Εν μέσω της παγκόσμιας ανησυχίας για μια πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, η ηγεσία του Ισραήλ τηρεί μια ασυνήθιστα χαμηλών τόνων στάση. Πέρα από ορισμένες δηλώσεις στήριξης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποφεύγει δημόσια σχόλια για τις στρατιωτικές κινήσεις της Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με τον Ντάνι Κιτρινόβιτς, πρώην αξιωματούχο των Υπηρεσιών Πληροφοριών Άμυνας του Ισραήλ και νυν ανώτερο ερευνητή για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, η σιωπή αυτή είναι ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει ο Νετανιάχου στη συγκυρία. Όπως ανέφερε στο BBC, η μαζική συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο συνιστά, από την ισραηλινή οπτική, μια «χρυσή ευκαιρία» που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για συνειδητή στρατηγική σιωπή, η οποία δεν σημαίνει απουσία συντονισμού με τις ΗΠΑ. Ενδεικτικό είναι ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Σλόμι Μπίντερ είχε επαφές με Αμερικανούς ομολόγους του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν πιθανοί στόχοι στο Ιράν.
Για τον Νετανιάχου, η Τεχεράνη αποτελεί τη βασική απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ και την κύρια πηγή αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημειώνει ο Κιτρινόβιτς, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να πιέζει ιδιωτικά τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ προς μια μαξιμαλιστική στρατηγική, που θα μπορούσε να φτάσει έως και την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ εμφανίζεται να εξετάζει ένα ευρύ φάσμα επιλογών – από περιορισμένα, συμβολικά πλήγματα έως ένα σενάριο πλήρους ανατροπής της ιρανικής ηγεσίας – εναλλάσσοντας δημοσίως τις απειλές με την προοπτική νέων διαπραγματεύσεων.
Παρά τις προειδοποιήσεις πολλών συμμάχων των ΗΠΑ για τους σοβαρούς κινδύνους μιας τέτοιας εξέλιξης, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ βλέπει ενδεχόμενα οφέλη. Η ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη εκτιμάται ότι θα περιόριζε την απειλή των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και την πιθανότητα απόκτησης πυρηνικών όπλων, ενώ θα αποδυνάμωνε και φιλοϊρανικές οργανώσεις, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ωστόσο, η εμπειρία του 12ήμερου πολέμου του περασμένου έτους, όταν το Ιράν απάντησε με εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους σε ισραηλινές πόλεις – με τουλάχιστον 28 νεκρούς – υπενθυμίζει το υψηλό κόστος μιας άμεσης σύγκρουσης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη έχει αντλήσει διδάγματα από εκείνη την αναμέτρηση, προσαρμόζοντας τις τακτικές της και αναπληρώνοντας τα αποθέματα πυραύλων της.
Οι κίνδυνοι μιας αλλαγής καθεστώτος παραμένουν εξαιρετικά υψηλοί. Δεν διαφαίνονται σαφή ρήγματα στη συμμαχία στρατού και κλήρου γύρω από τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ενώ η ιρανική αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε μια εξίσου σκληρή διάδοχη ηγεσία είτε σε ένα χαοτικό εμφύλιο, με σοβαρές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.
«Ο Νετανιάχου δεν δείχνει να ενδιαφέρεται για την επόμενη μέρα μετά τον Χαμενεΐ», εκτιμά ο Κιτρινόβιτς. «Αυτό που θέλει είναι να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που, μαζί με τον Τραμπ, κατέστρεψε το ιρανικό καθεστώς – ένα ρίσκο που είναι διατεθειμένος να αναλάβει, εφόσον οι ΗΠΑ φτάσουν μέχρι τέλους».