Σε συγκρότηση μιας «πραγματικής εβραϊκο-αραβικής συνεργασίας» για την απομάκρυνση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από την εξουσία καλεί ο Γιούσεφ Τζαμπαρίν, επικεφαλής της Ενοποιημένης Αραβικής Λίστας, μετά τις βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ που δεν ανέδειξαν σαφή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων στην Κνεσέτ τα καθιστά καθοριστικό παράγοντα στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, παρά την απροθυμία των δύο μεγαλύτερων πολιτικών στρατοπέδων να συνεργαστούν μαζί τους.
«Οποιοσδήποτε επιθυμεί να προτείνει μια πραγματική και αυθεντική εναλλακτική στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, που έχει τα χέρια της βαμμένα με αίμα, θα πρέπει να απευθυνθεί σε εμάς και να ανοίξει τον δρόμο για την αλλαγή», δήλωσε ο Τζαμπαρίν στο ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο Channel 13.
Η Ενοποιημένη Αραβική Λίστα αποτελεί εκλογική συμμαχία τριών κομμάτων, της Hadash, στην οποία βασική πολιτική δύναμη είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ισραήλ, του Τα'άλ και του Μπαλάντ.
Ο Τζαμπαρίν περιέγραψε το πολιτικό δίλημμα της επόμενης ημέρας ως επιλογή ανάμεσα στη «συνέχιση του ρατσισμού, του αποκλεισμού και της υπεροχής» και τη «γνήσια εβραϊκο-αραβική συνεργασία».
Μιλώντας στον ιστότοπο Ynet, υπογράμμισε ότι η συμμαχία είναι έτοιμη να συμβάλει στην απομάκρυνση της κυβέρνησης Νετανιάχου, στην οποία συμμετέχουν οι ακροδεξιοί Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς.
Ιστορικά υψηλή εκπροσώπηση των αραβικών κομμάτων στην Κνεσέτ
Τα αποτελέσματα της καταμέτρησης καταγράφουν σημαντική ενίσχυση της κοινοβουλευτικής παρουσίας των αραβικών κομμάτων, η οποία ενδέχεται να φτάσει σε ιστορικά υψηλό επίπεδο.
Με καταμετρημένο το 76,8% των ψήφων, η Ενοποιημένη Αραβική Λίστα εμφανιζόταν να εξασφαλίζει 13 έδρες και το Ρα'άμ του Μανσούρ Αμπάς άλλες έξι, φτάνοντας συνολικά τις 19.
Ωστόσο, με την ενσωμάτωση του 84,5% των αποτελεσμάτων, η εκτιμώμενη εκπροσώπησή τους περιορίστηκε στις 17 έδρες. Την ίδια στιγμή, το μπλοκ του Νετανιάχου συγκέντρωνε 54 έδρες και το αντίπαλο στρατόπεδο υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ 49.
Για σύγκριση, τα αραβικά κόμματα διέθεταν συνολικά μόλις 10 έδρες στην προηγούμενη σύνθεση της Κνεσέτ.
Καθώς κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα δεν εξασφαλίζει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών, η στάση των αραβικών κομμάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις μετεκλογικές διεργασίες.
Ο επικεφαλής του Ρα'άμ, Μανσούρ Αμπάς, απέδωσε την αυξημένη εκλογική κινητοποίηση στην πολιτική της απερχόμενης κυβέρνησης.
«Όλα αυτά χάρη στον Μπεν Γκβιρ, τον Σμότριτς και ολόκληρη την κυβέρνηση, που παραμέλησαν την αραβική κοινωνία», δήλωσε στο i24NEWS.
Ο Αμπάς εξέφρασε την επιθυμία να ενταχθεί στο μπλοκ του Άιζενκοτ, διατηρώντας πάντως ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές. Μάλιστα, ανέφερε ότι υψηλόβαθμο στέλεχος της ισραηλινής δεξιάς τον προσέγγισε για το ενδεχόμενο συνεργασίας.
Το πολιτικό δίλημμα του Άιζενκοτ και οι διαφωνίες για το Παλαιστινιακό
Παρά την αριθμητική σημασία των αραβικών κομμάτων, η πιθανότητα συνεργασίας τους με την αντιπολίτευση συναντά σοβαρά πολιτικά εμπόδια.
Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Γκάντι Άιζενκοτ έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα, επικαλούμενοι την απουσία κοινών πολιτικών αξιών.
Ο Άιζενκοτ θέτει ως προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων, την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους και της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης.
Από την πλευρά του, ο Τζαμπαρίν ζητά συγκεκριμένα βήματα προς την ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, θέση που έρχεται σε αντίθεση με το πρόγραμμα του κόμματος Γιασάρ του Άιζενκοτ.
Ήδη πριν από τις εκλογές, ο επικεφαλής της Ενοποιημένης Αραβικής Λίστας είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο παροχής ψήφου ανοχής σε μια κυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται να προσφέρει «λευκή επιταγή».
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων του περιλαμβάνονται η λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στις αραβικές κοινότητες και η απόρριψη κρατικών προϋπολογισμών που χρηματοδοτούν τον πόλεμο ή την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών.
Διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης
Η προοπτική συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα προκαλεί διαφορετικές αντιδράσεις στις δυνάμεις που επιδιώκουν την απομάκρυνση του Νετανιάχου.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατών, Γιαΐρ Γκολάν, έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ του σχηματισμού νέας κυβέρνησης με τη συμμετοχή ή τη στήριξη των αραβικών πολιτικών δυνάμεων.
Ανάλογη διάθεση εξέφρασε ο βουλευτής του Τα'άλ, Αχμάντ Τίμπι, δηλώνοντας ότι «το μπλοκ της αλλαγής μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση – είμαστε πρόθυμοι να βοηθήσουμε».
Οι τοποθετήσεις αυτές αναδεικνύουν τις αντιφάσεις που αντιμετωπίζει το αντιπολιτευόμενο στρατόπεδο: από τη μία πλευρά, η κοινοβουλευτική αριθμητική καθιστά τη στήριξη των αραβικών κομμάτων ιδιαίτερα σημαντική και, από την άλλη, παραμένουν ουσιαστικές πολιτικές διαφωνίες, κυρίως γύρω από το Παλαιστινιακό και τον χαρακτήρα του ισραηλινού κράτους.
Με την καταμέτρηση να μην έχει ακόμη ολοκληρωθεί και τις διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης να βρίσκονται μπροστά, η στάση της Ενοποιημένης Αραβικής Λίστας και του Ρα'άμ αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα κεντρικά ζητήματα της μετεκλογικής περιόδου.