Οι «παράπλευρες απώλειες» αποτελούν έναν όρο που συνδέεται παραδοσιακά με τις επιπτώσεις των πολεμικών συγκρούσεων στους αμάχους. Ωστόσο, η τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επεκτείνει τη σημασία του, αγγίζοντας πλέον και τις ίδιες τις διεθνείς συμμαχίες, με το ΝΑΤΟ να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της ανησυχίας.
Σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βορειοατλαντική Συμμαχία εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τις επιπτώσεις της απόφασης της Ουάσιγκτον να συνεργαστεί με το Ισραήλ στον πόλεμο κατά του Ιράν, φοβούμενοι ότι η σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερες ρήξεις στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε με σφοδρότητα στο ΝΑΤΟ, επικρίνοντας την απροθυμία των συμμάχων να συμμετάσχουν στρατιωτικά στις εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ. Αν και οι επικρίσεις του προς τη Συμμαχία δεν είναι καινούργιες, η ένταση και ο τόνος τους έχουν αυξηθεί, εντείνοντας τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο αποστασιοποίησης των Ηνωμένων Πολιτειών — αν και μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε την έγκριση του Κογκρέσου.
Αναλυτές που μίλησαν στη βρετανική εφημερίδα «Guardian» επισημαίνουν ότι η στάση αυτή υπονομεύει την εμπιστοσύνη που αποτελεί θεμέλιο της Συμμαχίας. Ο Φράνσις Φουκουγιάμα εκτιμά ότι η κρίση στο Ορμούζ και η αντιπαράθεση με το Ιράν ενδέχεται να σηματοδοτούν μια βαθιά ρήξη στη δομή ασφαλείας του ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι η αποτρεπτική του ισχύς βασίζεται στην πεποίθηση της αμοιβαίας υποστήριξης — κάτι που δεν ταυτίζεται με τη συμμετοχή σε επιθετικές επιχειρήσεις.
Από την πλευρά του, ο Τσαρλς Κούπχαν υπογραμμίζει ότι τα ευρωπαϊκά μέλη επιδιώκουν να διατηρήσουν τη συνοχή της Συμμαχίας, ωστόσο εκφράζουν μακροπρόθεσμες ανησυχίες για την πορεία της, καθώς αμφισβητούνται κοινές αξίες που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δεδομένες. Όπως σημειώνει, οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ως μια δύναμη που κινείται με όρους «ρεαλπολιτίκ», γεγονός που προκαλεί σύγχυση και αβεβαιότητα στους συμμάχους.
Παρά τις εντάσεις, το ενδεχόμενο αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΝΑΤΟ θεωρείται περιορισμένο, λόγω της εκτεταμένης στρατιωτικής παρουσίας τους στην Ευρώπη, με περίπου 80.000 στρατιώτες και σημαντικές βάσεις που αποτελούν κρίσιμα στοιχεία της αμερικανικής παγκόσμιας στρατηγικής.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι η ρητορική αντιπαράθεση μπορεί να αποδυναμώσει τη Συμμαχία σε μια περίοδο όπου η στρατιωτική συνεργασία βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο. Η Κριστίν Μπερζίνα επισημαίνει ότι η ισχύς του ΝΑΤΟ δεν εξαρτάται μόνο από τις στρατιωτικές δυνατότητες, αλλά και από την πολιτική συνοχή και τον συντονισμό των μελών του.
Τέλος, εκφράζονται φόβοι ότι η εντεινόμενη ρητορική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και ευρωπαϊκών χωρών θα μπορούσε να οδηγήσει σε βαθύτερη διάσπαση, με πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια της Ευρώπης, ιδίως για τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης που αισθάνονται περισσότερο εκτεθειμένα σε εξωτερικές απειλές.
Πηγή: The Guardian