Σε μια νέα, δυναμική φάση περνά η σύγκρουση στην Ουκρανία, με τις δυνάμεις του Κιέβου να ανατρέπουν τα δεδομένα στο πεδίο των μαχών. Η ουκρανική στρατηγική εξελίσσεται σε δύο μέτωπα: από τη μία εξαπολύονται μαζικά πλήγματα με drones κατά ενεργειακών υποδομών βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, και από την άλλη πλήττονται συστηματικά οι σιδηρόδρομοι, οι γέφυρες και οι οδικοί άξονες που οδηγούν στην Κριμαία.
Η στοχοποίηση των ενεργειακών μονάδων αποσκοπεί στην οικονομική αφαίμαξη της Μόσχας, ενώ ο αποκλεισμός της χερσονήσου στραγγίζει τον ανεφοδιασμό των ρωσικών στρατευμάτων.
Η πίεση είναι ήδη ορατή, καθώς οι διορισμένες αρχές της Κριμαίας κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω σοβαρών ελλείψεων σε καύσιμα, ένα πρόβλημα εφοδιασμού το οποίο παραδέχθηκε δημόσια και ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Από «κόσμημα του στέμματος» σε στρατηγική παγίδα
Η εξέλιξη αυτή πλήττει τον Ρώσο πρόεδρο σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο, τόσο πολιτικά όσο και προσωπικά. Η Κριμαία αποτελεί το σύμβολο των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών του Πούτιν, έχοντας τεράστια ιστορική, θρησκευτική και στρατιωτική σημασία ως βάση του στόλου της Μαύρης Θάλασσας.
Ωστόσο, η ουκρανική πρωτοβουλία μετατρέπει αυτό το στρατηγικό πλεονέκτημα σε μειονέκτημα.
Όπως επισημαίνουν ξένοι αναλυτές, μια γιγαντιαία στρατιωτική βάση μετατρέπεται σε τεράστιο πρόβλημα όταν απομονώνεται. Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονο εκνευρισμό στο Κρεμλίνο, ιδιαίτερα μάλιστα σε μια συγκυρία όπου η Ρωσία οδεύει προς τις πρώτες της βουλευτικές εκλογές από την έναρξη του πολέμου, εντείνοντας την εσωτερική πολιτική δυσαρέσκεια.
Το «σύνδρομο του ανθρώπου που πνίγεται» και τα δύο στρατόπεδα
Η αυξανόμενη πίεση γύρω από την Κριμαία εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, καθώς ιστορικά ο Πούτιν τείνει να παίρνει σπασμωδικές αποφάσεις όταν πανικοβάλλεται. Ειδικοί σε θέματα ρωσικής ιστορίας προειδοποιούν για το «σύνδρομο του ανθρώπου που πνίγεται», όπου ένας στριμωγμένος ηγέτης μπορεί να παρασύρει τους πάντες στον βυθό προκειμένου να κρατηθεί στην επιφάνεια.
Αν ο Ρώσος πρόεδρος νιώσει ότι απειλείται η καρέκλα ή η υστεροφημία του, ίσως αναγκαστεί να διαπραγματευτεί, αλλά είναι εξίσου πιθανό να επιλέξει μια ακραία κλιμάκωση.
Αυτή η αβεβαιότητα αντανακλάται και στο εσωτερικό της ρωσικής ελίτ, η οποία εμφανίζεται διχασμένη σε δύο στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, οι πραγματιστές εισηγούνται το «πάγωμα» της σύγκρουσης στα τρέχοντα σύνορα και την έναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο την άρση των κυρώσεων.
Από την άλλη, οι σκληροπυρηνικοί πιέζουν για γενική επιστράτευση εκατοντάδων χιλιάδων εφέδρων και τη διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων ακόμη και εναντίον ευρωπαϊκών εργοστασίων που εξοπλίζουν το Κίεβο.
Το ρίσκο και η στρατηγική του Ζελένσκι
Γνωρίζοντας πόσο κομβική είναι η Κριμαία για τη Μόσχα, η ουκρανική κυβέρνηση εφαρμόζει μια στρατηγική ελεγχόμενου αποκλεισμού. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ήδη εγκρίνει μια στοχευμένη εκστρατεία 40 ημερών μέσω της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) για να ασκήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση στη Ρωσία.
Το Κίεβο ποντάρει στο ότι η απειλή απώλειας της χερσονήσου θα αναγκάσει τον Πούτιν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αναγνωρίζοντας εμμέσως πως ο μελλοντικός έλεγχος της Κριμαίας ίσως αποτελέσει το τελικό διαπραγματευτικό χαρτί για την επίτευξη μιας μόνιμης ειρήνης.