Παρά την επιθυμία για στρατηγική αυτονομία και απεξάρτηση από τις ΗΠΑ ή την Κίνα, η τρέχουσα βιομηχανική βάση της ΕΕ αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις υψηλής έντασης και ταχύτητας που επιβάλλει η νέα πραγματικότητα.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal, η δημιουργία ενός ανεπίσημου «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» αποτελεί πλέον την απάντηση των Βρυξελλών στην αυξανόμενη ανασφάλεια, με στόχο τη διασφάλιση της αποτρεπτικής ισχύος της ηπείρου ακόμη και χωρίς την παραδοσιακή καθοδήγηση της Ουάσιγκτον.
Ο πόλεμος στο Ιράν το 2026 αναδεικνύεται σε κομβική δοκιμασία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, αποκαλύπτοντας τόσο τη συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και τον περιορισμένο ρόλο της στη λήψη κρίσιμων στρατιωτικών αποφάσεων.
Σε μια αποφασιστική κίνηση για τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής της βιομηχανίας προχώρησε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εγκρίνοντας το πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Βιομηχανία (EDIP).
Στο επίκεντρο αυτής της γεωπολιτικής ανησυχίας βρίσκεται η Τουρκία, η οποία σύμφωνα με αναλυτές αποτελεί μεγαλύτερο δομικό κίνδυνο για την Ευρώπη από ό,τι το Ιράν για τον Κόλπο.
Την ανάγκη για συγκεκριμένες αποφάσεις από τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την άφιξή του στις εργασίες των ηγετών.
Σε μια ομιλία-μανιφέστο για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, κάλεσε από το Βερολίνο την Ευρώπη να προχωρήσει σε «τολμηρές και δύσκολες αποφάσεις», εγκαταλείποντας την πολιτική των αργών ρυθμών.
Με μια κίνηση που ισοδυναμεί με διπλωματικό ελιγμό «κάτω από το τραπέζι», η Τουρκία επιχειρεί να αλώσει την ευρωπαϊκή αμυντική αγορά, χρησιμοποιώντας τον ιταλικό κολοσσό Leonardo ως πολιορκητικό κριό.
Η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και η πρόσφατη επίθεση με drone κατά βρετανικών βάσεων στην Κύπρο λειτούργησαν ως καταλύτης για την ενεργοποίηση ενός άτυπου, αλλά ουσιαστικού, κοινού αμυντικού σχεδίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για δεκαετίες, η Ένωση επένδυσε στην «ήπια ισχύ» -τον πολιτισμό, τις αξίες, το δίκαιο- πιστεύοντας, ότι ο κόσμος θα ακολουθήσει το παράδειγμά της. Όμως, στον τραχύ 21ο αιώνα, η ήπια ισχύς χωρίς την σκληρή ισχύ, μοιάζει με… εκκλησιαστικό κήρυγμα και μάλιστα σε… ώτα μη ακουόντων.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με την επιτακτική ανάγκη να καλύψει «εκτεταμένα κενά» στις αμυντικές της ικανότητες, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συμπληρώνει τέσσερα χρόνια και αλλάζει ριζικά τα δεδομένα της στρατιωτικής τεχνολογίας.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου τους στην Κρακοβία, οι εκπρόσωποι του σχήματος «E5» ξεκαθάρισαν πως, αν και το ΝΑΤΟ παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της συλλογικής ασφάλειας, η Ευρώπη οφείλει πλέον να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία και ετοιμότητα.
Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες εισέρχεται η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να ανεχθεί την υιοθέτηση κανόνων «Buy European» (Αγοράζετε Ευρωπαϊκά) στον τομέα της άμυνας. Η
Οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν ισχυρή αμυντική βιομηχανία και παράγουν σημαντικό όγκο οπλικών συστημάτων. Ωστόσο, όπως σημειώνει σε ανάλυσή του το Politico, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες
Η συζήτηση για «στρατηγική αυτονομία» παραμένει ενεργή, αλλά —τουλάχιστον προς το παρόν— η ευρωπαϊκή άμυνα εξακολουθεί να στηρίζεται στην αμερικανική ομπρέλα, χωρίς την οποία η επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση.
Σε μια κίνηση που θωρακίζει τη στρατηγική ετοιμότητα της Γηραιάς Ηπείρου, το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026 την παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας μέσω του προγράμματος SAFE σε οκτώ κράτη μέλη.
Τη ρεαλιστική θέση ότι «Η ασφάλεια δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη και η επόμενη μέρα για την Ευρώπη και για την Ανατολική Μεσόγειο θα κριθεί από την ισχύ, αλλά και από την ικανότητα πρόβλεψης, συνεργασίας και προσαρμογής.»
Σε μια αποφασιστική κίνηση για τη θωράκιση των στρατηγικών συμφερόντων της Γηραιάς Ηπείρου, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θέτει το δόγμα της «ευρωπαϊκής προτίμησης» στην κορυφή της ατζέντας του επικείμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
