Οδηγίες προς τα βρετανικά νοικοκυριά να διατηρούν αποθέματα τροφίμων, πόσιμου νερού και βασικών ειδών για τουλάχιστον 72 ώρες απευθύνει η κυβέρνηση της Βρετανίας, στο πλαίσιο της νέας εκστρατείας πολιτικής προστασίας «Be Ready». Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προετοιμασία των πολιτών για έκτακτες καταστάσεις, όπως παρατεταμένες διακοπές ρεύματος, ακραία καιρικά φαινόμενα, κυβερνοεπιθέσεις και πιθανές ενέργειες δολιοφθοράς σε κρίσιμες υποδομές.
Η εκστρατεία, την οποία προωθεί το Cabinet Office, εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι σε απειλές που θα μπορούσαν να διαταράξουν βασικές υπηρεσίες και την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
Τι πρέπει να έχουν τα νοικοκυριά για τις πρώτες 72 ώρες
Οι κυβερνητικές οδηγίες προβλέπουν την αποθήκευση περίπου εννέα λίτρων πόσιμου νερού ανά άτομο, ποσότητας που αντιστοιχεί σε τρία λίτρα ημερησίως για τρεις ημέρες. Επισημαίνεται ότι ενδέχεται να χρειαστεί επιπλέον νερό για το μαγείρεμα και την προσωπική υγιεινή.
Στις βασικές προμήθειες που συστήνονται περιλαμβάνονται:
- Τρόφιμα μακράς διάρκειας που δεν απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες συντήρησης.
- Πόσιμο νερό για τουλάχιστον τρεις ημέρες.
- Φακός και εφεδρικές μπαταρίες.
- Ραδιόφωνο FM με δυναμό, ώστε να λειτουργεί χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.
- Φαρμακείο πρώτων βοηθειών και απαραίτητα φάρμακα.
- Κουβέρτες και μετρητά για περιπτώσεις διακοπής των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Ο υπουργός Ασφαλείας Νταν Τζάρβις (Dan Jarvis) χαρακτήρισε τις συστάσεις «απλά βήματα για να είμαστε έτοιμοι για καθημερινές έκτακτες ανάγκες», καλώντας όσους πολίτες έχουν τη δυνατότητα να τις εφαρμόσουν.
Ανησυχία για κυβερνοεπιθέσεις και διακοπές ηλεκτροδότησης
Η βρετανική κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εξάρτηση των σύγχρονων κοινωνιών από τα ηλεκτρονικά συστήματα, τις τηλεπικοινωνίες και τις ενεργειακές υποδομές.
Μια σοβαρή κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, στις επικοινωνίες και στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επηρεάζοντας την πρόσβαση των πολιτών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Ενδεικτικά, 32 κυβερνητικοί ιστότοποι στη Βρετανία τέθηκαν πρόσφατα εκτός λειτουργίας για προληπτικούς λόγους, μετά τον εντοπισμό ευπάθειας ασφαλείας στη γλώσσα προγραμματισμού PHP. Παράλληλα, το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας απέστειλε 50.000 προειδοποιήσεις σε οργανισμούς που ενδέχεται να επηρεάζονταν.
Στο επίκεντρο βρίσκεται επίσης η προετοιμασία για ακραία καιρικά φαινόμενα. Τον Ιανουάριο, η καταιγίδα Goretti προκάλεσε εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης σε περιοχές της Αγγλίας και της Ουαλίας, με ανέμους που πλησίασαν τα 160 χιλιόμετρα την ώρα.
Το μεγάλο μπλακάουτ σε Ισπανία και Πορτογαλία
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων μιας εκτεταμένης ενεργειακής διαταραχής αναφέρεται το μπλακάουτ που έπληξε την Ισπανία και την Πορτογαλία τον Απρίλιο του 2025.
Η διακοπή ηλεκτροδότησης, που συνδέθηκε με αλυσιδωτή αστοχία και αστάθεια τάσης στο δίκτυο, επηρέασε περίπου 55 εκατομμύρια ανθρώπους και διήρκεσε αρκετές ώρες.
Το περιστατικό ανέδειξε πόσο γρήγορα μια βλάβη στην ηλεκτροδότηση μπορεί να επηρεάσει τις μεταφορές, τις τηλεπικοινωνίες, τις πληρωμές και τον ανεφοδιασμό των καταστημάτων.
Στο επίκεντρο και οι φόβοι για ρωσικές δολιοφθορές
Πέρα από τις φυσικές καταστροφές και τα τεχνικά προβλήματα, οι βρετανικές αρχές εκφράζουν ανησυχία για πιθανές ενέργειες εχθρικών κρατών εναντίον κρίσιμων υποδομών.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην ασφάλεια των υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών που συνδέουν τη Βρετανία με την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Το Βασιλικό Ναυτικό έχει παρακολουθήσει ρωσικά πλοία συλλογής πληροφοριών σε περιοχές όπου βρίσκονται τέτοιες υποδομές, γεγονός που έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για πιθανές δολιοφθορές.
Ο υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ (Wes Streeting), αναφερόμενος στη Ρωσία και σε άλλες εχθρικές δυνάμεις, υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες απειλές απαιτούν ουσιαστική προετοιμασία.
«Είναι πραγματικά σημαντικό να ρωτήσουμε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις: είναι προετοιμασμένοι; Είναι έτοιμοι; Γνωρίζουν πώς θα αντιδράσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης;», ανέφερε.
Από τον Ψυχρό Πόλεμο στη νέα εκστρατεία «Be Ready»
Η νέα βρετανική πρωτοβουλία παραπέμπει σε παλαιότερες εκστρατείες πολιτικής προστασίας, αν και οι σημερινές οδηγίες καλύπτουν ευρύτερο φάσμα κινδύνων.
Το 1980, η Βρετανία είχε παρουσιάσει την εκστρατεία «Protect and Survive», με οδηγίες για την αντιμετώπιση ενδεχόμενου πυρηνικού πολέμου, που περιλάμβαναν την κατασκευή πρόχειρων καταφυγίων και τη διατήρηση αποθεμάτων τροφίμων για έως 14 ημέρες.
Αντίστοιχες συστάσεις για βασικές προμήθειες έκτακτης ανάγκης έχουν εκδώσει τα τελευταία χρόνια και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία.
Η βρετανική κυβέρνηση διευκρινίζει, μέσω του προληπτικού χαρακτήρα της εκστρατείας, ότι οι οδηγίες δεν συνδέονται με κάποια συγκεκριμένη επικείμενη κρίση. Στόχος είναι τα νοικοκυριά να μπορούν να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους κατά τις πρώτες τρεις ημέρες μιας σοβαρής διακοπής υπηρεσιών, μέχρι να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία τους.