Έναν μήνα μετά την πολυήμερη διπλωματική περιοδεία του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Μασάντ Μπούλος, στη Λιβύη, τα πραγματικά κίνητρα της Ουάσινγκτον συνεχίζουν να προκαλούν ερωτήματα.
Παρά τις επαφές που είχε ο Αμερικανός αξιωματούχος με τους ηγέτες των αντιμαχόμενων πλευρών –τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά στην Τρίπολη και τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στη Βεγγάζη– αλλά και με ανεξάρτητους παράγοντες όπως ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, δεν έχει παρουσιαστεί ακόμα κάποιος σαφής οδικός χάρτης για την ενοποίηση των θεσμών της χώρας.
Η λεγόμενη «πρωτοβουλία Μπούλος», που στοχεύει στην υπέρβαση του πολιτικού κατακερματισμού ο οποίος υφίσταται από το 2014, καταγράφει μέχρι στιγμής ως μόνη ουσιαστική επιτυχία την υιοθέτηση ενός κοινού προϋπολογισμού τον περασμένο Απρίλιο.
Έκτοτε, η διαδικασία δείχνει να έχει περιέλθει σε τέλμα, με το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης να δηλώνει ότι δεν έχει λάβει καμία επίσημη πρόταση, ενώ παράλληλα φουντώνουν οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκεται η φημολογούμενη συμφωνία για την τοποθέτηση του Σαντάμ Χαφτάρ, γιου του στρατάρχη Χαφτάρ, στη θέση του επικεφαλής του Προεδρικού Συμβουλίου, την ώρα που ο Ντμπεϊμπά θα διατηρούσε την πρωθυπουργία στην Τρίπολη.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονες διαμαρτυρίες, ιδιαίτερα στην ισχυρή πόλη Μισράτα, όπου τοπικοί στρατιωτικοί παράγοντες και διαδηλωτές απορρίπτουν κατηγορηματικά οποιονδήποτε συμβιβασμό που θα παραχωρούσε εξουσία στην οικογένεια Χαφτάρ, την οποία κατηγορούν για εγκλήματα πολέμου.
Ταυτόχρονα, το ενδεχόμενο παραμονής του Ντμπεϊμπά στην εξουσία πυροδοτεί αντιδράσεις στη δυτική Λιβύη, καθώς η κυβέρνησή του αντιμετωπίζει οξυμένη λαϊκή δυσαρέσκεια λόγω της κατάρρευσης των δημοσίων υπηρεσιών, των συνεχών διακοπών ρεύματος και των καταγγελιών για διαφθορά. Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια διευθέτηση θα προσέδιδε εθνική νομιμοποίηση και στους δύο παράγοντες, παρατείνοντας την παραμονή τους στην εξουσία χωρίς τη διεξαγωγή εκλογών.
Παρά τις εκκλήσεις του ΟΗΕ και της τοπικής κοινωνίας για άμεση προσφυγή στις κάλπες, η αμερικανική πλευρά φαίνεται να θέτει ως προτεραιότητα τη σταθερότητα και την ασφάλεια.
Πίσω από τις διπλωματικές κινήσεις της Ουάσινγκτον βρίσκονται αφενός η προώθηση των αμερικανικών επενδύσεων στον πετρελαϊκό τομέα της Λιβύης και αφετέρου ο περιορισμός της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή μέσω της στρατιωτικής ενοποίησης. Ωστόσο, η έλλειψη διαφάνειας γύρω από το σχέδιο συνεχίζει να ενισχύει τον σκεπτικισμό των Λίβυων για τις προθέσεις των ΗΠΑ.