Οι πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για δραστική μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Γερμανία, επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παρά την ανακοίνωση του Πενταγώνου για αποχώρηση 5.000 στρατιωτών, ο Τραμπ διεμήνυσε πως προτίθεται να προχωρήσει σε πολύ ευρύτερες περικοπές, αμφισβητώντας μια διακομματική γραμμή δεκαετιών που ήθελε την Ουάσιγκτον εγγυητή της σταθερότητας στην ήπειρο.
Η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη, που σήμερα κυμαίνεται μεταξύ 80.000 και 100.000 στρατιωτών, αποτελεί κληρονομιά του Β’ Παγκοσμίου και του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο ρόλος της έχει διευρυνθεί, λειτουργώντας ως κόμβος για την προβολή ισχύος των ΗΠΑ στην Αφρική, την Αρκτική και τη Μέση Ανατολή.
Η Γερμανία παραμένει ο κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής, φιλοξενώντας περισσότερους από 36.000 στρατιώτες, στρατηγικά αρχηγεία και πυρηνικά όπλα του ΝΑΤΟ.
Το τέλος της αμερικανικής προστασίας και το αίτημα για αυτονομία
Η στροφή της κυβέρνησης Τραμπ εδράζεται στην πεποίθηση ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει το κόστος της δικής της αυτοάμυνας. Σύμφωνα με τη νέα Εθνική Αμυντική Στρατηγική, η προτεραιότητα των ΗΠΑ μετατοπίζεται στην υπεράσπιση της δικής τους επικράτειας και στην ανάσχεση της Κίνας.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες, με πρώτη τη γερμανική, είναι πλέον αρκετά ισχυρές ώστε να αντιμετωπίσουν τη Ρωσία χωρίς την εκτεταμένη αμερικανική συνδρομή, πιέζοντας ταυτόχρονα για αύξηση των αμυντικών δαπανών των μελών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ.
Πολιτικές εντάσεις και αντιδράσεις
Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή οξείας διπλωματικής έντασης μεταξύ Τραμπ και του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Παράλληλα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ, Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές εκφράζουν αντιρρήσεις, προειδοποιώντας ότι η αποχώρηση στέλνει λάθος μήνυμα στη Μόσχα.
Προτείνουν, αντί για πλήρη απομάκρυνση, τη μετακίνηση των δυνάμεων προς την Ανατολική Ευρώπη, ώστε να ενισχυθεί η αποτροπή στα σύνορα με τη Ρωσία, επισημαίνοντας τις σημαντικές επενδύσεις που έχουν κάνει οι ευρωπαϊκές χώρες για τη φιλοξενία των αμερικανικών στρατευμάτων.
Η Γερμανική απάντηση: Η μεγάλη επιστροφή της Bundeswehr
Αντιλαμβανόμενο τη νέα πραγματικότητα, το Βερολίνο έχει ξεκινήσει μια ιστορική προσπάθεια επανεξοπλισμού. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Γερμανία ίδρυσε ειδικό αμυντικό ταμείο 100 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ σχεδιάζει την αύξηση του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων από 180.000 σε 260.000 στρατιώτες.
Παράλληλα, επιδιώκει τον υπερδιπλασιασμό των εφέδρων της στις 200.000. Ο υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη οφείλει πλέον να εγγυηθεί την ασφάλειά της με δικά της μέσα, επιταχύνοντας τις προμήθειες εξοπλισμού και την ανάπτυξη νέων στρατιωτικών υποδομών, καθώς η αμερικανική ομπρέλα προστασίας φαίνεται να αποσύρεται οριστικά.