Σε εκλογικό θρίλερ εξελίσσεται η αναμέτρηση για την προεδρία της Βραζιλίας, με τον εν ενεργεία πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα και τον δεξιό αντίπαλό του, Φλάβιο Μπολσονάρου, να εμφανίζονται σχεδόν ισόπαλοι στις δημοσκοπήσεις, δύο ημέρες πριν από τον δεύτερο γύρο της Κυριακής 25 Οκτωβρίου. Το τελευταίο τηλεοπτικό ντιμπέιτ των δύο υποψηφίων, που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή, αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες στιγμές της προεκλογικής εκστρατείας.
Τρεις δημοσκοπήσεις της προηγούμενης εβδομάδας κατέγραψαν οριακό προβάδισμα του Φλάβιο Μπολσονάρου, ενώ το ινστιτούτο PoderData εμφανίζει τους δύο υποψηφίους ισόπαλους, με ποσοστό 50% ο καθένας.
Η αναμέτρηση θυμίζει εκείνη του 2022, όταν ο Λούλα επικράτησε με 50,9% έναντι του τότε προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου, πατέρα του σημερινού αντιπάλου του. Ο πρώην πρόεδρος βρίσκεται πλέον στη φυλακή για απόπειρα πραξικοπήματος.
Από το προβάδισμα Μπολσονάρου στην ανάκαμψη του Λούλα
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου επικράτησε στον πρώτο γύρο της 4ης Οκτωβρίου, συγκεντρώνοντας 47% έναντι 45% του Λούλα. Παράλληλα, οι δεξιές πολιτικές δυνάμεις ενίσχυσαν την παρουσία τους στο Κογκρέσο, κυρίως εις βάρος κομμάτων του μετριοπαθούς κέντρου.
Στις δημοσκοπήσεις που ακολούθησαν, το προβάδισμα του Μπολσονάρου έφτασε ακόμη και τις έξι ποσοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, την τελευταία εβδομάδα ο Λούλα ανέκτησε έδαφος, εντείνοντας τις προεκλογικές συγκεντρώσεις σε ολόκληρη τη χώρα και ανανεώνοντας την παρουσία του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αντίθετα, ο Μπολσονάρου είχε περιορίσει τις δημόσιες προεκλογικές εμφανίσεις του, εν μέσω ευνοϊκών δημοσκοπήσεων. Καθώς η διαφορά μειώθηκε, επέστρεψε σε εντατικότερες κινητοποιήσεις των υποστηρικτών του.
Η πολιτική πόλωση και η υποχώρηση των κομμάτων του Κέντρου
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο πολιτικό στρατόπεδο του Λούλα και τον μπολσοναρισμό εξακολουθεί να κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της Βραζιλίας, περιορίζοντας τον χώρο για εναλλακτικές πολιτικές δυνάμεις.
Ο πολιτικός επιστήμονας Μάρκο Αουρέλιο Νογκέιρα, μιλώντας στην Deutsche Welle, υποστηρίζει ότι η πόλωση έχει οδηγήσει σε συρρίκνωση των κομμάτων του Κέντρου.
«Η πόλωση ανάμεσα στον Λούλα και τον μπολσοναρισμό έχει παγώσει τη βραζιλιάνικη πολιτική και οτιδήποτε δεν ανήκε στον έναν ή στον άλλο πόλο έχει εξαφανιστεί», σημειώνει.
Κατά τον ίδιο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν αυτή τη δυναμική, καθώς οι αλγόριθμοι ευνοούν το συγκρουσιακό περιεχόμενο και δυσκολεύουν την ανάδειξη ενός τρίτου πολιτικού πόλου.
Φλάβιο Μπολσονάρου: Διαφορετικό πολιτικό ύφος από τον πατέρα του
Ο 45χρονος γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρου επιχειρεί να παρουσιάσει ένα πιο μετριοπαθές δημόσιο προφίλ σε σύγκριση με τον πατέρα του.
Σύμφωνα με τον Νογκέιρα, ο Ζαΐρ Μπολσονάρου χαρακτηριζόταν από ιδιαίτερα επιθετική ρητορική, ενώ ο γιος του υιοθετεί πιο προσεκτική επικοινωνιακή στρατηγική, αξιοποιώντας οργανωμένα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, έχει προσαρμόσει ορισμένες πολιτικές του θέσεις, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση σε ζητήματα εργασίας και οικονομίας.
Χαρακτηριστική είναι η στάση του απέναντι στην πενθήμερη εβδομάδα εργασίας. Ενώ αρχικά αντιτασσόταν στο σχετικό μέτρο, την προηγούμενη εβδομάδα ψήφισε υπέρ του, μετά την απήχηση που είχε η πρόταση του Λούλα για μείωση του νόμιμου χρόνου εργασίας.
Ο Φλάβιο Μπολσονάρου εμφανίζεται επίσης λιγότερο ριζοσπαστικός στις δημόσιες τοποθετήσεις του για τη δημοσιονομική πολιτική.
Το τελευταίο ντιμπέιτ πριν από την κάλπη
Η προεκλογική αντιπαράθεση έχει σημαδευτεί και από αμοιβαίες καταγγελίες περί διαφθοράς. Ωστόσο, ο Νογκέιρα εκτιμά ότι οι συνεχείς κατηγορίες έχουν περιορισμένη πλέον επίδραση στις επιλογές των ψηφοφόρων.
Όπως εξηγεί, η συχνότητα των σχετικών καταγγελιών έχει οδηγήσει μέρος της κοινής γνώμης να μην τους αποδίδει την ίδια βαρύτητα.
Μετά την πρώτη τηλεοπτική αναμέτρηση της προηγούμενης Κυριακής, Λούλα και Μπολσονάρου συναντώνται ξανά την Παρασκευή, στο τελευταίο ντιμπέιτ πριν από την ψηφοφορία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών που επικαλείται η Deutsche Welle, η ψυχραιμία και η δημόσια παρουσία των υποψηφίων ενδέχεται να αποδειχθούν σημαντικότερες από τις επιμέρους προγραμματικές αντιπαραθέσεις.
Με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν ελάχιστες διαφορές, η Βραζιλία εισέρχεται στην τελική ευθεία μιας ιδιαίτερα αμφίρροπης προεδρικής αναμέτρησης.