή των χρεών.
Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη ρύθμιση που θα προκύψει. Σε περίπτωση αποδοχής, υπογράφεται σύμβαση αναδιάρθρωσης, η οποία προβλέπει τη σταδιακή εξόφληση της αξίας της κύριας κατοικίας. Η προστασία της κατοικίας, όμως, προϋποθέτει την τήρηση των συμφωνημένων όρων και την καταβολή των δόσεων.
Δεν αποφασίζει μόνος ο οφειλέτης ποια ακίνητα θα πουληθούν
Η διαδικασία δεν προβλέπει ότι ο οφειλέτης επιλέγει μονομερώς ποια ακίνητα θα κρατήσει και ποια θα εκποιηθούν.
Με την οριστική υποβολή της αίτησης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, οι πιστωτές που συμμετέχουν στη διαδικασία μπορούν να καταθέσουν αντιπρόταση. Σε αυτή μπορεί να προβλέπεται η εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, με εξαίρεση την κύρια κατοικία, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων.
Στον υπολογισμό των δόσεων της συγκεκριμένης ρύθμισης θα λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας ως ακίνητη περιουσία. Η πώληση των υπόλοιπων ακινήτων θα αποτελεί όρο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης.
Ο οφειλέτης, πάντως, διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση των πιστωτών.
Από 21 του μήνα σε ισχύ η νέα διαδικασία
Το νέο καθεστώς για την προστασία της κύριας κατοικίας αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τις 21 του μήνα, διευρύνοντας τις δυνατότητες ρύθμισης για υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Παράλληλα, διευρύνεται και το πεδίο εφαρμογής του Εξωδικαστικού Μηχανισμού ως προς το ύψος των οφειλών. Το ελάχιστο όριο μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας πλέον σε περισσότερους οφειλέτες με μικρότερα χρέη να ενταχθούν στη διαδικασία.
Η ρύθμιση αφορά οφειλές προς τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και την εφορία, δίνοντας τη δυνατότητα σε μια μεγαλύτερη κατηγορία πολιτών να αναζητήσει λύση για τις οικονομικές της υποχρεώσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.