Οι διαπραγματεύσεις για τον νέο, επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, έχουν εξελιχθεί σε σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ της Γερμανίας και της Ισπανίας. Με τον χρόνο να πιέζει και τη συμφωνία να πρέπει να έχει επιτευχθεί έως το τέλος του έτους, οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν μεγάλες.
Οι διαφορετικές προσεγγίσεις αποτυπώθηκαν σε δύο άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο Politico. Το πρώτο υπογράφει ο υπουργός Οικονομίας της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο, ενώ το δεύτερο συνυπογράφουν οι ηγέτες της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας.
Οι δύο πλευρές εκφράζουν διαφορετικές απόψεις για το ύψος των ευρωπαϊκών δαπανών και τον τρόπο χρηματοδότησης των νέων προτεραιοτήτων της Ένωσης, την ώρα που οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στο εσωτερικό τους.
Οι χώρες που ζητούν περισσότερους πόρους
Ο Κάρλος Κουέρπο τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού με επιπλέον εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και της παράτασης του χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής του κοινού χρέους που εκδόθηκε για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας.
Στόχος της πρότασης είναι να εξοικονομηθούν περίπου 11 δισ. ευρώ ετησίως, τα οποία θα μπορούσαν να διατεθούν σε τομείς όπως η γεωργία, η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
«Ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός θα πρέπει να ανέλθει στο 2% του ΑΕΠ της ΕΕ, επίπεδο αντίστοιχο με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε για τη στήριξη της οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής», ανέφερε ο Ισπανός υπουργός.
Η πρόταση έχει τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ υπέρ της έχουν εκφραστεί, μεταξύ άλλων, η Ιταλία, η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Πολωνία.
Παράλληλα, η Κομισιόν πιέζει τις κυβερνήσεις να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από τις γαλλικές εκλογές, καθώς μια πιθανή πολιτική αλλαγή στη Γαλλία θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις. Εκλογικές αναμετρήσεις αναμένονται το επόμενο έτος και στην Πολωνία, την Ιταλία και την Ισπανία.
Το μπλοκ των χωρών που ζητούν περικοπές
Στην αντίπερα όχθη, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, μαζί με τους ηγέτες της Δανίας, της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Φινλανδίας, απορρίπτουν τις προτάσεις για αύξηση των κονδυλίων και παράταση της αποπληρωμής του ευρωπαϊκού χρέους.
Στο κοινό άρθρο τους, οι πέντε ηγέτες υποστηρίζουν ότι η αύξηση των δαπανών και η συσσώρευση νέου χρέους δεν αποτελούν λύση, αλλά μέρος του προβλήματος.
«Δεν μπορούμε απλώς να προσθέτουμε κάθε νέα προτεραιότητα στις παλιές και να στέλνουμε τον λογαριασμό στους φορολογουμένους», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Οι πέντε χώρες, που συνεισφέρουν σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών πόρων, ασκούν πιέσεις στην Ιρλανδία, η οποία έχει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, να περιορίσει κατά εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ το επόμενο σχέδιο προϋπολογισμού, που αναμένεται τον Οκτώβριο.
Ωστόσο, αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις εξετάζουν το ενδεχόμενο η τελική πρόταση να περιλαμβάνει ηπιότερες περικοπές, ώστε να περιοριστεί η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αποπληρωμή του κοινού χρέους στο επίκεντρο
Σημαντικό σημείο διαφωνίας αποτελεί η αποπληρωμή του κοινού χρέους που εκδόθηκε το 2021 για τη στήριξη των οικονομιών μετά την πανδημία. Περίπου 300 δισ. ευρώ πρέπει να αποπληρωθούν από το 2028 έως το 2058.
Με βάση το υφιστάμενο σχέδιο, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να διαθέτουν περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως στον επόμενο δημοσιονομικό κύκλο. Ο Κουέρπο προτείνει να μετατεθεί χρονικά η αποπληρωμή του κεφαλαίου, προκειμένου να απελευθερωθούν περίπου 11 δισ. ευρώ τον χρόνο για άλλες ανάγκες.
Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η πρόταση αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως συμβιβαστική λύση της τελευταίας στιγμής, ενόψει της προσπάθειας επίτευξης συμφωνίας τον Δεκέμβριο.
Η Γερμανία, ωστόσο, και οι σύμμαχοί της εκτιμούν ότι μια τέτοια ρύθμιση θα προσφέρει περιορισμένη εξοικονόμηση πόρων και δεν θα αντιμετωπίσει το βασικό ζήτημα, δηλαδή το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού.
«Ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρηματοδοτείται τελικά από τους Ευρωπαίους πολίτες», υπογραμμίζουν οι πέντε ηγέτες, επισημαίνοντας ότι η συζήτηση για το ύψος των δαπανών δεν μπορεί να παρακαμφθεί μέσω διαφορετικών χρηματοδοτικών μηχανισμών.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, συνεχίζει τις επαφές με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, επιχειρώντας να γεφυρώσει τις διαφορές και να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.