Σε βαθύ σκοτάδι βυθίζονται οι ελπίδες για μια διπλωματική διέξοδο στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πρώτος γύρος των κρίσιμων επαφών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης στην Ελβετία τερματίστηκε απότομα μετά από μόλις 80 λεπτά.
Αν και η συνάντηση ξεκίνησε σε ανώτατο επίπεδο —με τη συμμετοχή του Αμερικανού Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και του προέδρου της ιρανικής Βουλής Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ— η διαδικασία «τορπιλίστηκε» από τις επιθετικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και τη σταθερή άρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποσύρει τα ισραηλινά στρατεύματα από τον Λίβανο.
Η πρόωρη διακοπή ανέτρεψε πλήρως τον προγραμματισμό των διαπραγματεύσεων, ο οποίος είχε χωριστεί σε τρεις άξονες:
1η Φάση: Κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο.
2η Φάση: Ασφάλεια και ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
3η Φάση: Πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και άρση των διεθνών κυρώσεων.
Παρά το σκληρό αδιέξοδο, πηγές από το Ιράν και το πρακτορείο Reuters διευκρινίζουν ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας έχουν «παγώσει» προσωρινά αλλά δεν έχουν κλείσει οριστικά. Ωστόσο, θεωρείται πλέον δεδομένο ότι η επίλυση της κρίσης θα απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο από το αρχικό πλάνο των 60 ημερών.
Το ιρανικό «walkout» και το παρασκήνιο με το Κατάρ
Η σπίθα που τίναξε τις συνομιλίες στον αέρα ήταν η αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας από την αίθουσα, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την εμπρηστική ρητορική του Λευκού Οίκου.
Πριν αποχωρήσουν, οι Ιρανοί αξιωματούχοι ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να συζητήσουν κανένα άλλο θέμα της ατζέντας (συμπεριλαμβανομένου του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ) εάν δεν σταματήσουν αμέσως οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Αμέσως μετά τη διακοπή, οι διπλωμάτες της Τεχεράνης ξεκίνησαν διμερείς, κατεπείγουσες επαφές με τους μεσολαβητές του Κατάρ (στην αίθουσα παρίσταντο επίσης ο πρωθυπουργός και ο αρχηγός στρατού του Πακιστάν).
Σύμφωνα με το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών, οι συζητήσεις αυτές απέδωσαν καρπούς σε οικονομικό επίπεδο, καθώς οριστικοποιήθηκε ένα προσχέδιο συμφωνίας για την άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων της χώρας.
Φραστικός πόλεμος: Οι χυδαίες απειλές Τραμπ και η απάντηση της Τεχεράνης
Η κρίση κορυφώθηκε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Fox News, χρησιμοποίησε πρωτοφανείς εκφράσεις, την ίδια ώρα που ο Αντιπρόεδρός του, Τζέι Ντι Βανς, επιχειρούσε να δείξει μια εικόνα προόδου. Ο Τραμπ απείλησε ανοιχτά το Ιράν με ολοκληρωτική καταστροφή αν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Κλείνεις τα Στενά και δεν θα έχεις χώρα. Δεν θα επιστρέψετε καν στη γ@@@@@@@ σας χώρα».
Παράλληλα, με ανάρτησή του, προειδοποίησε την Τεχεράνη να μαζέψει τους «ακριβοπληρωμένους πληρεξουσίους της» (Χεζμπολάχ) στον Λίβανο, απειλώντας με πλήγματα «ακόμα πιο σκληρά» από εκείνα της προηγούμενης εβδομάδας.
Η απάντηση του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ήταν άμεση. Μιλώντας στο πρακτορείο Fars, υποβάθμισε τις απειλές της Ουάσινγκτον, αποδίδοντάς τις σε «απόγνωση». «Αν οι απειλές τους είχαν αποτέλεσμα, δεν θα είχαν φτάσει στο σημείο της απελπισίας σήμερα», δήλωσε ο Ιρανός αξιωματούχος, συμπληρώνοντας με νόημα πως οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι απόλυτα έτοιμες να απαντήσουν «με άλλον τρόπο» αν χρειαστεί.