Υπόθεση Φραγκιαδάκη: η εκκωφαντική σιωπή των εποπτών (και η ενεργή offshore)

Υπόθεση Φραγκιαδάκη: η εκκωφαντική σιωπή των εποπτών (και η ενεργή offshore)
Ενημερώθηκε: 19/09/18 - 18:15

Εκκωφαντική σιωπή επικρατεί δύο μήνες μετά τις αποκαλύψεις του Protagon για τη φερόμενη σύνδεση με offshore του Λεωνίδα Φραγκιαδάκη, διευθύνοντος συμβούλου της Εθνικής Τράπεζας έως τον περασμένο Μάιο, τόσο από τους εποπτικούς μηχανισμούς όσο και από την τράπεζα την οποία διοικούσε:  ούτε η Τράπεζα της Ελλάδος, ούτε και η σημερινή διοίκηση της Εθνικής έχουν προβεί σε ανακοινώσεις ενώ δεν έχουν απαντήσει σε σχετικές επιστολές ή τηλεφωνικές οχλήσεις του Protagon.

Οπως είχε αποκαλύψει το Protagon τον Ιούλιο ((https://www.protagon.gr/themata/o-trapezitis-offshore-kai-ta-ennea-ekatommyria-44341655656), ο κ. Φραγκιαδάκης εμφανιζόταν να συνδέεται με offshore εταιρεία με έδρα στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους που εμφανίζεται στα Panama Papers – πρόκειται για την Kiweb Management SA.

Bάσει εγγράφου που εντοπίστηκε στη νέα διαρροή, φαίνεται ότι τον Δεκέμβριο του 2015 η συγκεκριμένη offshore κατείχε λογαριασμό σε τράπεζα του Χονγκ Κονγκ με 3,1 εκατομμύρια ευρώ, 5,8 εκατομμύρια δολάρια και μετοχές αξίας 480 χιλιάδων δολαρίων.

Το Protagon απέστειλε γραπτά ερωτήματα στον αρμόδιο εποπτικό φορέα, την Τράπεζα  της Ελλάδος, καθώς και στην Εθνική, σχετικά με το εάν έχουν λάβει υπόψη τους το δημοσίευμα και εάν έχουν προβεί σε κάποιες ενέργειες. Δεν υπήρξε απάντηση από την πλευρά τους. Μάλιστα, προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε τηλεφωνικά και με τον Γεώργιο Πάσχα, επικεφαλής της Διεύθυνσης Επιθεώρησης Εποπτευόμενων Εταιρειών της Τράπεζας της Ελλάδος,  η οποία είναι αρμόδια για τους ελέγχους στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Και σε αυτή την περίπτωση, χωρίς επιτυχία.

Την ίδια ώρα, η Kiweb, σύμφωνα με νέα στοιχεία που προέρχονται από την εποπτική αρχή οικονομικών υπηρεσιών των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, συνέχιζε να θεωρείται ενεργή ακόμα και μετά την αποκάλυψη για την εμπλοκή του πρώην διευθύνοντος συμβούλου της Εθνικής τον περασμένο Ιούλιο. Δύο μήνες μετά, η παράξενη σιωπή που επικρατεί από τους αρμόδιους εποπτικούς μηχανισμούς και την τράπεζα την οποία διοικούσε ο κ. Λεωνίδας Φραγκιαδάκης ενώ η offshore κατείχε τον τραπεζικό λογαριασμό των περίπου 9 εκατομμυρίων ευρώ, γεννά σοβαρά ερωτηματικά.

Πώς έχει η ιστορία

Στις 12 Ιουλίου αποκαλύψαμε στο Protagon ότι στη νέα διαρροή των Panama Papers, ανάμεσα σε 1,2 εκατομμύρια αρχεία, έγγραφα και ηλεκτρονικά μηνύματα της παναμέζικης δικηγορικής εταιρείας Mossack Fonseca, περιλαμβάνονταν αντίγραφο διαβατηρίου και τηλεφωνικού λογαριασμού του Λεωνίδα Φραγκιαδάκη, διευθύνοντος συμβούλου της Εθνικής Τράπεζας από το 2015 έως τον περασμένο Ιούνιο. Τα συγκεκριμένα έγγραφα φέρεται να συνδέονται με την Kiweb Management SA με έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους.

Στην πρόσφατη διαρροή των Panama Papers, η οποία αφορά το χρονικό διάστημα 2016-2017, φαίνεται ότι η Mossack Fonseca είχε ξεκινήσει τη διαδικασία παραίτησής της από την παροχή υπηρεσιών στην Kiweb λόγω έλλειψης στοιχείων που θα έπρεπε να τηρεί η δικηγορική εταιρεία βάσει της νομοθεσίας για το ξέπλυμα χρήματος.

Νέα έγγραφα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας δείχνουν ότι η παναμέζικη δικηγορική εταιρεία τελικά δεν παραιτήθηκε και η Kiweb συνέχισε να εμφανίζεται ως ενεργή, τουλάχιστον μέχρι τις 15 Ιουλίου 2018.

Πριν από έξι μήνες η Mossack Fonseca ανακοίνωσε ότι θα κλείσει τα γραφεία της. «Το πλήγμα στη φήμη μας, η εκστρατεία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, η οικονομική βιομηχανία-τσίρκο και οι ασυνήθιστες ενέργειες ορισμένων αρχών του Παναμά προκάλεσαν μια μη αναστρέψιμη βλάβη που απαιτεί την υποχρεωτική παύση των εργασιών στο τέλος του τρέχοντος μήνα», ανέφερε η εταιρεία σε δήλωση της στα μέσα Μαρτίου 2018.

Επιπλέον σημείωσε ότι μερικοί υπάλληλοι θα παρέμεναν στις θέσεις τους για να εξυπηρετούν αιτήματα των αρχών και κάποιες ακόμα υποχρεώσεις. Μία από αυτές ήταν να παραδοθεί και μία λίστα με τις ενεργές εταιρείες που υπήρχαν στο χαρτοφυλάκιο της Mossack Fonseca στην εποπτεύουσα αρχή οικονομικών υπηρεσιών των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, αφού με το κλείσιμο της  αυτές οι εταιρείες θα έπρεπε να βρουν άλλον πάροχο υπεράκτιων υπηρεσιών.

Όπως και έγινε: Σε λίστα με ημερομηνία 31 Μαΐου 2018, η οποία δόθηκε στην εποπτεύουσα αρχή, περιλαμβάνονται 3655 ενεργές offshores με έδρα τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους που διαχειριζόταν η Mossack Fonseca. Ανάμεσά τους ως ενεργή εμφανίζεται και η Kiweb.

Την 1η Ιουνίου 2018, με ανακοίνωσή της σε Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης των Βρετανικών Παρθένων Νήσων, η εποπτεύουσα αρχή οικονομικών υπηρεσιών καλούσε τις ενεργές εταιρείες να επιλέξουν νέο πάροχο υπεράκτιων υπηρεσιών έως τις 15 Ιουλίου. Όσες offshore δεν δήλωναν τον νέο  πάροχο που θα τις εκπροσωπούσε στα BVI έως την συγκεκριμένη ημερομηνία θα διαγράφονταν. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει ανακοίνωση για τις εταιρείες από τη λίστα της Mossack Fonseca που διαγράφηκαν από τα μητρώα.

Η αποκάλυψη

Αφού ξεκίνησαν τα δημοσιεύματα από περισσότερα από 100 μέσα ενημέρωσης στον πλανήτη –ανάμεσά τους η γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung, ο βρετανικός Guardian, η γαλλική LeMonde, και το Protagon για την Ελλάδα – για την πρώτη διαρροή των Panama Papers τον Απρίλιο του 2016, η Mossack Fonseca δέχθηκε τρομερές πιέσεις και ελέγχους όσον αφορά τη συμμόρφωσή της με τη σχετική νομοθεσία που διέπει τους παρόχους υπεράκτιων υπηρεσιών.

Από εσωτερικούς ελέγχους εντοπίστηκαν σοβαρές ελλείψεις σε έγγραφα που όφειλε να τηρεί για την ταυτότητα των φυσικών προσώπων που ήταν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες των offshore που διαχειριζόταν. Έτσι, ξεκίνησε από την πλευρά της Mossack Fonseca ένα «κυνήγι» για τα στοιχεία των τελικών δικαιούχων των εταιρειών – και το κυνήγι αυτό ξεκινούσε από προειδοποιητικά μηνύματα παραίτησής της από εγγεγραμμένος πάροχος υπηρεσιών σε περίπτωση που δεν της έστελναν οι εκπρόσωποι των εταιρειών τα στοιχεία που έλειπαν.

Η έρευνα του Protagon αποκάλυψε ότι η ειδοποίηση παραίτησης της παναμέζικου δικηγορικού γραφείου για την περίπτωση της Kiweb απεστάλη τον Μάρτιο του 2017. Όπως φάνηκε, η Mossack Fonseca ζητούσε έγγραφα που να ταυτοποιούν τον πραγματικό ιδιοκτήτη της εταιρείας αλλά και τις δραστηριότητές της.

Από την σχετική αλληλογραφία φαίνεται ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, απεστάλη -εκτός από το αντίγραφο διαβατηρίου και ενός λογαριασμού κινητής τηλεφωνίας του Λεωνίδα Φραγκιαδάκη- μία μηνιαία κατάσταση λογαριασμού τράπεζας του Χονγκ Κονγκ του Δεκεμβρίου 2015 όπου φαινόταν  ότι η Kiweb είχε περίπου 3,1 εκατομμύρια ευρώ, 5,8 εκατομμύρια δολάρια και μετοχές της Deutsche Bank αξίας 480.000 δολαρίων τότε.

Επιπλέον, στη νέα διαρροή εντοπίστηκαν έγγραφα όπου φαινόταν ότι η Kiweb δραστηριοποιούνταν σε «προσωπικές επενδύσεις» στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι τα κεφάλαιά της προέρχονταν από «προσωπικές αποταμιεύσεις», ότι η αξία των συναλλαγών της Kiweb σε ετήσια βάση εκτιμάτο στα 100.000 δολάρια, ότι οι προαναφερόμενες προσωπικές αποταμιεύσεις προέρχονταν από κέρδη επενδύσεων και συναλλαγών (trading), και ότι το ύψος των αποταμιεύσεων αυτών έφτανε τα 6 εκατομμύρια δολάρια.

Όμως, η διαδικασία παραίτησης της Mossack Fonseca από την Kiweb δεν φαίνεται ότι σταμάτησε με την αποστολή των εγγράφων. Τον Μάιο του 2017, ενώ είχε στην κατοχή της τα στοιχεία που ζητούσε ένα άλλο μήνυμα εμφανίζεται στην τελευταία διαρροή των Panama Papers: «Διαδικασία παραίτησης σε εξέλιξη. Έχουν βρεθεί στοιχεία για τον UBO (Ultimate Beneficial Owner – Πραγματικός Δικαιούχος/Ιδιοκτήτης)».

Τα νέα στοιχεία

Από νέα στοιχεία που εντόπισε το Protagon στα Panama Papers προκύπτει ότι η Mossack Fonseca είχε την υποχρέωση να τηρεί μόνο σε φυσική μορφή αρχεία για την Kiweb σε ασφαλή τοποθεσία και υπό όρους αυστηρής εμπιστευτικότητας, και όχι σε ηλεκτρονικό αρχείο, όπως αυτά που διέρρευσαν.

Τον Ιούλιο του 2017, σε μήνυμα, φαίνεται ότι οι υπάλληλοι της Mossack Fonseca έψαξαν τον UBO και βρήκαν ότι είναι Πολιτικώς Εκτεθειμένο Πρόσωπο καθώς είναι «Διευθύνων Σύμβουλος Ομίλου της Τράπεζας της Ελλάδας» (σ.σ. μετάφραση του «CEO del Bank of Greece Group», όπως αναφέρεται αυτολεξεί στο εσωτερικό μήνυμα της Mossack Fonseca).

Ωστόσο, στα νέα στοιχεία που εντοπίστηκαν στη διαρροή φαίνεται ότι η πληρωμή για τις υπηρεσίες που παρείχε η Mossack Fonseca στην Kiweb για το έτος 2017, ύψους 1344 δολαρίων, είχε ήδη γίνει από τα τέλη Ιουνίου του ίδιου έτους. Η διαδικασία παραίτησης της Mossack Fonseca δεν προχώρησε και έτσι η Kiweb εμφανίστηκε στα τέλη Μαϊου 2018 στη λίστα των ενεργών εταιρειών που κατέληξε στην εποπτεύουσα αρχή οικονομικών υπηρεσιών των Βρετανικών Παρθένων Νήσων.

Σημειώνεται ότι ο Λεωνίδας Φραγκιαδάκης παραιτήθηκε από τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας στις αρχές Μαΐου, ενώ καθ ‘ όλη τη διάρκεια της θητείας του ως διευθύνων σύμβουλος από το 2015 και μετά η Kiweb ήταν ενεργή. Όταν ιδρύθηκε η Kiweb, το 2012, ο κ. Φραγκιαδάκης κατείχε τη θέση του γενικού διευθυντή Διαχείρισης Διαθεσίμων και Χρηματαγοράς της Εθνικής.

Το Protagon επικοινώνησε με τον Λεωνίδα Φραγκιαδάκη τηλεφωνικά για να ζητήσει κάποια διεύθυνση ηλεκτρονικής επικοινωνίας ώστε να θέσει υπόψη του ερωτήματα σχετικά με την υπόθεση της Kiweb εντός του Ιουνίου 2018, ενώ δηλαδή είχε ήδη γίνει η ανακοίνωση της εποπτεύουσας αρχής για την αλλαγή των παρόχων υπηρεσιών των ενεργών εταιρειών που διαχειριζόταν η Mossack Fonseca.

Ο κ. Φραγκιαδάκης δεν δέχθηκε να δώσει κάποια διεύθυνση ηλεκτρονικής επικοινωνίας ώστε να αποσταλούν τα ερωτήματα. Ακολούθησε και δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία στις αρχές Ιουλίου. Τα ερωτήματα για την φερόμενη σύνδεσή του με την Kiweb και τον τραπεζικό λογαριασμό στάλθηκαν τελικά μέσω γραπτού μηνύματος στο κινητό του. Ο κ. Φραγκιαδάκης δεν απάντησε.

Όπως δεν απαντούν και οι καθ΄ ύλην αρμόδιοι στην Τράπεζα της Ελλάδος και στην Εθνική…

ΠΗΓΗ: Ιστοσελίδα Protagon, έρευνα του δημοσιογράφου Χάρη Καρανίκα