Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται πιο κοντά σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό της πρόγραμμα και μέχρι πρότινος θεωρούνταν εκτός διαπραγμάτευσης. Αυτό αναφέρει δημοσίευμα του Bloomberg την Παρασκευή (6/11), επικαλούμενο διπλωμάτη με άμεση γνώση των συνομιλιών. Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις διαδραματίζει το Κατάρ, το οποίο έχει υποβάλει προτάσεις που εξετάζονται από την ιρανική πλευρά.
Σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο, η πιθανή μεταβολή της στάσης της Τεχεράνης στο πυρηνικό ζήτημα δημιουργεί προϋποθέσεις για σημαντική πρόοδο στις προσπάθειες επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ο διπλωμάτης, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων, ανέφερε ότι το Ιράν εξετάζει συγκεκριμένες προτάσεις του Κατάρ σχετικά με τις πυρηνικές του δραστηριότητες.
Ενδεχόμενες παραχωρήσεις από την ιρανική πλευρά θα μπορούσαν να συμβάλουν στην υπέρβαση του αδιεξόδου που δημιουργήθηκε μετά την κατάρρευση της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας του περασμένου Ιουνίου.
Το πυρηνικό ζήτημα μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για συμφωνία
Το σημαντικότερο στοιχείο των νέων πληροφοριών είναι ότι η Τεχεράνη φέρεται πλέον διατεθειμένη να εξετάσει θέματα που προηγουμένως απέκλειε από τις συνομιλίες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι βασικός στόχος του πολέμου ήταν να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Από την πλευρά της, η ιρανική κυβέρνηση επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Bloomberg, παραμένουν περιορισμένες οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση και την έκταση των πυρηνικών δραστηριοτήτων της χώρας μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ενδεχόμενες ιρανικές δεσμεύσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση ενός συμβιβασμού και να δώσουν νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις.
Το Reuters και οι New York Times είχαν επίσης μεταδώσει προηγουμένως πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να προχωρήσει σε συμβιβασμό στο πυρηνικό ζήτημα.
Καθοριστική η μεσολάβηση του Κατάρ – Επικοινωνία Τραμπ με τον εμίρη
Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια προσέγγισης Ουάσιγκτον και Τεχεράνης διαδραματίζει το Κατάρ, το οποίο έχει αναλάβει βασικές διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον εμίρη του Κατάρ, με αντικείμενο τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και τις προοπτικές επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
Παράλληλα, Καταριανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν διπλωματικές επαφές, επιδιώκοντας να διαμορφώσουν το έδαφος για μια συμφωνία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κινητικότητα αυτή ενισχύει τις ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές αναζητούν πλέον συγκεκριμένο πλαίσιο συμβιβασμού, με το πυρηνικό πρόγραμμα να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών και η πίεση στον Τραμπ
Οι προσπάθειες για συμφωνία πραγματοποιούνται σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής πίεσης προς τον Αμερικανό πρόεδρο, μετά την επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι Δημοκρατικοί απέκτησαν τον έλεγχο του Κογκρέσου, καταγράφοντας σημαντική νίκη έναντι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Το δημοσίευμα συνδέει την εκλογική εξέλιξη, μεταξύ άλλων, με την αντίθεση της αμερικανικής κοινής γνώμης στον πόλεμο με το Ιράν και τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο αποδίδει στην αύξηση των τιμών των καυσίμων, η οποία έχει επιβαρύνει τα αμερικανικά νοικοκυριά.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία για την κυβέρνηση Τραμπ.
Διπλωματικός πυρετός στην Τεχεράνη – Επαφές με χώρες της περιοχής
Την ίδια ώρα, η ιρανική διπλωματία εντείνει τις επαφές της με χώρες της Μέσης Ανατολής, στο πλαίσιο των προσπαθειών για αποκλιμάκωση.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε την Πέμπτη ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τους ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση στο επίσημο κανάλι του στο Telegram, οι συζητήσεις αφορούσαν «προσπάθειες που αποσκοπούν στην εδραίωση της σταθερότητας στην περιοχή».
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησε επίσης με τους ομολόγους του από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία, το Κουβέιτ, την Κύπρο και την Ιορδανία.
Συνάντηση Ιρανού αξιωματούχου με τον Πούτιν στη Μόσχα
Παράλληλα με τις διπλωματικές διεργασίες μέσω του Κατάρ, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στη Μόσχα μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν.
Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε με ανακοίνωση στην ιστοσελίδα της ρωσικής προεδρίας.
Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό δίκτυο IRIB, ο Ρεζαΐ μετέφερε στον Πούτιν μήνυμα του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, χωρίς να δοθούν περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενό του.
Παρά τις ενδείξεις προσέγγισης που καταγράφει το Bloomberg, οι ΗΠΑ και το Ιράν δεν έχουν ακόμη ανακοινώσει συμφωνία. Ωστόσο, η προθυμία της Τεχεράνης να συζητήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση της διαμεσολάβησης του Κατάρ, εμφανίζεται ως η σημαντικότερη εξέλιξη στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου.