Αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες αντιπυρικές περιόδους των τελευταίων ετών βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς μεγάλες πυρκαγιές κατακαίνε δάση, αγροτικές εκτάσεις και οικισμούς από τη Γαλλία και την Ισπανία έως την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Αλβανία.
Επιστήμονες και πυροσβεστικές αρχές που μίλησαν στο Bloomberg, προειδοποιούν ότι ο συνδυασμός ακραίων θερμοκρασιών, παρατεταμένης ξηρασίας και ισχυρών ανέμων δημιουργεί ένα ολοένα και πιο επικίνδυνο περιβάλλον, στο οποίο οι πυρκαγιές εξαπλώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα και ένταση.
«Είναι πόλεμος απέναντι στις δασικές πυρκαγιές»
Στη Ζιρόνδη της Γαλλίας, ο διοικητής της Πυροσβεστικής Ματιέ Ζομέν περιέγραψε τις επιχειρήσεις ως τις δυσκολότερες της καριέρας του.
«Αυτός είναι πόλεμος απέναντι στις δασικές πυρκαγιές», δήλωσε, προσθέτοντας ότι στα 26 χρόνια υπηρεσίας του δεν είχε ξαναδεί φωτιές τέτοιου μεγέθους.
Η πυρκαγιά, που ξέσπασε στις 22 Ιουλίου, κατέκαψε περίπου 420 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κατέστρεψε περίπου 200 κατοικίες και οδήγησε στην προληπτική απομάκρυνση περισσότερων από 220.000 ανθρώπων.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η έντασή της ήταν τόσο μεγάλη ώστε δημιούργησε το δικό της μικροκλίμα, επηρεάζοντας ακόμη και τις τοπικές καιρικές συνθήκες.
Φωτιές που δημιουργούν... τον δικό τους καιρό
Παρόμοιες εικόνες καταγράφηκαν και στην Ισπανία, όπου δύο μεγάλες πυρκαγιές κοντά στη Μαδρίτη ενώθηκαν σε ένα ενιαίο μέτωπο, αναγκάζοντας δεκάδες χιλιάδες κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Οι πυροσβέστες περιέγραψαν φλόγες ύψους 40 έως 50 μέτρων, μέτωπα που κινούνταν με ταχύτητα περίπου πέντε χιλιομέτρων την ώρα και ανέμους που άλλαζαν συνεχώς κατεύθυνση.
Παρατηρήθηκε επίσης το φαινόμενο των πυροσωρειτομελανιών (pyrocumulonimbus), δηλαδή νεφών που δημιουργούνται από την ίδια τη φωτιά και μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την ένταση και την εξάπλωσή της.
Την ίδια στιγμή, στο Ηνωμένο Βασίλειο οι αρχές κήρυξαν κατάσταση μείζονος συμβάντος λόγω μεγάλης πυρκαγιάς κοντά στον πυρηνικό σταθμό Sizewell B.
«Όταν η φωτιά αποκτήσει το δικό της μικροκλίμα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να σταματήσει»
Οι ειδικοί εξηγούν ότι μία μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά όταν συνυπάρχουν ξηρή βλάστηση, υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι.
Όταν οι φλόγες φτάσουν στις κορυφές των δέντρων και δημιουργήσουν το δικό τους μικροκλίμα, οι δυνατότητες κατάσβεσης μειώνονται δραματικά.
Ο επιστήμονας του Imperial College London, Θεόδωρος Κίπινγκ, εκτιμά ότι σε αυτές τις περιπτώσεις η βασική προτεραιότητα είναι η προστασία των κατοικημένων περιοχών, καθώς οι συμβατικές μέθοδοι πυρόσβεσης δεν επαρκούν πλέον.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο
Οι επιστήμονες αποδίδουν την αυξανόμενη ένταση των πυρκαγιών στον συνδυασμό της κλιματικής αλλαγής, των υγρών χειμώνων που αυξάνουν τη βλάστηση, της παρατεταμένης ξηρασίας, των ακραίων θερμοκρασιών και της εγκατάλειψης της υπαίθρου, που οδηγεί στη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας καύσιμης ύλης.
Ο ερευνητής του κλίματος Ραούλ Κορδέρο Καράσκο υπογραμμίζει ότι:
«Δεν είναι θέμα χρημάτων. Δεν είναι θέμα επενδύσεων. Δεν είναι θέμα του πόσο ηρωικοί είναι οι πυροσβέστες. Απλώς δεν μπορείς να σταματήσεις μια φωτιά όταν οι συνθήκες είναι τόσο ακραίες.»
Ανάλογη είναι και η εκτίμηση του Τόμας Σμιθ από το London School of Economics, ο οποίος σημειώνει ότι κάθε πυρκαγιά αποτελεί ένα στοίχημα με τις πιθανότητες.
«Η κλιματική αλλαγή φορτώνει τα ζάρια υπέρ των μεγάλων πυρκαγιών», επισημαίνει, εξηγώντας ότι οι πιθανότητες μια μικρή εστία να εξελιχθεί σε καταστροφική πυρκαγιά αυξάνονται συνεχώς.
Οι οικονομικές συνέπειες
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο φυσικό περιβάλλον.
Στη Γαλλία, οι πυρκαγιές προκάλεσαν σοβαρές απώλειες στον τουρισμό, στις μεταφορές και στις τοπικές επιχειρήσεις, με ξενοδοχεία, κάμπινγκ και εστιατόρια να καταγράφουν μαζικές ακυρώσεις μέσα στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου.
Παράλληλα, οι ασφαλιστικές εταιρείες προειδοποιούν ότι οι μεγάλες πυρκαγιές δεν αποτελούν πλέον έκτακτο φαινόμενο αλλά μια νέα πραγματικότητα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της AXA, Τόμας Μπούμπερλ, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με το γεγονός ότι αυτές οι πυρκαγιές θα συμβαίνουν ολοένα και συχνότερα. Είναι πλέον μέρος της καθημερινής πραγματικότητάς μας.»
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι θερμές και ξηρές συνθήκες θα διατηρηθούν και τους επόμενους μήνες, με τον κίνδυνο μεγάλων πυρκαγιών να επεκτείνεται ακόμη περισσότερο προς τη βόρεια Ευρώπη.