Σε τροχιά μίας από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών εισέρχεται η παγκόσμια αγορά αλουμινίου, καθώς η κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή του Κόλπου προκαλεί ισχυρούς κλυδωνισμούς στην παραγωγή και τις εμπορικές ροές.
Η ευρύτερη περιοχή του Κόλπου αποτελεί στρατηγικό προμηθευτή για ισχυρές οικονομίες, όπως οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, καλύπτοντας περισσότερο από το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής εκτός Κίνας.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία μετά από πυραυλικά πλήγματα που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε κορυφαία χυτήρια της περιοχής. Ενδεικτικά, οι εγκαταστάσεις Al Taweelah της Emirates Global Aluminium εκτιμάται ότι θα χρειαστούν σχεδόν έναν χρόνο για να αποκατασταθούν, ενώ η Qatalum στο Κατάρ έχει ήδη μειώσει την παραγωγική της δυναμικότητα.
Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες αναταραχές στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν ασφυκτικό εφοδιαστικό αποκλεισμό, μετατρέποντας ένα αρχικά προσωρινό πρόβλημα σε δομική κρίση μακράς διαρκείας.
Αν και οι επίσημες τιμές αναφοράς στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου (LME) παρουσιάζουν προς το παρόν ήπια άνοδο, οι δείκτες της φυσικής αγοράς αποκαλύπτουν μια πολύ πιο ανησυχητική πραγματικότητα. Τα διαθέσιμα αποθέματα στις αποθήκες του LME υποχωρούν με ταχύτατους ρυθμούς, καθώς έμποροι και βιομηχανικοί αγοραστές σπεύδουν να εξασφαλίσουν ποσότητες υπό τον φόβο μελλοντικών ελλείψεων.
Η αγορά έχει περάσει σε καθεστώς έντονης αντιστροφής, όπου οι τιμές για άμεση παράδοση είναι σημαντικά υψηλότερες από τις μελλοντικές. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του εναπομείναντος αποθέματος αφορά ρωσικό αλουμίνιο στη Νότια Κορέα, το οποίο οι δυτικοί αγοραστές αποφεύγουν λόγω των κυρώσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, τα ασφάλιστρα φυσικής παράδοσης έχουν εκτιναχθεί διεθνώς, αποτυπώνοντας το χάσμα μεταξύ των χρηματιστηριακών τιμών και της πραγματικής αγοράς.
Στην Ιαπωνία καταγράφονται οι υψηλότερες τιμές της τελευταίας δεκαετίας, στην Ευρώπη σημειώνεται ραγδαία άνοδος, ενώ στις ΗΠΑ το κόστος παραμένει σταθερά υψηλό λόγω των υφιστάμενων δασμών εισαγωγής. Εκρηκτική είναι και η άνοδος στα μεταποιημένα προϊόντα αλουμινίου, επιβαρύνοντας άμεσα τους κλάδους των μεταφορών και των κατασκευών.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα αδυνατεί να καλύψει το κενό που αφήνει ο Κόλπος, καθώς τα εγχώρια χυτήριά της λειτουργούν ήδη κοντά στα ανώτατα όρια παραγωγής που επιβάλλει το Πεκίνο. Έτσι, έπειτα από δύο δεκαετίες αφθονίας, η αγορά αλουμινίου φαίνεται να περνά οριστικά από το δομικό πλεόνασμα στο δομικό έλλειμμα, όπου η ζήτηση θα υπερβαίνει σταθερά την προσφορά.
Αν οι εχθροπραξίες και το αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ παραταθούν, οι τιμές του αλουμινίου ενδέχεται να σημειώσουν απότομη εκτίναξη.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μεταφραστεί σε ακραίες κοστολογικές πιέσεις για τη διεθνή βιομηχανία, επηρεάζοντας άμεσα την αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροναυπηγική, την παραγωγή ηλιακών πάνελ, τα κατασκευαστικά υλικά και τις συσκευασίες, τροφοδοτώντας εκ νέου τις παγκόσμιες πληθωριστικές πιέσεις.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η κρίση αναμένεται να επιταχύνει τη μόνιμη αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Οι δυτικές χώρες πιθανότατα θα επιδιώξουν τη σταδιακή απεξάρτησή τους από τον Κόλπο και τη Ρωσία, στρεφόμενες σε επενδύσεις για την ενίσχυση της δικής τους εγχώριας παραγωγής, της ανακύκλωσης και της συνεργασίας με εναλλακτικούς προμηθευτές, όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νοτιοανατολική Ασία.
Ωστόσο, η δημιουργία νέων μονάδων συνιστά μια χρονοβόρα διαδικασία που απαιτεί τεράστιους ενεργειακούς πόρους, γεγονός που περιορίζει τις επιλογές για άμεση ανακούφιση της αγοράς.