Η Συρία εξετάζει το ενδεχόμενο να προσχωρήσει στην Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας, το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν, δήλωσε το Σάββατο ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασαάντ αλ Σαϊμπάνι.
«Βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για την αξιολόγηση της ένταξης της Συρίας στη συμμαχία της Μέκκας», είπε σε συνεδρίαση για την περιφερειακή ασφάλεια στον Διάλογο της Μανάμα, στο Μπαχρέιν.
Ο κ. Αλ Σαϊμπάνι χαρακτήρισε τη Συρία «αναπόσπαστο» τμήμα της περιφερειακής ασφάλειας και ανέφερε ότι η Δαμασκός θα στηρίξει κάθε πλαίσιο που αποσκοπεί στη διατήρηση της σταθερότητας. Η Μέση Ανατολή, πρόσθεσε, έχει «περισσότερο από ποτέ» ανάγκη από κοινά συστήματα αποτροπής και άμυνας.
Η συμφωνία της Μέκκας
Η συμφωνία υπογράφηκε στη Μέκκα στις 7 Αυγούστου και προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών, σε μια λογική παρόμοια, κατ' αρχήν, με τη συλλογική ασφάλεια του ΝΑΤΟ, το οποίο αριθμεί 32 κράτη-μέλη. Μια ενδεχόμενη ένταξη της Συρίας θα σηματοδοτούσε διεύρυνση του συμφώνου.
«Αποκλείεται άμεση ένταξη»
Σύμφωνα με τον Σάμι Ακίλ, πολιτικό αναλυτή και ανώτερο σύμβουλο του Syria Report, που μίλησε στο Middle East Eye, οι συζητήσεις βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και η Δαμασκός δεν είναι πιθανό να γίνει το τέταρτο μέλος βραχυπρόθεσμα. «Βρισκόμαστε ακόμη στη φάση των εικασιών, οπότε τίποτα δεν έχει αποφασιστεί. Θεωρώ όμως ότι πρόκειται για κάποιο “κροτάλισμα όπλων” από τις συριακές αρχές», είπε, προσθέτοντας ότι η πρόθεση υπάρχει, δοκιμάζεται, και το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί στις λεπτομέρειες.
Ο χρόνος των δηλώσεων, εκτίμησε, συνδέεται με την επερχόμενη νέα φάση κλιμάκωσης στην περιοχή και με μια προσπάθεια στρατηγικής ισορροπίας.
Οι επιθέσεις των Χούθι
Οι συζητήσεις γίνονται την ώρα που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει κλιμάκωση επιθέσεων από τους φιλοϊρανούς Χούθι της Υεμένης, με στόχους αεροδρόμια, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ενεργειακές υποδομές.
Την Παρασκευή, ο συνασπισμός υπό σαουδική ηγεσία δήλωσε ότι αναχαίτισε drones των Χούθι πάνω από τις περιοχές της Μέκκας και της Μεδίνας. Η οργάνωση αρνήθηκε αργότερα ότι εξαπέλυσε τις επιθέσεις.
Το Ριάντ συσπειρώνει διεθνή στήριξη και οι επιθέσεις έφεραν στο προσκήνιο τις στρατιωτικές διατάξεις της συμφωνίας. Τουρκία και Πακιστάν έχουν δεσμευτεί για στρατιωτική στήριξη του βασιλείου, αλλά δεν έχουν ανακοινώσει επιχειρήσεις κατά των Χούθι.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, Τούρκοι αξιωματούχοι αποκλείουν την αποστολή στρατευμάτων στην Υεμένη, ενώ η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου ενέκρινε νομοσχέδιο κύρωσης του συμφώνου.
Η Συρία εκφράζει όλο και πιο έντονα την αλληλεγγύη της προς το Ριάντ, καταδικάζοντας τα πλήγματα σε αεροδρόμια και πολιτικές υποδομές. Η Σαουδική Αραβία είναι ένας από τους βασικούς περιφερειακούς εταίρους της νέας συριακής κυβέρνησης μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
Ο πρόεδρος Άχμαντ αλ Σαράα επισκέφθηκε το Ριάντ στις 6 Οκτωβρίου και συναντήθηκε με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, με θέματα τις διμερείς σχέσεις, την ανοικοδόμηση, τις επενδύσεις και τις περιφερειακές εξελίξεις. Μετά την επίσκεψη, η Δαμασκός διέψευσε δημοσιεύματα ότι το Ριάντ ζήτησε την αποστολή χερσαίων δυνάμεων κατά των Χούθι.
Ο Αχμάντ Ζαϊντάν, σύμβουλος του αλ Σαράα, τα χαρακτήρισε «ψέμα χωρίς καμία βάση», ενώ το υπουργείο Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η περιφερειακή πολιτική της χώρας εστιάζει στη σταθερότητα και τη συνεργασία, όχι στο άνοιγμα νέων μετώπων.
Ο Ακίλ εκτίμησε ότι ακόμη και αν η Συρία εμπλακεί, η συμβολή της θα μοιάζει με αυτή στην Καταιγίδα της Ερήμου: μικρό σώμα δυνάμεων με υποστηρικτικό, εφοδιαστικό ρόλο και όχι μονάδες κρούσης στο έδαφος.
Το «διαπραγματευτικό χαρτί» έναντι του Ισραήλ
Ο Σύρος ΥΠΕΞ επέκρινε τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία, αναφέροντας ότι το έδαφος της χώρας δέχθηκε πάνω από 1.000 ισραηλινές επιθέσεις σε λιγότερο από δύο χρόνια, με δεκάδες νεκρούς. «Πώς μπορούν να δικαιολογηθούν οι εκκλήσεις για έλεγχο των συνόρων και αποκλειστικό κρατικό έλεγχο των όπλων, την ώρα που η συριακή κυριαρχία παραβιάζεται και στοχοποιείται καθημερινά;», διερωτήθηκε.
Ζήτησε εκ νέου την υποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων στις θέσεις πριν από τις 8 Δεκεμβρίου 2024 και την εφαρμογή της συμφωνίας αποδέσμευσης του 1974.
Κατά τον Ακίλ, το ενδιαφέρον της Δαμασκού μπορεί να συνδέεται και με την ενίσχυση της διαπραγματευτικής της θέσης έναντι του Ισραήλ. Με τις ισραηλινές δυνάμεις να παραμένουν σε θέσεις στη νότια Συρία και την αποχώρησή τους να θεωρείται απίθανη βραχυπρόθεσμα, η Δαμασκός επιδιώκει ένα «διαπραγματευτικό χαρτί».
Η συμμετοχή στο σύμφωνο θα της έδινε επίσης το δικαίωμα ενεργοποίησης των διατάξεών του σε περίπτωση επίθεσης.
Παραμένει πάντως ασαφές αν η στενότερη συνεργασία με Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δεσμεύσεις και ποιον ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει η Συρία στη συμφωνία.