Στην τελική του ευθεία εισέρχεται σήμερα, 31 Αυγούστου 2026, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κλείνοντας έναν πενταετή κύκλο που εξασφάλισε για την ελληνική οικονομία 35,95 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρισμένα σε 18,22 δισεκατομμύρια άμεσων επιχορηγήσεων και 17,73 δισεκατομμύρια χαμηλότοκων δανείων.
Η οριστική εκταμίευση του συνόλου των πόρων παραμένει ωστόσο απαιτητική, καθώς εκκρεμεί η εκπλήρωση κρίσιμων οροσήμων, την ίδια ώρα που το Ecofin ενέκρινε την αφαίρεση 111 μέτρων από το αναθεωρημένο εθνικό σχέδιο λόγω αντικειμενικών αδυναμιών υλοποίησης.
Στην τελική ευθεία για 11,3 δισ. ευρώ
Τις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται η έγκριση για την εκταμίευση 4,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία αφορούν την 8η πληρωμή επιχορηγήσεων και την 7η δόση δανείων που είχαν αιτηθεί από τον Μάιο.
Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον εστιάζεται στο 9ο και τελευταίο αίτημα πληρωμής που προγραμματίζεται για τις 30 Σεπτεμβρίου και ανέρχεται σε 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ.
Για να υποβληθεί το αίτημα αυτό, η Ελλάδα οφείλει να έχει εκπληρώσει και τα 123 προαπαιτούμενα ορόσημα, γεγονός που κρατά το οικονομικό επιτελείο και τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση σε συνεχή ετοιμότητα. Εφόσον οι διαδικασίες ολοκληρωθούν ομαλά, η εκταμίευση αναμένεται έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
Το αποτύπωμα των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων
Ο αρχικός σχεδιασμός του προγράμματος περιλάμβανε 106 επενδυτικές δράσεις και 68 θεσμικές τομές. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης διοχετεύθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους με την επέκταση του gov.gr, στη φορολογική συμμόρφωση μέσω της διασύνδεσης 489.000 POS με την ΑΑΔΕ, καθώς και σε πράσινες υποδομές, όπως η προμήθεια 425 ηλεκτρικών λεωφορείων.
Παράλληλα, δόθηκε έμφαση στην υγεία με την ανακαίνιση 80 Νοσοκομείων και 146 Κέντρων Υγείας, αλλά και σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις όπως ο νέος Δικαστικός Χάρτης, η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, τα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια για ΑΠΕ και το πρόγραμμα στεγαστικής υποστήριξης «Σπίτι μου 2».
Οι αναθεωρήσεις και η κριτική για τις καθυστερήσεις
Η πορεία υλοποίησης δεν ήταν χωρίς εμπόδια. Η έγκριση από το Ecofin της αφαίρεσης 111 έργων λόγω αντικειμενικών δυσκολιών προκάλεσε την αντίδραση της αντιπολίτευσης.
Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος, υπογράμμισε ότι υπήρξαν σημαντικές υπαναχωρήσεις από τους αρχικούς στόχους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση της στόχευσης για την αποθήκευση ενέργειας στα 700 MW από τα 1.555 MW που προβλέπονταν αρχικά, η διαγραφή του στόχου για δημιουργία 50.000 νέων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και ο περιορισμός του φυσικού αντικειμένου σε οδικά και σιδηροδρομικά έργα, όπως ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής, τμήματα του ΒΟΑΚ και οι αποκαταστάσεις ζημιών από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias.
Οι πηγές χρηματοδότησης για την επόμενη μέρα
Με την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η εισροή αναπτυξιακών πόρων προς την ελληνική οικονομία θα συνεχιστεί μέσα από εναλλακτικούς μηχανισμούς. Κεντρικό ρόλο θα διαδραματίσει το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ύψους 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2030, καθώς και τα τρία νέα ευρωπαϊκά ταμεία (Κλιματικής Κρίσης, Εκσυγχρονισμού και Απανθρακοποίησης Νησιών) που εξασφαλίζουν επιπλέον 8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας επιδιώκει την ενεργοποίηση ενεργειακής ρήτρας διαφυγής για επενδύσεις 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, ενώ το ΕΣΠΑ 2021-2027 διαθέτει ακόμη 19 δισεκατομμύρια ευρώ προς απορρόφηση, προτού η χώρα περάσει στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.